# Mâide Sûresi, 14. Âyet (5:14)

> وَمِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓا۟ إِنَّا نَصَـٰرَىٰٓ أَخَذْنَا مِيثَـٰقَهُمْ فَنَسُوا۟ حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦ فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ ٱلْعَدَاوَةَ وَٱلْبَغْضَآءَ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ ۚ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ ٱللَّهُ بِمَا كَانُوا۟ يَصْنَعُونَ

*Vemine-lleżîne kâlû innâ nasârâ eḣażnâ mîśâkahum fenesû hazzan mimmâ żukkirû bihi feaġraynâ beynehumu-l'adâvete velbaġdâe ilâ yevmi-lkiyâme(ti)(c) vesevfe yunebbi-uhumu(A)llâhu bimâ kânû yasna'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Biz hıristiyanız" diyenlerden de sağlam söz almıştık. Ama onlar da akıllarından çıkarmamaları istenen şeylerden önemli bir kısmını unuttular. Bu sebeple, biz de aralarına kıyamet gününe kadar sürecek düşmanlık ve kini salıverdik. Allah, ne yapmakta olduklarını onlara bildirecek!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/14

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","kufur-sirk","kiyamet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":4,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":5,"surface":"نَصَـٰرَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَصْرَانِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"Hıristiyanlarız"},{"position":6,"surface":"أَخَذْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"aldık"},{"position":7,"surface":"مِيثَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"مِيثَاق","form":"Mif'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sözlerini"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":8,"surface":"نَسُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttular"},{"position":9,"surface":"حَظًّۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ظ-ظ","rootLatin":"h-z-z","lemma":"حَظّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kısmını"},{"position":10,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki"},{"position":11,"surface":"ذُكِّرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hatırlatıldılar"},{"position":12,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":13,"surface":"أَغْرَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ر-و","rootLatin":"gh-r-w","lemma":"أَغْرَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"salıverdik"},{"position":14,"surface":"بَيْنَهُمُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aralarına"},{"position":14,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":15,"surface":"ٱلْعَدَاوَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عَدَاوَة","form":"Fe'âle","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"düşmanlığı"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ٱلْبَغْضَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ض","rootLatin":"b-gh-d","lemma":"بَغْضَاء","form":"Fa'lâ'","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"kin"},{"position":17,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a kadar"},{"position":18,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gününe"},{"position":19,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"Fi'âle","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyametin"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"سَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَوْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ileride"},{"position":21,"surface":"يُنَبِّئُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-a","lemma":"نَبَّأَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"haber verecek"},{"position":21,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":23,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki"},{"position":24,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":25,"surface":"يَصْنَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ن-ع","rootLatin":"s-n-'-","lemma":"صَنَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâide Suresi 14. ayet, Hristiyanların ahitlerini bozması ve bunun sonucunda aralarında düşmanlık ve kinin ortaya çıkmasını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'mîsâk', 'nesû', 'ağraynâ', 'adâveh' ve 'bağdâ' gibi anahtar kavramlar üzerinden bu ilahi müdahalenin ve beşeri sapmanın sonuçlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مِيثَـٰقَهُمْ","root":"وثق","rootLatin":"v-s-k","meaning":"Allah ile yapılan sağlam ahit, sözleşme veya antlaşma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mîsâk' kelimesini 'v-s-k' kökünden türemiş, güven ve sağlamlık ifade eden bir bağ olarak açıklar. Ayetteki 'mîsâkahum' ifadesi, Allah'ın Hristiyanlardan aldığı, sağlamlaştırılmış ve riayet edilmesi gereken bir ahdi, yani Tevrat ve İncil'deki emirleri ve peygamberlere iman sözünü ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mîsâk'ı 'ahd' (sözleşme) anlamında kullanır. Ayette geçen 'mîsâkahum' ifadesi, Hristiyanların Allah'a verdikleri sözü, yani peygamberlere iman etme ve şeriatlarına uyma taahhüdünü mecazi olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mîsâk' kavramının Kur'an'da Allah ile insan arasındaki temel sözleşmeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'mîsâkahum', Hristiyanların Allah'ın kendilerine gönderdiği peygamberlere ve vahiylere uyma konusundaki ilahi ahitlerini temsil eder."}]},{"word":"فَنَسُوا۟","root":"نسي","rootLatin":"n-s-y","meaning":"Unutmak, ihmal etmek, terk etmek veya göz ardı etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nesû' fiilini 'unutmak' anlamında kullanır, ancak bu unutmanın genellikle kasıtlı bir ihmal veya terk etme anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'fenesû' ifadesi, Hristiyanların kendilerine öğretilen ilahi hükümleri ve ahitleri bilerek veya ihmal ederek terk etmelerini, göz ardı etmelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nesy'i hem 'hafızadan silinme' hem de 'terk etme' olarak açıklar. Ayetteki 'fenesû' ifadesi, Hristiyanların kendilerine hatırlatılan ilahi emirleri ve ahitleri sadece unutmakla kalmayıp, aynı zamanda onlara uymayı terk ettiklerini ve ihmal ettiklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nesy' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'ihmal etmek, terk etmek, göz ardı etmek' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'fenesû', Hristiyanların kendilerine vahyedilenin bir kısmını bilerek veya isteyerek uygulamayı bırakmalarını, yani ahitlerini bozduklarını ifade eder."}]},{"word":"فَأَغْرَيْنَا","root":"غرو","rootLatin":"ğ-r-v","meaning":"Kışkırtmak, tahrik etmek, aralarına sokmak, musallat etmek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'iğrâ' fiilini 'bir şeyi bir şeye yapıştırmak, musallat etmek' anlamında kullanır. Ayetteki 'fe'ağraynâ' ifadesi, Allah'ın Hristiyanların arasına düşmanlık ve kini, sanki bir yapıştırıcı gibi, ayrılmaz bir şekilde soktuğunu ve musallat ettiğini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'iğrâ'nın 'bir şeyi bir şeye teşvik etmek, kışkırtmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe'ağraynâ', Allah'ın Hristiyanların ahitlerini bozması nedeniyle aralarındaki düşmanlık ve kinin ortaya çıkmasına izin verdiğini, hatta bu durumu bir ceza olarak kışkırttığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'iğrâ'yı 'bir şeyi bir şeye bağlamak, musallat etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'fe'ağraynâ', Allah'ın Hristiyanların arasına düşmanlık ve kini öyle bir şekilde yerleştirdiğini ki, bu durumun kıyamete kadar sürecek bir ayrılık ve çatışma nedeni olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَدَاوَةَ","root":"عدو","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Düşmanlık, husumet, karşıtlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'adâvet' kelimesini 'haddi aşmak, sınırı geçmek' anlamındaki 'a-d-v' kökünden türeterek, düşmanlığın bir tarafın diğerine karşı haddi aşması ve düşmanca davranması olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-adâveh', Hristiyan gruplar arasındaki karşılıklı düşmanca tutumları ve çatışmaları ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'adâvet'i 'karşıtlık ve husumet' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-adâveh', Hristiyan mezhepleri ve grupları arasındaki teolojik ve siyasi anlaşmazlıkların yol açtığı sürekli düşmanlık halini vurgular."}]},{"word":"وَٱلْبَغْضَآءَ","root":"بغض","rootLatin":"b-ğ-d","meaning":"Kin, nefret, şiddetli hoşnutsuzluk.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bağdâ' kelimesini 'nefret ve kin' anlamında kullanır. Ayetteki 'el-bağdâ', Hristiyan gruplar arasında sadece dışsal düşmanlık değil, aynı zamanda içsel bir nefret ve hoşnutsuzluk duygusunun da var olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'buğd'u 'kalpteki nefret' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-bağdâ', Hristiyanların ahitlerini bozması sonucunda aralarında oluşan derin ve kalıcı nefreti, yani içsel bir düşmanlık duygusunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'buğd' kavramının Kur'an'da genellikle 'Allah'ın hoşnutsuzluğu' veya 'insanlar arasındaki derin nefret' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-bağdâ', Hristiyanların kendi aralarındaki mezhepsel ayrılıklar ve çatışmalar nedeniyle birbirlerine karşı besledikleri şiddetli nefreti ve kini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *5/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *5/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *5/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*
- **Câsiye Sûresi** · *5/14*
- **Câsiye Sûresi** · *5/14*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/14*