# Mâide Sûresi, 21. Âyet (5:21)

> يَـٰقَوْمِ ٱدْخُلُوا۟ ٱلْأَرْضَ ٱلْمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِى كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوا۟ عَلَىٰٓ أَدْبَارِكُمْ فَتَنقَلِبُوا۟ خَـٰسِرِينَ

*Yâ kavmi-dḣulû-l-arda-lmukaddesete-lletî keteba(A)llâhu lekum velâ terteddû ‘alâ edbârikum fetenkalibû ḣâsirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Ey kavmim! Allah'ın size yazdığı kutsal toprağa girin. Sakın ardınıza dönmeyin. Yoksa ziyana uğrayanlar olursunuz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/21

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","hidayet-dalalet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Ey!"},{"position":1,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb, muzaf olduğu için fetha yerine kesra ile mecrûr gibi görünür.","gloss":"kavmim"},{"position":2,"surface":"ٱدْخُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-kh-l","lemma":"دَخَلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, nun harfinin düşmesi üzerine mebnîdir.","gloss":"girin"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yere"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُقَدَّسَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ق-د-س","rootLatin":"q-d-s","lemma":"مُقَدَّس","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْأَرْضَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"kutsal"},{"position":5,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِي","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnîdir, önceki ismin (ٱلْأَرْضَ) sıfatı konumundadır.","gloss":"ki o"},{"position":6,"surface":"كَتَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yazdı"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":10,"surface":"تَرْتَدُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-د-د","rootLatin":"r-d-d","lemma":"اِرْتَدَّ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için nun harfi düşmüştür.","gloss":"dönmeyin"},{"position":11,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"أَدْبَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"دُبُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"arkalarınızın"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi (Sebebiyet)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":13,"surface":"تَنقَلِبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"اِنْقَلَبَ","form":"İnfi'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile mansûb olduğu için nun harfi düşmüştür.","gloss":"dönersiniz"},{"position":14,"surface":"خَـٰسِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-س-ر","rootLatin":"kh-s-r","lemma":"خَاسِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kaybedenler olarak"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi 21. ayet, İsrailoğullarına hitaben kutsal topraklara girme emrini ve bu emre karşı gelmenin sonuçlarını ele almaktadır. Ayet, 'kutsal toprak', 'girmek', 'geri dönmek' ve 'kaybetmek' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi emre itaatin ve isyanın akıbetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَرْضَ","root":"أرض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Burada, Allah'ın İsrailoğulları için takdir ettiği belirli bir coğrafi bölgeyi, yani Kenan diyarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesinin genel olarak yeryüzünü ifade ettiğini belirtmekle birlikte, Kur'an'da belirli bir bölgeye işaret ettiğinde o bölgenin özellikleriyle birlikte anıldığını vurgular. Bu ayetteki 'arz', 'mukaddese' sıfatıyla birlikte, İsrailoğullarına vaat edilen özel toprağı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'arz'ın hem genel anlamda yeryüzü hem de özel anlamda bir ülke veya bölge için kullanılabileceğini açıklar. Ayetteki kullanımı, 'el-mukaddese' sıfatıyla tahsis edilmiş, belirli bir coğrafi alanı işaret eder ki bu da İsrailoğulları için mukadder kılınan topraklardır."}]},{"word":"ٱلْمُقَدَّسَةَ","root":"قدس","rootLatin":"k-d-s","meaning":"Allah tarafından bereketlendirilmiş, temizlenmiş ve kutsal kılınmış toprak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mukaddese' kelimesinin 'mutahhara' (temizlenmiş) ve 'mübareke' (bereketli kılınmış) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Ardu'l-Mukaddese' ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları için seçtiği ve onlara bereket vaat ettiği toprağı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kuds' kökünün temizlik ve yücelik anlamlarını taşıdığını, 'takdîs'in ise bir şeyi temiz ve mübarek kılmak olduğunu açıklar. Bu bağlamda 'el-Ardu'l-Mukaddese', günahlardan arındırılmış, Allah tarafından kutsanmış ve bereketlendirilmiş toprağı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kuds' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi temizlik ve kutsallıkla ilişkili olduğunu belirtir. 'Mukaddes toprak' ifadesi, sadece coğrafi bir yer olmaktan öte, ilahi bir atıfla kutsallık kazanmış, manevi bir öneme sahip bir mekanı temsil eder."}]},{"word":"ٱدْخُلُوا۟","root":"دخل","rootLatin":"d-h-l","meaning":"Bir yere girmek, dahil olmak, burada ise kutsal topraklara fiilen adım atmak ve yerleşmek emrini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'duhûl' kelimesinin fiziksel olarak bir yere girmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'udhulû' emri, İsrailoğullarına kutsal topraklara tereddüt etmeden, cesaretle girmeleri yönünde doğrudan bir talimattır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'duhûl'ün bir mekana dahil olmayı ifade ettiğini ve bu ayetteki kullanımının, Allah'ın emriyle İsrailoğullarının vaat edilmiş topraklara yerleşme eylemini vurguladığını açıklar."}]},{"word":"تَرْتَدُّوا۟","root":"ردد","rootLatin":"r-d-d","meaning":"Geri dönmek, caymak, verilen emirden vazgeçmek; burada itaatsizlik edip geriye dönerek emre karşı gelmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'irtidâd'ın bir durumdan veya inançtan geri dönmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ terteddû alâ edbârikum' ifadesi, İsrailoğullarının kutsal topraklara girme emrinden vazgeçip korkakça geri dönmemeleri, yani itaatsizlik etmemeleri yönünde bir uyarıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'redd' kökünün bir şeyi geri çevirmek, geri döndürmek anlamlarına geldiğini ve 'irtidâd'ın ise bir işten veya dinden geri dönmek olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, İsrailoğullarının Allah'ın emrinden yüz çevirip geriye dönme eylemini yasaklar."}]},{"word":"خَـٰسِرِينَ","root":"خسر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Kaybedenler, zarara uğrayanlar; hem dünyevi hem de uhrevi anlamda hüsrana uğrayanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'husran'ın sermayeyi kaybetmek anlamına geldiğini ve hem dünyevi hem de uhrevi kayıpları kapsadığını belirtir. Ayetteki 'hâsirîn' ifadesi, Allah'ın emrine karşı gelmenin sonucunda İsrailoğullarının hem vaat edilen topraklardan mahrum kalacaklarını hem de ilahi rızayı kaybedeceklerini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'husran' kavramının Kur'an'da genellikle iman, amel veya ilahi lütuf gibi değerli şeyleri kaybetme anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette 'hâsirîn' olmak, itaatsizlikleri nedeniyle Allah'ın vaadini ve bereketini yitirenlerin durumunu açıklar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/21*