# Mâide Sûresi, 3. Âyet (5:3)

> حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ ٱلْمَيْتَةُ وَٱلدَّمُ وَلَحْمُ ٱلْخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيْرِ ٱللَّهِ بِهِۦ وَٱلْمُنْخَنِقَةُ وَٱلْمَوْقُوذَةُ وَٱلْمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى ٱلنُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا۟ بِٱلْأَزْلَـٰمِ ۚ ذَٰلِكُمْ فِسْقٌ ۗ ٱلْيَوْمَ يَئِسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَٱخْشَوْنِ ۚ ٱلْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِى وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلْإِسْلَـٰمَ دِينًا ۚ فَمَنِ ٱضْطُرَّ فِى مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ ۙ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

*hurrimet ‘aleykumu-lmeytetu ve-ddemu velahmu-lḣinzîri vemâ uhille liġayri(A)llâhi bihi velmunḣanikatu velmevkûżetu velmuteraddiyetu ve-nnatîhatu vemâ ekele-ssebu'u illâ mâ żekkeytum vemâ żubiha ‘alâ-nnusubi veen testaksimû bil-ezlâm(i)(c) żâlikum fisk(un)(k) elyevme ye-ise-lleżîne keferû min dînikum felâ taḣşevhum vaḣşevn(i)(c) elyevme ekmeltu lekum dînekum veetmemtu ‘aleykum ni'metî veradîtu lekumu-l-islâme dînâ(en)(c) femeni-dturra fî maḣmesatin ġayra mutecânifin li-iśmin(ﻻ) fe-inna(A)llâhe ġafûrun rahîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Ölmüş hayvan, kan, domuz eti, Allah'tan başkası adına boğazlanan, (henüz canı çıkmamış iken) kestikleriniz hariç; boğulmuş, darbe sonucu ölmüş, yüksekten düşerek ölmüş, boynuzlanarak ölmüş ve yırtıcı hayvan tarafından parçalanmış hayvanlar ile dikili taşlar üzerinde boğazlanan hayvanlar, bir de fal oklarıyla kısmet aramanız size haram kılındı. İşte bütün bunlar fısk (Allah'a itaatten kopmak)tır. Bugün kafirler dininizden (onu yok etmekten) ümitlerini kestiler. Artık onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim. Size nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslam'ı seçtim. Kim şiddetli açlık durumunda zorda kalır, günaha meyletmeksizin (haram etlerden) yerse, şüphesiz ki Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/3

---

## Tefsir

{"topics":["helal-haram","kufur-sirk","iman","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"حُرِّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haram kılındı"},{"position":2,"surface":"عَلَيْكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":2,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"ٱلْمَيْتَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"مَيْتَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"leş"},{"position":4,"surface":"وَٱلدَّمُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلدَّمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-م-م","rootLatin":"d-m-m","lemma":"دَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"kan"},{"position":5,"surface":"وَلَحْمُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"لَحْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ح-م","rootLatin":"l-h-m","lemma":"لَحْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"eti"},{"position":6,"surface":"ٱلْخِنزِيرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ن-ز-ر","rootLatin":"h-n-z-r","lemma":"خِنْزِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"domuzun"},{"position":7,"surface":"وَمَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû, önceki isme atfedilmiştir","gloss":"şeyler"},{"position":8,"surface":"أُهِلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"أَهَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ses yükseltildi, kesildi"},{"position":9,"surface":"لِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başkası"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":11,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":12,"surface":"وَٱلْمُنْخَنِقَةُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱلْمُنْخَنِقَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ن-ق","rootLatin":"h-n-q","lemma":"مُنْخَنِقَة","form":"İnfi'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"boğulmuş olan"},{"position":13,"surface":"وَٱلْمَوْقُوذَةُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱلْمَوْقُوذَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"و-ق-ذ","rootLatin":"w-q-dh","lemma":"مَوْقُوذَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"vurularak öldürülmüş olan"},{"position":14,"surface":"وَٱلْمُتَرَدِّيَةُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"ٱلْمُتَرَدِّيَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-د-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"مُتَرَدِّيَة","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"düşüp yuvarlanmış olan"},{"position":15,"surface":"وَٱلنَّطِيحَةُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱلنَّطِيحَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ن-ط-ح","rootLatin":"n-t-h","lemma":"نَطِيحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"boynuzlanmış olan"},{"position":16,"surface":"وَمَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû, önceki isme atfedilmiştir","gloss":"şeyler"},{"position":17,"surface":"أَكَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yedi"},{"position":18,"surface":"ٱلسَّبُعُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-'-","lemma":"سَبُع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yırtıcı hayvan"},{"position":19,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":20,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mansûb, istisnâ edilen","gloss":"şey"},{"position":21,"surface":"ذَكَّيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-و","rootLatin":"dh-k-w","lemma":"ذَكَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kestikleriniz"},{"position":22,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû, önceki isme atfedilmiştir","gloss":"şeyler"},{"position":23,"surface":"ذُبِحَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ب-ح","rootLatin":"dh-b-h","lemma":"ذَبَحَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kesildi"},{"position":24,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":25,"surface":"ٱلنُّصُبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نُصُب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dikili taşlar"},{"position":26,"surface":"وَأَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":26,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":27,"surface":"تَسْتَقْسِمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-س-م","rootLatin":"q-s-m","lemma":"اِسْتَقْسَمَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"kısmet aramanız"},{"position":28,"surface":"بِٱلْأَزْلَـٰمِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":28,"surface":"ٱلْأَزْلَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"أَزْلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"fal okları"},{"position":29,"surface":"ذَٰلِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû, mübteda","gloss":"işte bu"},{"position":30,"surface":"فِسْقٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فِسْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"fasıklıktır"},{"position":31,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"bugün"},{"position":32,"surface":"يَئِسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ي-ء-س","rootLatin":"y-'-s","lemma":"يَئِسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"umut kesti"},{"position":33,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":34,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":35,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":36,"surface":"دِينِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dininizden"},{"position":36,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":37,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":37,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":38,"surface":"تَخْشَوْهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"h-sh-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı 'lâ'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"onlardan korkmayın"},{"position":38,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":39,"surface":"وَٱخْشَوْنِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":39,"surface":"ٱخْشَوْنِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"h-sh-y","lemma":"اِخْشَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"Benden korkun"},{"position":39,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":40,"surface":"ٱلْيَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"bugün"},{"position":41,"surface":"أَكْمَلْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-م-ل","rootLatin":"k-m-l","lemma":"أَكْمَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tamamladım"},{"position":42,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":42,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":43,"surface":"دِينَكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dininizi"},{"position":43,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":44,"surface":"وَأَتْمَمْتُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":44,"surface":"أَتْمَمْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-م-م","rootLatin":"t-m-m","lemma":"أَتَمَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tamamladım"},{"position":45,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":45,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":46,"surface":"نِعْمَتِى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimetimi"},{"position":46,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":47,"surface":"وَرَضِيتُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":47,"surface":"رَضِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"رَضِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"razı oldum"},{"position":48,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":48,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":49,"surface":"ٱلْإِسْلَـٰمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"إِسْلَام","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"İslam'ı"},{"position":50,"surface":"دِينًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"din olarak"},{"position":51,"surface":"فَمَنِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":51,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû, mübteda","gloss":"kim"},{"position":52,"surface":"ٱضْطُرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ر-ر","rootLatin":"d-r-r","lemma":"اِضْطَرَّ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zorlandı"},{"position":53,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":54,"surface":"مَخْمَصَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-م-ص","rootLatin":"h-m-s","lemma":"مَخْمَصَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"açlık"},{"position":55,"surface":"غَيْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"olmadan"},{"position":56,"surface":"مُتَجَانِفٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ن-ف","rootLatin":"j-n-f","lemma":"مُتَجَانِف","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"meyilli"},{"position":57,"surface":"لِّإِثْمٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":57,"surface":"إِثْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ث-م","rootLatin":"'-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günaha"},{"position":58,"surface":"فَإِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":58,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":59,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":60,"surface":"غَفُورٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çok bağışlayandır"},{"position":61,"surface":"رَّحِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çok merhametlidir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi'nin 3. ayeti, İslam hukukunda haram kılınan yiyecekleri ve bazı uygulamaları detaylandırırken, dinin kemale erdiğini ve Allah'ın nimetini tamamladığını vurgular. Ayet, helal-haram sınırlarını çizerek müminlerin yaşam tarzını belirleyen temel prensipleri ortaya koyar ve Allah'a teslimiyetin önemini belirtir.","keyConcepts":[{"word":"حُرِّمَتْ","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Bir şeyin yasaklanması, haram kılınması, dokunulmaz kılınması anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haram, şeriat tarafından yasaklanan şeydir. Bu ayetteki 'hurrimet' ifadesi, Allah tarafından belirli yiyeceklerin ve eylemlerin kesin bir şekilde yasaklandığını, müminler için helal olmaktan çıkarıldığını ve bu yasağın bağlayıcı olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'hurrimet' fiili, 'haram kılındı' anlamında olup, mecazi olarak 'yasaklandı' demektir. Ayetteki kullanımı, bu maddelerin yenilmesinin veya yapılmasının dinen caiz olmadığını, Allah'ın emriyle kesin bir şekilde men edildiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haram kavramı, Kur'an'da 'kutsal' ve 'yasak' anlamlarını bir arada barındırır. Bu ayetteki 'hurrimet', belirli şeylerin Allah'ın kutsal alanına tecavüz niteliğinde olduğunu ve bu nedenle kesinlikle uzak durulması gerektiğini vurgular. Bu, sadece bir yasak değil, aynı zamanda bir kutsallık ihlalidir."}]},{"word":"ٱلْمَيْتَةُ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Kendiliğinden ölmüş hayvanı ifade eder; şer'i usule uygun kesilmemiş hayvanın etidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meyte, boğazlanmadan ölen hayvandır. Ayetteki 'el-meytetu' ifadesi, İslam hukukunda yenilmesi haram kılınan, kendiliğinden ölmüş veya şer'i usullere uygun kesilmemiş hayvan etini kapsar. Bu, temizlik ve helallik açısından önemli bir ayrımdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meyt, ruhun bedenden ayrılmasıyla oluşan ölümdür. Kur'an'da 'el-meytetu' olarak geçen bu kelime, özellikle hayvanlar için kullanıldığında, şer'i kesim yapılmadan ölen hayvanın etini ifade eder ve bu etin tüketilmesi haramdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Meyte kelimesi, Kur'an'da genellikle 'ölü hayvan' anlamında kullanılır ve bu durum, İslam'ın gıda yasaklarındaki temel prensiplerinden biridir. Ayetteki yasak, sadece sağlık açısından değil, aynı zamanda dini ritüeller ve temizlik anlayışı açısından da önemlidir."}]},{"word":"أَكْمَلْتُ","root":"ك م ل","rootLatin":"k-m-l","meaning":"Bir şeyi tamamlamak, eksiksiz hale getirmek, kemale erdirmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kemal, bir şeyin eksiksiz ve tam olmasıdır. 'Ekmeltu' fiili, Allah'ın dini tamamladığını, yani hükümlerini, prensiplerini ve inanç esaslarını eksiksiz bir şekilde indirdiğini, artık herhangi bir ilaveye veya değişikliğe ihtiyaç kalmadığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İkmal, bir şeyin tüm parçalarının bir araya gelmesiyle tam ve mükemmel hale gelmesidir. Ayetteki 'ekmeltu lekum dînekum' ifadesi, İslam dininin tüm yönleriyle kemale erdiğini, yani hem inanç hem de amel açısından eksiksiz bir sistem olarak kurulduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kemal' kavramı, bir şeyin nihai ve ideal formuna ulaşması anlamında kullanılır. Bu ayette dinin 'ikmal edilmesi', İslam'ın insanlık için son ve mükemmel din olarak belirlendiğini, önceki dinlerin eksiklerini tamamladığını ve nihai hakikati sunduğunu gösterir."}]},{"word":"أَتْمَمْتُ","root":"ت م م","rootLatin":"t-m-m","meaning":"Bir şeyi bitirmek, tamamlamak, sonuna erdirmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtmam, bir şeyin eksiklerini gidererek sonuna ulaştırmaktır. 'Etemmetu' fiili, Allah'ın nimetini tamamladığını, yani peygamberlik, kitap ve şeriat gibi tüm lütufları eksiksiz bir şekilde verdiğini, müminlerin ihtiyaç duyduğu her şeyi sağladığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İtmam ve ikmal kelimeleri bazen birbirinin yerine kullanılsa da, itmam daha çok bir şeyin sonuna ulaşması, bitirilmesi anlamını taşır. Ayetteki 'etmemtu aleykum ni'metî' ifadesi, Allah'ın müminlere olan nimetlerinin artık tamamlandığını, yani İslam'ın gelişiyle bu nimetlerin zirveye ulaştığını ve eksiksiz hale geldiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Temâm kökünden gelen 'etmemtu', bir sürecin veya bir şeyin nihai noktasına ulaşmasını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın müminlere bahşettiği din ve dünya nimetlerinin artık eksiksiz bir bütünlük arz ettiğini ve bu nimetlerin tamamlanmasıyla İslam'ın son ve kamil din olarak tecelli ettiğini vurgular."}]},{"word":"رَضِيتُ","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Razı olmak, beğenmek, hoşnut olmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rıza, bir şeyden hoşnut olmak ve onu kabul etmektir. 'Radîtu' fiili, Allah'ın İslam'ı müminler için din olarak beğendiğini, yani bu dinin Allah katında makbul olduğunu, müminlerin bu dine uymalarından hoşnut olduğunu ve başka bir dinin kabul edilmeyeceğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rıza, kalbin bir şeye meyletmesi ve onu tasdik etmesidir. Ayetteki 'radîtu lekumu'l-İslâme dînen' ifadesi, Allah'ın İslam'ı müminler için seçtiğini, bu dinin tüm insanlık için en uygun ve en doğru yol olduğunu ve Allah'ın bu seçimden tam bir hoşnutluk duyduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rıza kavramı, Kur'an'da Allah ile kul arasındaki ilişkinin temelini oluşturur. Bu ayette Allah'ın İslam'dan razı olması, bu dinin ilahi iradeye tam uygunluğunu ve müminlerin bu dine bağlılıklarının Allah katında kabul göreceğini simgeler. Bu, aynı zamanda müminlerin de Allah'tan razı olmalarının bir karşılığıdır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mâide sûresi 3.âyeti*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mâide sûresi 3.âyeti*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mâide 5/3*
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Mâide 5/3*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Mâide Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Mâide Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/3*