# Mâide Sûresi, 37. Âyet (5:37)

> يُرِيدُونَ أَن يَخْرُجُوا۟ مِنَ ٱلنَّارِ وَمَا هُم بِخَـٰرِجِينَ مِنْهَا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيمٌ

*Yurîdûne en yaḣrucû mine-nnâri vemâ hum biḣâricîne minhâ(s) velehum ‘ażâbun mukîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Ateşten çıkmak isterler ama ondan çıkabilecek değillerdir. Onlara sürekli bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/37

---

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cehennem ehlinin ateşten çıkma arzusunu ve bu arzunun imkansızlığını vurgulayarak, onlara sürekli bir azabın olduğunu bildirmektedir. Ayet, 'çıkmak isteme', 'çıkma' ve 'sürekli azap' kavramları etrafında dönmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يُرِيدُونَ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Bir şeyi arzu etmek, istemek, talep etmek anlamındadır ve burada cehennem ehlinin ateşten çıkma arzusunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irâde' kelimesinin 'revd' kökünden geldiğini ve bir şeyi elde etmek için kalbin yönelmesi, meyletmesi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yürîdûne' ifadesi, cehennem ehlinin ateşteki durumlarından kurtulma yönündeki şiddetli arzu ve isteklerini dile getirir, ancak bu istekleri gerçekleşmeyecektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irâde'yi 'talep' ve 'kasd' olarak açıklar. Ayetteki 'yürîdûne' ifadesi, onların ateşten çıkmayı talep ettiklerini ve bunu kastettiklerini, ancak bu taleplerinin karşılıksız kalacağını mecazi bir dille ifade eder."}]},{"word":"يَخْرُجُوا۟","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Bir yerden ayrılmak, dışarı çıkmak anlamındadır ve burada cehennem ehlinin ateşten kurtulma çabasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hurûc' kelimesinin bir yerden ayrılma, dışarı çıkma manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yahrücû' fiili, cehennem ehlinin ateşin azabından kurtulmak için fiziksel olarak oradan ayrılma isteklerini, ancak bu isteklerinin imkansızlığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hurûc'u 'zıddı duhûl olan şey' olarak tanımlar ve bir şeyin bulunduğu yerden ayrılmasıdır der. Ayetteki kullanımı, cehennem ehlinin içinde bulundukları azap mekanından çıkma, kurtulma çabalarını, ancak bu çabalarının sonuçsuz kalacağını ifade eder."}]},{"word":"بِخَـٰرِجِينَ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Çıkıcılar, çıkanlar anlamında olup, cehennem ehlinin ateşten çıkma imkanlarının olmadığını kesin bir dille ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hâric' kelimesinin 'hurûc' fiilinin ism-i fâili olduğunu ve 'çıkan, çıkıcı' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-hâricîne' ifadesi, olumsuzluk edatıyla birlikte kullanılarak, onların ateşten çıkma eylemini gerçekleştiremeyeceklerini, yani çıkıcı olmadıklarını kesin bir şekilde vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, ism-i fâillerin eylemin sürekliliğini veya eylemi gerçekleştiren kişiyi ifade ettiğini belirtir. Buradaki 'hâricîne' kelimesi, cehennem ehlinin ateşten çıkma eylemini hiçbir zaman gerçekleştiremeyeceklerini, bu durumun onlar için kalıcı olduğunu semantik olarak güçlendirir."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Acı veren şey, işkence, ceza anlamındadır ve burada cehennem ehlinin çekeceği ebedi cezayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azâb' kelimesinin 'tatlı sudan mahrum kalmak' anlamına gelen 'azb' kökünden türediğini ve 'insanı tatlı hayattan alıkoyan, acı veren her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'azâb' kelimesi, cehennem ehlinin maruz kalacağı, onlara acı veren ve rahatlıklarını ellerinden alan ebedi cezayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'azâb' kavramının sadece fiziksel bir acıdan ibaret olmadığını, aynı zamanda psikolojik ve ruhsal bir ıstırabı da içerdiğini belirtir. Ayetteki 'azâb' kelimesi, cehennem ehlinin hem bedensel hem de ruhsal olarak sürekli bir acı ve ıstırap içinde olacaklarını vurgular."}]},{"word":"مُّقِيمٌ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Kalıcı, sürekli, daimi anlamındadır ve azabın kesintisiz ve ebedi olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mukîm' kelimesinin 'ikamet eden, yerleşen, kalıcı olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'azâbun mukîm' ifadesi, cehennem azabının geçici olmadığını, aksine sürekli ve kalıcı bir azap olduğunu, asla sona ermeyeceğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ikamet'in bir yerde kalmak ve ayrılmamak olduğunu açıklar. 'Mukîm' kelimesi de bu anlamdan hareketle, ayetteki azabın kesintiye uğramayacağını, sürekli devam edeceğini ve cehennem ehli için daimi bir durum olacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yurîdûne"},{"position":2,"translit":"en"},{"position":3,"translit":"yaḣrucû"},{"position":4,"translit":"mine"},{"position":5,"translit":"nnâri"},{"position":6,"translit":"vemâ"},{"position":7,"translit":"hum"},{"position":8,"translit":"biḣâricîne"},{"position":9,"translit":"minhâ(s)"},{"position":10,"translit":"velehum"},{"position":11,"translit":"’ażâbun"},{"position":12,"translit":"mukîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُرِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"إِرَادَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"isterler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":3,"surface":"يَخْرُجُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خُرُوج","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"çıkmaları","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"ٱلنَّارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer 'مِنَ'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ateş","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nefy edatı (mâ)"},{"position":7,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (ma'nen)","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"خَـٰرِجِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَارِج","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer 'بِ'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çıkanlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":9,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer 'مِنْ'e bitiştiği için mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"وَلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer 'لَ'ye bitiştiği için mecrûr","gloss":"onlar için","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"عَذَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (muahhar mübteda)","gloss":"azap","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":12,"surface":"مُّقِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُقِيم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin (عَذَابٌ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"sürekli","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]