# Mâide Sûresi, 40. Âyet (5:40)

> أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Elem ta'lem enna(A)llâhe lehu mulku-ssemâvâti vel-ardi yu'ażżibu men yeşâu veyaġfiru limen yeşâ(u)(k) va(A)llâhu ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Bilmez misin ki, göklerin ve yerin hükümranlığı Allah'a aittir. O, dilediğine azap eder, dilediğini de bağışlar. Allah, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/40

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","kader","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"تَعْلَمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"biliyor musun?"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, olduğunu"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olan şibih cümledeki mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü, hükümranlığı"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":9,"surface":"يُعَذِّبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"azap eder"},{"position":10,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"kimseye"},{"position":11,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"يَغْفِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki fiile atfedildiği için merfû","gloss":"bağışlar"},{"position":13,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"kimseye"},{"position":14,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstinaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":16,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":17,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"قَدِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kadir, gücü yeten"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi'nin 40. ayeti, Allah'ın mutlak egemenliğini, iradesini ve kudretini vurgulamaktadır. Ayet, 'mülk', 'azap', 'mağfiret' ve 'kadir' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi otoriteyi ve adaleti dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"مُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Ayette, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak egemenliğini, hükümranlığını ve tasarruf yetkisini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mülk (ملك), bir şey üzerinde tam tasarruf yetkisine sahip olmak, onu dilediği gibi yönetmek ve hükmetmek anlamına gelir. Ayetteki 'mülkü' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki sınırsız ve mutlak egemenliğini, hiçbir ortağı olmaksızın tek başına hükümran olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mülk (ملك), burada Allah'ın gökler ve yer üzerindeki saltanatını ve kudretini mecazi olarak ifade eder. O'nun bu varlıklar üzerindeki hükmü ve tasarrufu kesindir ve sorgulanamazdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mülk kavramı, Kur'an'da Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratıcı gücünü ifade eden merkezi bir kavramdır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın iradesinin ve kudretinin sınırsızlığını, dolayısıyla azap etme veya bağışlama yetkisinin de bu mülk kapsamında olduğunu gösterir."}]},{"word":"يُعَذِّبُ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın dilediği kimseye ceza vermesi, azap etmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azap (عذاب), bir kişiye verilen ceza ve sıkıntı anlamına gelir. Ayetteki 'yuazzibu' (يعذب) fiili, Allah'ın kendi iradesiyle, hak edenlere dünyada veya ahirette ceza vereceğini, bu cezanın O'nun mutlak hükümranlığının bir tezahürü olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Azap (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın günahkarlara ve isyancılara verdiği cezayı ifade eder. Bu ayette, Allah'ın dilediğine azap etme yetkisi, O'nun adaletinin ve kudretinin bir göstergesidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Azap kelimesi, Kur'an'da genellikle ilahi cezayı ve bununla bağlantılı acıyı ifade eder. 'Yuazzibu' fiili, Allah'ın mutlak iradesiyle, kullarından dilediğine ceza verme gücünü vurgular. Bu, O'nun hükümranlığının ve adaletinin bir parçasıdır."}]},{"word":"يَغْفِرُ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'ın dilediği kimsenin günahlarını bağışlaması, örtmesi fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mağfiret (مغفرة), bir şeyi örtmek ve korumak anlamına gelir. Allah'ın mağfireti, kulun günahlarını örtmesi, affetmesi ve onu cezasından korumasıdır. Ayetteki 'yağfiru' (يغفر) fiili, Allah'ın mutlak iradesiyle dilediği kimsenin günahlarını bağışlayabileceğini, bu yetkinin O'nun rahmetinin ve kudretinin bir göstergesi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Mağfiret (مغفرة), günahları affetmek ve bağışlamak demektir. Allah'ın 'yağfiru' fiiliyle dilediğine mağfiret etmesi, O'nun kullarına karşı engin rahmetini ve affediciliğini gösterir. Bu, O'nun hükümranlığının bir parçası olarak hem azap etme hem de bağışlama yetkisine sahip olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mağfiret kavramı, Kur'an'da Allah'ın merhamet ve affedicilik sıfatlarının bir tezahürüdür. 'Yağfiru' fiili, Allah'ın mutlak iradesiyle günahları affetme gücünü ifade eder. Bu, O'nun hem cezalandırıcı hem de bağışlayıcı yönünü, yani tam bir otoriteye sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, her şeyi yapmaya muktedir olan sıfatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kadir (قدير), bir şeyi yapmaya gücü yeten, muktedir olan demektir. Allah'ın Kadir olması, O'nun her şeye gücünün yettiğini, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağını ifade eder. Ayetteki 'Allah her şeye Kadir'dir' ifadesi, O'nun azap etme ve bağışlama yetkisinin de bu mutlak kudretinden kaynaklandığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kadir (قدير), Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun her şeyi takdir etme, yaratma ve dilediği gibi yönetme gücüne sahip olduğunu gösterir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın azap ve mağfiret etme fiillerinin O'nun sınırsız kudretinin bir parçası olduğunu, hiçbir şeyin O'nun iradesinin dışında kalamayacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kadir (قدير), Allah'ın mutlak gücünü ve her şeyi yapabilme yeteneğini ifade eder. Bu sıfat, O'nun göklerin ve yerin mülküne sahip olmasının, dilediğine azap edip dilediğini bağışlamasının temelini oluşturur. Hiçbir şey O'nun kudretinin dışında değildir."}]}]}