# Mâide Sûresi, 45. Âyet (5:45)

> وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفْسَ بِٱلنَّفْسِ وَٱلْعَيْنَ بِٱلْعَيْنِ وَٱلْأَنفَ بِٱلْأَنفِ وَٱلْأُذُنَ بِٱلْأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلْجُرُوحَ قِصَاصٌ ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهُۥ ۚ وَمَن لَّمْ يَحْكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ

*Veketebnâ ‘aleyhim fîhâ enne-nnefse bi-nnefsi vel'ayne bil'ayni vel-enfe bil-enfi velużune bilużuni ve-ssinne bi-ssinni velcurûha kisâs(un)(c) femen tesaddeka bihi fehuve keffâratun leh(u)(c) vemen lem yahkum bimâ enzela(A)llâhu feulâ-ike humu-zzâlimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onda (Tevrat'ta) üzerlerine şunu da yazdık: Cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe diş kısas edilir. Yaralar da kısasa tabidir. Kim de bu hakkını bağışlar, sadakasına sayarsa o, kendisi için keffaret olur. Allah'ın indirdiği ile hükmetmeyenler, zalimlerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/45

---

## Tefsir

{"topics":["hukuk-ceza","adalet","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَتَبْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كَتَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yazdık"},{"position":2,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":4,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":5,"surface":"ٱلنَّفْسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"can"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ٱلنَّفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"can"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"göz"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göz"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَنفَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-ف","rootLatin":"a-n-f","lemma":"أَنْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"burun"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَنفِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-ف","rootLatin":"a-n-f","lemma":"أَنْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"burun"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"ٱلْأُذُنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ذ-ن","rootLatin":"a-dh-n","lemma":"أُذُن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"kulak"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"ٱلْأُذُنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ذ-ن","rootLatin":"a-dh-n","lemma":"أُذُن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulak"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱلسِّنَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-ن","rootLatin":"s-n-n","lemma":"سِنّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"diş"},{"position":14,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"ٱلسِّنِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-ن","rootLatin":"s-n-n","lemma":"سِنّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"diş"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱلْجُرُوحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ر-ح","rootLatin":"j-r-h","lemma":"جُرُوح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"yaralar"},{"position":16,"surface":"قِصَاصٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ص-ص","rootLatin":"q-s-s","lemma":"قِصَاص","form":"Ficâl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kısas"},{"position":17,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":17,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":18,"surface":"تَصَدَّقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"تَصَدَّقَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sadaka verirse"},{"position":19,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla"},{"position":20,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":20,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"كَفَّارَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَّارَة","form":"Fa''âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"keffaret"},{"position":22,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":22,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":23,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":23,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":24,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatları","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmadı"},{"position":25,"surface":"يَحْكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"لَمْ ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"hükmetmezse"},{"position":26,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":26,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şeyle"},{"position":27,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنْزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":28,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":29,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":29,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":30,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":31,"surface":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"zalimlerdir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Tevrat'taki kısas hükmünü ve bu hükmün uygulanışını ele almaktadır. Ayet, cana can, göze göz gibi kısas prensiplerini sıralarken, affın keffaret olacağını ve Allah'ın indirdiğiyle hükmetmeyenlerin zalimler olduğunu vurgular. Anahtar kavramlar, kısasın mahiyetini, affın dini değerini ve ilahi hükme uymamanın sonucunu dilbilimsel olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كَتَبْنَا","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Burada 'yazmak' fiili, ilahi bir hükmü, farz kılmayı ve emretmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâbet' kelimesinin aslen harfleri bir araya getirmek anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle 'farz kılmak, hükmetmek ve takdir etmek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Allah'ın İsrailoğulları üzerine kısas hükmünü farz kıldığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ketebnâ aleyhim' ifadesinin 'faradnâ aleyhim' (onlara farz kıldık) anlamına geldiğini açıklar. Yani burada yazmak, bir hükmün kesinleşmesi ve bağlayıcı olması demektir."}]},{"word":"ٱلنَّفْسَ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Bu ayette 'nefs', insan canını, hayatını ve bireyin kendisini ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu bağlamda 'can, hayat, birey' anlamında kullanıldığını belirtir. Kısas hükmünde 'nefse karşı nefs' ifadesi, bir cana karşılık diğer bir canın alınmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefs' kelimesinin 'ruh, can, beden, zat' gibi çeşitli anlamlara geldiğini ifade eder. Bu ayette ise 'can' anlamında kullanılarak, öldürme suçuna karşılık kısasın uygulanacağını belirtir."}]},{"word":"قِصَاصٌ","root":"ق ص ص","rootLatin":"k-s-s","meaning":"Kısas, işlenen suça denk bir ceza verilmesi, misilleme ve karşılıklı ödeşme prensibidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kısas' kelimesinin 'izini takip etmek, bir şeyi diğerine benzetmek' anlamından geldiğini ve şeriatta suçluya, işlediği suçun aynısıyla karşılık verilmesi anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette de cana can, göze göz gibi hükümlerle bu prensip açıklanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kısas'ın 'bir şeyin izini takip etmek ve ona benzemek' anlamına geldiğini, dolayısıyla kısasın, suçlunun fiiline denk bir ceza ile karşılık verilmesi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'yaralara kısas' ifadesi, yaralamanın derecesine göre ceza verilmesini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kısas'ın Kur'an'da 'misilleme, denklik ve adaletli karşılık' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, işlenen suçun türüne ve büyüklüğüne göre belirlenen adil bir cezalandırma sistemini ifade eder."}]},{"word":"تَصَدَّقَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Burada 'tasaddak' fiili, kısas hakkından vazgeçmek, affetmek ve bağışlamak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadaka' kelimesinin kökeninin 'doğruluk' olduğunu ve 'tasaddak' fiilinin de kişinin malından veya hakkından Allah rızası için vazgeçmesi anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, kısas hakkından vazgeçmenin bir sadaka ve bağışlama eylemi olarak görüldüğünü açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tasaddak'ın 'sadaka vermek' ve 'affetmek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, kısas hakkı olan kişinin bu hakkından feragat etmesi, yani affetmesi anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"كَفَّارَةٌ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Keffaret, günahları örtme, silme ve telafi etme anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'keffaret' kelimesinin 'örtmek' kökünden geldiğini ve günahları örten, silen şey anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, kısas hakkından vazgeçmenin, vazgeçen kişinin günahlarına bir keffaret olacağını ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'keffaret'in 'günahları silen, örten' anlamına geldiğini açıklar. Kısas hakkından vazgeçen kişinin bu fiilinin, Allah katında günahlarının affedilmesine vesile olacağını belirtir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمُونَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zalimler, Allah'ın hükümlerine uymayan, haddi aşan ve haksızlık eden kimselerdir.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak, haksızlık etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın indirdiği hükümlerle hükmetmeyenlerin, ilahi adaleti çiğnedikleri için zalim olarak nitelendirildiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm'ün 'bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak' anlamına geldiğini ve şeriatta Allah'ın sınırlarını aşmak, O'nun hükümlerine aykırı davranmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'Allah'ın indirdiğiyle hükmetmeyenler zalimlerdir' ifadesi, ilahi emirlere uymamanın büyük bir haksızlık olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/45*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/45*