# Mâide Sûresi, 50. Âyet (5:50)

> أَفَحُكْمَ ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ يَبْغُونَ ۚ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُوقِنُونَ

*Efehukme-lcâhiliyyeti yebġûn(e)(c) vemen ahsenu mina(A)llâhi hukmen likavmin yûkinûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar hala cahiliye devrinin hükmünü mü istiyorlar? Kesin olarak inanacak bir toplum için, kimin hükmü Allah'ınkinden daha güzeldir?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/50

---

## Tefsir

{"topics":["hukuk-ceza","tevhid","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"حُكْمَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih mukaddem olduğu için mansûb","gloss":"hükmünü"},{"position":2,"surface":"ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ل","rootLatin":"c-h-l","lemma":"جَاهِلِيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cahiliyenin"},{"position":3,"surface":"يَبْغُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-ğ-y","lemma":"بَغَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"istiyorlar"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":5,"surface":"أَحْسَنُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"أَحْسَن","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi"},{"position":6,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"حُكْمًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"hüküm olarak"},{"position":9,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"قَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"k-v-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":10,"surface":"يُوقِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ي-ق-ن","rootLatin":"y-k-n","lemma":"أَيْقَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yakinen bilenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Cahiliye dönemi hükümlerini reddederek Allah'ın hükmünün üstünlüğünü vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, 'hüküm', 'Cahiliye' ve 'yakinen bilmek' etrafında dönerek ilahi adaletin ve kesin imanın önemini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حُكْمَ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Bu bağlamda, bir mesele hakkında verilen karar, yargı veya yönetim anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hükm' kelimesini, bir şeyi engellemek veya düzeltmek için verilen karar olarak tanımlar. Ayetteki 'hükm' ifadesi, Cahiliye döneminin yanlış ve sapkın yargılarını ifade ederken, Allah'ın hükmü ise doğru ve adil olanı temsil eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hükm' kelimesini 'kazâ' (yargı) ve 'fasl' (ayırma, hükmetme) anlamlarında kullanır. Ayetteki 'hükm' kelimesi, Cahiliye'nin kendi kurallarına göre verdiği kararları ve Allah'ın koyduğu şeriatı karşılaştırmaktadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hükm' kavramının Kur'an'da hem 'yargı' hem de 'otorite' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayette, Cahiliye'nin kendi otoritesine dayalı yargıları ile Allah'ın mutlak otoritesine dayalı yargıları arasındaki karşıtlık vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْجَـٰهِلِيَّةِ","root":"ج ه ل","rootLatin":"c-h-l","meaning":"İslam öncesi dönemin bilgisizlik, barbarlık ve ilahi rehberlikten yoksunluk halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Cahiliye'yi, İslam'dan önceki dönemde insanların Allah'ın emirlerini bilmemeleri ve cahilce davranışlar sergilemeleri olarak açıklar. Ayette, bu dönemin yanlış ve batıl hükümlerine atıfta bulunulmaktadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cehl' kökünden gelen 'Cahiliye'yi, bilginin zıttı olan bilgisizlik ve aklın gerektirdiği şekilde davranmama hali olarak tanımlar. Ayetteki 'Cahiliye hükmü', ilahi vahiyden uzak, akıl ve hikmetten yoksun kararları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Cahiliye' kavramının Kur'an'da sadece 'bilgisizlik' değil, aynı zamanda 'kibir', 'öfke' ve 'sorumsuzluk' gibi ahlaki ve sosyal anlamlar taşıdığını belirtir. Ayette, bu dönemin hükümlerinin, bu olumsuz niteliklerden kaynaklandığına işaret edilir."}]},{"word":"يَبْغُونَ","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"İstemek, aramak, talep etmek anlamındadır; bu bağlamda, Cahiliye hükümlerini tercih etme eğilimini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'bağy' kelimesini 'talep etmek' ve 'aramak' olarak açıklar. Ayetteki 'yebğûne' fiili, insanların Allah'ın hükmü yerine Cahiliye'nin hükümlerini arayış içinde olmalarını kınayıcı bir şekilde ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bağy' kelimesinin 'bir şeyi istemek, talep etmek' ve bazen de 'haddi aşmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Cahiliye hükümlerini istemek, ilahi sınırları aşmak olarak da yorumlanabilir."}]},{"word":"أَحْسَنُ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"Daha güzel, daha iyi, daha doğru ve daha adil anlamındadır; Allah'ın hükmünün üstünlüğünü vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüsn' kökünden gelen 'ahsen' kelimesini, bir şeyin hem görünüş hem de mahiyet olarak en iyi ve en güzel hali olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın hükmünün, her türlü beşeri hükümden daha üstün ve adil olduğu bu kelimeyle ifade edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hüsn' kavramını, akıl ve şeriat açısından beğenilen, övülen ve faydalı olan şey olarak açıklar. 'Ahsen' ise bu niteliklerin en üst derecesidir. Ayette, Allah'ın hükmünün mutlak iyilik ve adalet kaynağı olduğu vurgulanır."}]},{"word":"يُوقِنُونَ","root":"ي ق ن","rootLatin":"y-k-n","meaning":"Kesin olarak bilmek, şüpheye yer bırakmayacak şekilde inanmak ve emin olmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yakîn' kelimesini, şüpheyi gideren ve gerçeği kesin olarak ortaya koyan bilgi olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın hükmünün üstünlüğünü ancak kesin bir imanla bilenlerin anlayabileceği belirtilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yakîn' kavramını, bir şeyin hakikatini tam olarak idrak etmek ve bu konuda hiçbir tereddüt yaşamamak olarak açıklar. Ayetteki 'yûkinûne' fiili, Allah'ın hükmünün doğruluğuna tam bir teslimiyetle inananları ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yakîn' kavramının Kur'an'da 'kesin bilgi', 'şüphesiz iman' ve 'gerçeği tam olarak kavrama' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın hükmünün üstünlüğünü ancak bu tür bir yakîne sahip olanların idrak edebileceği vurgulanır."}]}]}