# Mâide Sûresi, 6. Âyet (5:6)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ إِذَا قُمْتُمْ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغْسِلُوا۟ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى ٱلْمَرَافِقِ وَٱمْسَحُوا۟ بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى ٱلْكَعْبَيْنِ ۚ وَإِن كُنتُمْ جُنُبًا فَٱطَّهَّرُوا۟ ۚ وَإِن كُنتُم مَّرْضَىٰٓ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَآءَ أَحَدٌ مِّنكُم مِّنَ ٱلْغَآئِطِ أَوْ لَـٰمَسْتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمْ تَجِدُوا۟ مَآءً فَتَيَمَّمُوا۟ صَعِيدًا طَيِّبًا فَٱمْسَحُوا۟ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُم مِّنْهُ ۚ مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُم مِّنْ حَرَجٍ وَلَـٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهُۥ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû iżâ kumtum ilâ-ssalâti faġsilû vucûhekum veeydiyekum ilâ-lmerâfiki vemsahû biruûsikum veerculekum ilâ-lka'beyn(i)(c) ve-in kuntum cunuben fettahherû(c) ve-in kuntum merdâ ev ‘alâ seferin ev câe ehadun minkum mine-lġâ-iti ev lâmestumu-nnisâe felem tecidû mâen feteyemmemû sa'îden tayyiben femsehû bivucûhikum veeydîkum minh(u)(c) mâ yurîdu(A)llâhu liyec'ale ‘aleykum min haracin velâkin yurîdu liyutahhirakum veliyutimme ni'metehu ‘aleykum le'allekum teşkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi ve -başlarınıza mesh edip- her iki topuğa kadar da ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüp iseniz, iyice yıkanarak temizlenin. Hasta olursanız veya seferde bulunursanız veya biriniz abdest bozmaktan (def-i hacetten) gelir veya kadınlara dokunur (cinsel ilişkide bulunur) da su bulamazsanız, o zaman temiz bir toprağa yönelin. Onunla yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin (Teyemmüm edin). Allah, size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez. Fakat O, sizi tertemiz yapmak ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi'nin 6. ayeti, abdest ve teyemmüm hükümlerini detaylandırarak, ibadetin yerine getirilmesi için gerekli temizlik şartlarını ve bu şartların kolaylaştırılmasını ele almaktadır. Ayet, fıkhi hükümlerin yanı sıra, Allah'ın kullarına kolaylık dilemesini ve onları arındırma amacını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلصَّلَوٰةِ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Bu ayette 'namaz' ibadetini ifade eder ve abdestin farz kılınma sebebini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salât kelimesi, lügatte dua anlamına gelir. Şeriatta ise, belirli rükünleri ve şartları olan, Allah'a yöneliş ve tazim ifade eden özel bir ibadettir. Ayetteki 'ilâ' harf-i cerri ile kullanılması, namaz kılma eylemine yönelişi ve hazırlığı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Salât, Kur'an'da sadece bir ritüel olarak değil, aynı zamanda Allah ile kul arasındaki sürekli bir bağlantı ve teslimiyetin sembolü olarak ele alınır. Bu ayetteki kullanımı, bu bağlantıyı kurmak için fiziksel ve ruhsal bir hazırlık olan abdestin önemini vurgular."}]},{"word":"فَٱغْسِلُوا۟","root":"غ س ل","rootLatin":"ğ-s-l","meaning":"Abdestin temel eylemlerinden biri olan 'yıkama' fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğasl, bir şeyi su ile temizlemek, kirini gidermektir. Ayetteki emir kipi, abdestin farzlarından olan yüz ve ellerin yıkanması gerektiğini açıkça belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğasl, bir şeyi tamamen ıslatıp temizlemek anlamına gelir. Bu ayetteki kullanımı, abdestte belirli organların su ile tam olarak yıkanmasının gerekliliğini vurgular, sadece ıslatmakla yetinilmeyeceğini ima eder."}]},{"word":"وَٱمْسَحُوا۟","root":"م س ح","rootLatin":"m-s-h","meaning":"Abdestin bir diğer eylemi olan 'mesh etme' fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mesh, bir şeyin üzerine el sürmek, sıvazlamak veya hafifçe ıslatmak anlamına gelir. Abdest bağlamında, başın bir kısmının ıslak elle sıvazlanmasıdır ve yıkamadan farklı bir eylemi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mesh, bir şeyin üzerindeki tozu veya kiri gidermek için el ile dokunmak veya hafifçe silmektir. Ayetteki 'bi-ru'ûsikum' (başlarınıza) ifadesiyle birlikte kullanılması, başın tamamının değil, bir kısmının mesh edilmesinin yeterli olduğunu gösterir."}]},{"word":"جُنُبًا","root":"ج ن ب","rootLatin":"c-n-b","meaning":"Cinsel ilişki veya ihtilam sonrası gusül gerektiren hali ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cünüb, lügatte uzaklaşmak, bir şeyden ayrılmak anlamına gelir. Şer'i terim olarak ise, cinsel ilişki veya meni çıkışı sebebiyle namaz kılmak, Kur'an okumak gibi ibadetlerden uzak durması gereken kişiyi ifade eder. Ayetteki 'künüm cünüben' ifadesi, bu haldeki kişiye gusül abdesti almasını emreder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cünüb, temizlik gerektiren bir haldir. Bu durumdaki kişinin ibadetlere yaklaşması haramdır. Ayet, bu halden kurtulmak için 'taharet' (yıkanma) emrini verir, böylece ibadetlere tekrar yaklaşılabilir."}]},{"word":"فَتَيَمَّمُوا۟","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Su bulunamadığında veya kullanılamadığında temiz toprakla yapılan abdest yerine geçen temizlenme şeklini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Teyemmüm, lügatte bir şeye yönelmek, kasdetmek anlamına gelir. Şer'i terim olarak ise, su bulunmadığında veya kullanılamadığında temiz toprakla abdest veya gusül yerine geçen bir temizlenme şeklidir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarına tanıdığı bir kolaylık ve ruhsattır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Teyemmüm, Kur'an'ın getirdiği kolaylaştırma prensibinin somut bir örneğidir. İbadetlerin yerine getirilmesinde zorluk çıkarılmaması, ancak temizlik şartının da ihmal edilmemesi gerektiğini gösterir. 'Sa'îden tayyiben' (temiz bir toprak) ifadesi, teyemmümün geçerli olacağı maddenin niteliğini belirtir."}]},{"word":"حَرَجٍ","root":"ح ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Allah'ın kullarına zorluk, sıkıntı veya güçlük çıkarmak istemediğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Harac, daralma, sıkıntı, zorluk ve günah anlamına gelir. Ayetteki 'mâ yurîdu'llâhu li-yec'ale 'aleykum min haracin' ifadesi, Allah'ın abdest ve teyemmüm hükümlerini koyarken amacının insanlara zorluk çıkarmak değil, aksine kolaylık sağlamak olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Harac kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın hükümlerinin insan fıtratına uygunluğunu ve kolaylığını ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, temizlik hükümlerinin dahi insanı zora sokmayacak şekilde düzenlendiği, aksine bir rahmet ve kolaylık olduğu mesajını verir."}]}]}