# Mâide Sûresi, 62. Âyet (5:62)

> وَتَرَىٰ كَثِيرًا مِّنْهُمْ يُسَـٰرِعُونَ فِى ٱلْإِثْمِ وَٱلْعُدْوَٰنِ وَأَكْلِهِمُ ٱلسُّحْتَ ۚ لَبِئْسَ مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

*Veterâ keśîran minhum yusâri'ûne fî-l-iśmi vel'udvâni veeklihimu-ssuht(e)(c) lebi/se mâ kânû ya'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlardan çoğunun günahta, düşmanlıkta, haram yemede birbirleriyle yarıştıklarını görürsün. Yapmakta oldukları şey ne kötüdür!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/62

---

## Tefsir

{"topics":["helal-haram","kibir-hased","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"görürsün"},{"position":2,"surface":"كَثِيرًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"كَثِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çoğunu"},{"position":3,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"يُسَـٰرِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-'-","lemma":"سَارَعَ","form":"Müfâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"koşuşuyorlar"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلْإِثْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ث-م","rootLatin":"'-th-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günah"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْعُدْوَٰنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-و","rootLatin":"'-d-w","lemma":"عُدْوَان","form":"Fu'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"haksızlık"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَكْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ك-ل","rootLatin":"'-k-l","lemma":"أَكْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yemeği"},{"position":8,"surface":"هِمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"ٱلسُّحْتَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ح-ت","rootLatin":"s-h-t","lemma":"سُحْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Masdarın mef'ûlü olduğu için mansûb","gloss":"haram"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tekid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":10,"surface":"بِئْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ء-س","rootLatin":"b-'-s","lemma":"بِئْسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötüdür"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Bîse fiilinin fâili olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":13,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâide Suresi'nin 62. ayeti, Yahudilerin günaha, haksızlığa ve haram yemeye olan düşkünlüklerini eleştirmekte, bu davranışların kötülüğünü vurgulamaktadır. Ayet, özellikle 'günah', 'haksızlık' ve 'haram mal' kavramları üzerinden ahlaki yozlaşmayı ve ilahi sınırlara tecavüzü dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُسَـٰرِعُونَ","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-a-ayn","meaning":"Hızla, aceleyle bir şeye yönelmek, koşuşmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sar' (سرع) kelimesi, bir işi aceleyle yapmak anlamına gelir. 'Yüsâri'ûne' (يسارعون) ise, bir şeye doğru hızla ilerlemek, yarışmak demektir. Ayetteki kullanımı, onların günah ve haksızlığa karşı istekliliklerini, adeta bu kötülüklere ulaşmak için birbirleriyle yarıştıklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yüsâri'ûne (يسارعون) fiili, mecazi olarak bir şeye hevesle ve büyük bir arzuyla yönelmek anlamındadır. Burada günah ve haksızlığa karşı gösterilen aşırı istekliliği, bu fiilleri işlemek için acele etmelerini anlatır."}]},{"word":"ٱلْإِثْمِ","root":"ء-ث-م","rootLatin":"e-s-m","meaning":"Allah'ın emirlerine aykırı düşen, cezayı gerektiren her türlü günah ve kötülük.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsm (إثم), insanı hayırdan alıkoyan, sevaptan uzaklaştıran her türlü fiildir. Ayetteki 'el-İsm' (الإثم) ifadesi, genel anlamda Allah'ın yasakladığı, dinen kötü kabul edilen her türlü günahı kapsar ve Yahudilerin bu tür fiillere düşkünlüğünü vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İsm (إثم) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın koyduğu sınırları aşma, ilahi iradeye karşı gelme anlamında kullanılır. Bu ayette, Yahudilerin Allah'ın emirlerine aykırı düşen, ahlaki ve dini açıdan yanlış olan davranışlara yönelmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İsm (إثم), günah ve hatadır. Ayetteki kullanımı, onların Allah'ın hududunu aşan, şeriatın yasakladığı fiilleri işlemekteki ısrarlarını ve bu fiillere koşuşmalarını belirtir."}]},{"word":"ٱلْعُدْوَٰنِ","root":"ع-د-و","rootLatin":"ayn-d-v","meaning":"Haksızlık, zulüm, başkasının hakkına tecavüz etme.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Udvân (عدوان), haddi aşmak, başkasının hakkına tecavüz etmek, zulmetmektir. Ayetteki 'el-Udvân' (العدوان) kelimesi, özellikle başkalarına karşı yapılan haksızlıkları, zulmü ve düşmanlığı ifade eder; Yahudilerin bu tür davranışlara meyilli olduğunu gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Udvân (عدوان), düşmanlık ve zulümdür. Ayetteki bağlamda, onların insanlara karşı işledikleri haksızlıkları, düşmanca tutumlarını ve başkalarının haklarını çiğnemelerini anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Udvân (عدوان), bir şeyde sınırı aşmak, haddi tecavüz etmektir. Ayetteki kullanımı, onların hem Allah'ın koyduğu sınırları hem de insanlar arasındaki adalet sınırlarını aşarak haksızlık yapmalarını ifade eder."}]},{"word":"ٱلسُّحْتَ","root":"س-ح-ت","rootLatin":"s-h-t","meaning":"Haram yoldan kazanılan mal, rüşvet, faiz gibi meşru olmayan kazanç.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Suht (سحت), haram maldır. Bu kelime, bir şeyi kökünden kazımak, yok etmek anlamındaki 'sahte' (سحت) fiilinden türemiştir. Haram malın bereketi yok etmesi ve sahibini helake sürüklemesi sebebiyle bu isim verilmiştir. Ayetteki 'es-Suht' (السحت) ifadesi, Yahudilerin rüşvet, faiz gibi haram yollardan elde ettikleri malları yemelerini, yani bu tür kazançlara düşkünlüklerini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Suht (سحت), haram kazançtır. Bu kelime, malı helak eden, bereketi gideren anlamında kullanılmıştır. Ayetteki 'eklihimu's-suhte' (أكلهم السحت) ifadesi, onların haram yollardan elde ettikleri malları tüketmelerini, yani rüşvet ve benzeri gayrimeşru kazançlara yönelmelerini mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Suht (سحت), haram olan ve bereketi olmayan maldır. Ayetteki kullanımı, Yahudilerin rüşvet, faiz ve benzeri yollarla elde ettikleri, dinen yasaklanmış malları tüketmelerini ve bu tür kazançlara olan düşkünlüklerini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/62*