# Mâide Sûresi, 65. Âyet (5:65)

> وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْكِتَـٰبِ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّقَوْا۟ لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّـَٔاتِهِمْ وَلَأَدْخَلْنَـٰهُمْ جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ

*Velev enne ehle-lkitâbi âmenû vettekav lekeffernâ ‘anhum seyyi-âtihim veleedḣalnâhum cennâti-nna'îm(i)*

**Meal (Diyanet):** Eğer kitap ehli iman etseler ve Allah'a karşı gelmekten sakınsalardı, muhakkak onların kötülüklerini örterdik ve onları Naim cennetlerine koyardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/65

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","iman","takva","cennet","ahiret-mukafat"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâide Suresi 65. ayet, Ehl-i Kitab'ın iman ve takva sahibi olmaları durumunda günahlarının bağışlanacağını ve cennete gireceklerini vaat etmektedir. Ayet, iman, takva, günahların örtülmesi ve cennet kavramları üzerinden ilahi rahmet ve adalet arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek anlamlarına gelir ve burada Ehl-i Kitab'ın Allah'a ve peygamberine iman etmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın Hz. Muhammed'e ve getirdiği dine inanmalarını, yani kalben tasdik edip dilleriyle ikrar etmelerini gerektirir. Bu, sadece genel bir inanç değil, Kur'an'ın getirdiği hakikatlere teslimiyettir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (iman), Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir teslimiyet ve güven eylemidir. Ayetteki 'âmenû' kelimesi, Ehl-i Kitab'ın Allah'a ve O'nun gönderdiği son peygambere tam bir güven ve teslimiyetle inanmalarını, böylece eski inanç sistemlerinin ötesine geçmelerini ifade eder."}]},{"word":"وَٱتَّقَوْا۟","root":"و ق ى","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Sakınmak, korunmak, Allah'ın emirlerine uyup yasaklarından kaçınmak anlamına gelir ve burada Ehl-i Kitab'ın günahlardan ve şirkten sakınmalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Takva (تقوى), Allah'ın azabından korunmak için O'na itaat etmektir. Ayetteki 'vettekav' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın Allah'ın koyduğu sınırlara riayet etmeleri, O'na karşı gelmekten sakınmaları ve özellikle şirkten uzak durmaları gerektiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Takva (تقوى), nefsi korkulan şeyden korumaktır. Şeriat dilinde ise, Allah'ın azabından sakınmak için O'na itaat etmek ve günahlardan uzak durmaktır. Ayetteki 'vettekav' kelimesi, Ehl-i Kitab'ın iman ettikten sonra Allah'ın emir ve yasaklarına riayet ederek kendilerini günahlardan ve cehennem azabından korumalarını ifade eder."}]},{"word":"لَكَفَّرْنَا","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Örtmek, gizlemek, bağışlamak anlamına gelir ve burada Allah'ın Ehl-i Kitab'ın günahlarını affedeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keffâre (كفارة), günahı örten şeydir. 'Lekeffernâ' fiili, Allah'ın Ehl-i Kitab'ın iman ve takvaları sebebiyle günahlarını tamamen ortadan kaldıracağını, onları bağışlayacağını ve üzerlerindeki günah yükünü kaldıracağını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefâret (كفارة), bir şeyi örtmek ve gizlemektir. 'Lekeffernâ' ifadesi, Allah'ın Ehl-i Kitab'ın işlediği kötülükleri, yani seyyiâtlarını, iman ve takvaları sayesinde tamamen örteceğini, silip yok edeceğini ve böylece onları günahlarından arındıracağını gösterir."}]},{"word":"سَيِّـَٔاتِهِمْ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Kötülükler, günahlar, çirkin işler anlamına gelir ve burada Ehl-i Kitab'ın işlediği günahları ve hataları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyie (سيئة), insanı üzen, kötü olan her şeydir. Kur'an'da genellikle günah ve kötülük anlamında kullanılır. Ayetteki 'seyyiâtihim' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın iman ve takva öncesinde işledikleri her türlü günahı, hatayı ve şirki kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Seyyie (سيئة), 'su'' kökünden türemiş olup, kötü ve çirkin olan her şeyi ifade eder. Kur'an'da genellikle günah, hata ve olumsuz davranışlar için kullanılır. Bu ayette 'seyyiâtihim', Ehl-i Kitab'ın Allah'a karşı işledikleri isyanları, peygamberleri inkar etmelerini ve diğer ahlaki kusurlarını ifade eder."}]},{"word":"جَنَّـٰتِ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Bahçeler, cennetler anlamına gelir ve burada ahiretteki mükafat yurdu olan cenneti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cennet (جنة), ağaçları ve bitkileriyle yeri örten bahçedir. Kur'an'da ise müminler için hazırlanmış ahiret yurdudur. Ayetteki 'cennât' kelimesi, Ehl-i Kitab'ın iman ve takvaları karşılığında girecekleri, çeşitli nimetlerle dolu olan ahiret bahçelerini, yani cennetleri ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cennet (جنة), gizli ve örtülü yer anlamına gelir. Terim olarak ise, Allah'ın müminler için hazırladığı, gözlerin görmediği, kulakların işitmediği ve beşer aklının idrak edemediği nimetlerle dolu ebedi ikamet yeridir. Ayetteki 'cennât' kelimesi, bu ebedi mükafat yurdunun çoğul olarak zikredilmesiyle, farklı derecelerdeki cennetleri veya cennetin genişliğini ve çeşitliliğini vurgular."}]},{"word":"ٱلنَّعِيمِ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Nimet, refah, bolluk anlamına gelir ve burada cennetin sahip olduğu sonsuz ve çeşitli nimetleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Naîm (نعيم), nimetin çokluğu ve güzelliğidir. 'Cennâtu'n-naîm' (نَعِيمِ), nimetlerle dolu cennetler demektir. Ayetteki 'en-naîm' kelimesi, cennetin sadece bir bahçe değil, aynı zamanda her türlü maddi ve manevi güzellik, refah ve mutlulukla dolu bir yer olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Naîm (na'im), Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına bahşettiği lütuf ve ihsanları ifade eder. 'Cennâtu'n-naîm' terkibi, cennetin sadece fiziksel güzelliklerden ibaret olmadığını, aynı zamanda ruhsal tatmin, huzur ve ebedi mutluluk gibi manevi nimetleri de barındırdığını gösterir. Bu, Ehl-i Kitab'a vaat edilen mükafatın kapsamlılığını belirtir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velev"},{"position":2,"translit":"enne"},{"position":3,"translit":"ehle"},{"position":4,"translit":"lkitâbi"},{"position":5,"translit":"âmenû"},{"position":6,"translit":"vettekav"},{"position":7,"translit":"lekeffernâ"},{"position":8,"translit":"‘anhum"},{"position":9,"translit":"seyyi-âtihim"},{"position":10,"translit":"veleedḣalnâhum"},{"position":11,"translit":"cennâti"},{"position":12,"translit":"nna'îm(i)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":3,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ehli","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitab'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman etselerdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"وَٱتَّقَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve sakınsalardı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"لَكَفَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"elbette örterdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"عَنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"onlardan"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"سَيِّـَٔاتِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ا","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötülüklerini","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"وَلَأَدْخَلْنَـٰهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve elbette","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"لَأَدْخَلْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-kh-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sokardık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"جَنَّـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (Cemi Müennes Salim'de fetha yerine kesra ile)","gloss":"cennetlerine","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"ٱلنَّعِيمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نَعِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nimet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]