# Mâide Sûresi, 7. Âyet (5:7)

> وَٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمِيثَـٰقَهُ ٱلَّذِى وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ

*Veżkurû ni'meta(A)llâhi ‘aleykum vemîśâkahu-lleżî vâśekakum bihi iż kultum semi'nâ veata'nâ(s) vettekû(A)llâh(e)(c) inna(A)llâhe ‘alîmun biżâti-ssudûr(i)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın üzerinizdeki nimetini ve "işittik, itaat ettik" dediğinizde ona verdiğiniz ve sizi kendisiyle bağladığı sağlam sözü hatırlayın. Allah'a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, göğüslerin özünü (kalplerde olanı) hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/7

---

## Tefsir

{"topics":["takva","iman","rizik","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱذْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"anın"},{"position":2,"surface":"نِعْمَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimeti"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":4,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinize"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مِيثَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"مِيثَاق","form":"Mif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf ile mansûb (نِعْمَةَ kelimesine atfedildiği için)","gloss":"sözünü"},{"position":5,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ki o"},{"position":7,"surface":"وَاثَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"وَاثَقَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağladı"},{"position":7,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":10,"surface":"قُلْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediniz"},{"position":11,"surface":"سَمِعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"işittik"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"أَطَعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ع","rootLatin":"t-w-'","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"itaat ettik"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan"},{"position":15,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":17,"surface":"عَلِيمٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilendir"},{"position":18,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":18,"surface":"ذَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-ت","rootLatin":"dh-w-t","lemma":"ذَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sahip olan"},{"position":19,"surface":"ٱلصُّدُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"gönüllerdekini"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi'nin 7. ayeti, Allah'ın nimetini anmayı, verilen ahde sadık kalmayı ve Allah'tan sakınmayı emretmektedir. Ayet, özellikle 'misak' kavramı üzerinden ahitleşmenin önemini ve 'sadır' kelimesiyle kalplerdeki gizli niyetlerin Allah tarafından bilindiğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"نِعْمَةَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği her türlü iyilik, lütuf ve ihsan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ni'met (نِعْمَة), insana ulaşan her türlü iyilik ve güzelliktir. Bu ayetteki 'ni'metullah' (Allah'ın nimeti) ifadesi, İslam'ın bahşedilmesi, hidayet ve diğer maddi-manevi lütufları kapsar. Allah'ın kullarına bahşettiği, şükredilmesi gereken lütufları ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ni'met (نِعْمَة), Allah'ın kullarına ihsan ettiği rızık, afiyet ve hidayet gibi şeyleri ifade eder. Ayetteki kullanımı, müminlere verilen dini ve dünyevi tüm lütufları hatırlatmayı amaçlar."}]},{"word":"وَمِيثَـٰقَهُ","root":"و ث ق","rootLatin":"v-s-k","meaning":"Allah ile kulları arasında yapılan sağlam ahit, sözleşme veya antlaşma.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mîsâk (مِيثَاق), bir şeyi sağlamlaştırmak ve bağlamak anlamına gelen 'veseka' (وثق) kökünden gelir. Ayetteki 'mîsâkahu' (O'nun misakı), Allah'ın kullarından aldığı, 'işittik ve itaat ettik' sözüyle teyit edilen ahdi ifade eder. Bu, Allah'ın emirlerine uyma ve yasaklarından kaçınma sözüdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mîsâk (مِيثَاق), bir şeyi sağlamlaştıran ve bağlayan şeydir. Bu ayetteki 'mîsâkahu', Allah'ın müminlerden aldığı ve onların da 'işittik ve itaat ettik' diyerek kabul ettikleri biat ve itaati simgeler. Bu, bir nevi karşılıklı taahhüttür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mîsâk (مِيثَاق) kavramı Kur'an'da genellikle Allah ile insanlar arasındaki ahdi ifade eder. Bu ahit, insanların Allah'a iman etme, O'nun emirlerine uyma ve peygamberlerine itaat etme yükümlülüğünü içerir. Maide 7'deki kullanım, bu ahdin 'işittik ve itaat ettik' sözüyle somutlaştığını gösterir."}]},{"word":"وَأَطَعْنَا","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"Allah'ın emirlerine isteyerek ve gönüllü olarak boyun eğmek, itaat etmek.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İtaat (طَاعَة), bir şeye boyun eğmek ve emredileni yapmaktır. 'Semina ve eta'na' (işittik ve itaat ettik) ifadesi, Allah'ın hükümlerini kabul edip onlara kayıtsız şartsız teslim olmayı, gönüllü bir teslimiyeti ifade eder. Bu, sadece duymakla kalmayıp, gereğini yerine getirme eylemidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İtaat (طَاعَة), emredilen şeyi gönüllü olarak yerine getirmektir. Ayetteki 'eta'na' (itaat ettik) ifadesi, müminlerin Allah'ın emirlerine karşı gösterdikleri tam bir teslimiyet ve bağlılığı vurgular. Bu, misakın bir gereği olarak ortaya konan fiili bir durumdur."}]},{"word":"وَٱتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın azabından sakınmak, O'nun emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva (تَقْوَى), bir şeyi zararlı şeylerden korumaktır. Şer'i anlamda ise, nefsi günahlardan korumak, Allah'ın azabından sakınmaktır. Ayetteki 'İttakullâh' (Allah'tan sakının) emri, Allah'ın emirlerine riayet ederek ve yasaklarından kaçınarak O'nun rızasını kazanmaya çalışmayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Takva (تَقْوَى) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan derin saygı, sorumluluk bilinci ve O'nun emirlerine titizlikle uyma anlamında kullanılır. Maide 7'deki 'İttakullâh' emri, verilen ahde sadık kalmanın ve Allah'ın nimetlerine şükretmenin doğal bir sonucu olarak, O'nun murakabesi altında yaşama bilincini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلصُّدُورِ","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Kalpler, gönüller; insanın iç dünyası, düşünceleri ve niyetleri.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sadr (صَدْر), göğüs anlamına gelir ve mecazi olarak kalbin, yani insanın iç dünyasının, sırlarının ve niyetlerinin merkezi olarak kullanılır. Ayetteki 'bi-zâti's-sudûr' (göğüslerde olanı), Allah'ın insanların kalplerinde gizledikleri tüm düşünceleri, niyetleri ve sırları bildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sadr (صَدْر) kelimesi Kur'an'da genellikle kalbin mecazi anlamda kullanıldığı yerlerde geçer. İnsanın en derin düşüncelerinin, inançlarının ve niyetlerinin bulunduğu yerdir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın sadece dışa vurulan eylemleri değil, aynı zamanda kalplerdeki en gizli niyetleri de bildiğini ifade ederek, takvanın içsel boyutuna dikkat çeker."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/7*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/7*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/7*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/7*