# Mâide Sûresi, 86. Âyet (5:86)

> وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَحِيمِ

*Velleżîne keferû vekeżżebû bi-âyâtinâ ulâ-ike ashâbu-lcahîm(i)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenlere ve ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, işte onlar cehennemliklerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/86

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","cehennem","musrikler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın ayetlerini inkar eden ve yalanlayanların akıbetini bildirmektedir. Temel olarak 'inkar', 'yalanlama' ve 'cehennem' kavramları üzerinden bir hüküm ve uyarı içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve gönderdiği ayetleri örtbas etmek, gizlemek ve reddetmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kefere (كفر) kelimesi, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini ve peygamberlerin risaletini inkar etmek, yani hakkı örtbas etmek demektir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Allah'ın ayetlerini bilerek ve isteyerek reddedenleri, hakikati örtbas edenleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kafir (كافر) kavramı, Kur'an'da sadece 'inanmayan' değil, aynı zamanda 'nankör' ve 'gerçeği örten' anlamlarını da taşır. Ayetteki 'kefarû' fiili, Allah'ın açıkça ortaya koyduğu ayetleri görmezden gelme, onları örtme ve dolayısıyla nankörlük etme eylemini vurgular."}]},{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Allah'ın ayetlerinin doğruluğunu ve gerçekliğini reddetmek, onları yalan saymaktır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kezzebe (كذب) fiili, bir şeyi yalanlamak, doğru olmadığını iddia etmek demektir. Ayette 'ayetlerimizi yalanladılar' ifadesi, Allah'tan gelen vahyin içeriğini, peygamberlerin getirdiği mesajı ve mucizeleri asılsız bulup reddetme eylemini anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kezzebe (كذب) kelimesi, Kur'an'da bazen 'inkar etmek' anlamında da kullanılır. Burada 'ayetlerimizi yalanladılar' ifadesi, sadece sözle yalanlamak değil, aynı zamanda kalben ve fiilen o ayetlerin gerektirdiği hakikatleri reddetmek, onlara karşı çıkmak anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tekzib (تكذيب) masdarı, bir haberin veya bilginin doğru olmadığını iddia etmektir. Kur'an bağlamında Allah'ın ayetlerini tekzib etmek, onların ilahi menşeini ve içerdiği hakikatleri kabul etmemek, onları beşer sözü gibi görmek ve reddetmektir."}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِنَآ","root":"ء ي ه","rootLatin":"'-y-h","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, işaretler ve vahiylerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet (آية), açık bir alamet, işaret veya delil demektir. Kur'an'da hem kâinattaki Allah'ın kudretini gösteren deliller (kevnî ayetler) hem de peygamberlere indirilen vahiyler (tenzîlî ayetler) için kullanılır. Bu ayette 'ayetlerimizi' ifadesi, özellikle Kur'an'ın ayetlerini ve peygamberlerin getirdiği mucizeleri kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Âyet (آية), bir şeyin varlığına veya doğruluğuna işaret eden alamettir. Allah'ın ayetleri, O'nun varlığını, birliğini ve kudretini gösteren her türlü delildir; bunlar ister tabiatta görülen mucizeler olsun, isterse peygamberler aracılığıyla indirilen ilahi kelam olsun. Ayetteki kullanım, bu delillerin reddedilmesini ifade eder."}]},{"word":"أَصْحَـٰبُ","root":"ص ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Bir şeye veya bir yere sürekli olarak bağlı olan, onunla birlikte bulunan kimselerdir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sahib (صاحب) kelimesi, bir şeye sahip olan, onunla birlikte olan veya ona arkadaşlık eden anlamındadır. 'Ashâbu'l-Cahîm' (أصحاب الجحيم) ifadesi, cehennemin sakinleri, cehennemle ayrılmaz bir bütün haline gelmiş olanlar demektir. Bu, onların cehennemde kalıcı olacaklarını ve onunla iç içe bir yaşam süreceklerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sahib (صاحب), bir şeye sürekli olarak eşlik eden, onunla birlikte bulunan kişidir. 'Ashâbu'l-Cahîm' terkibi, cehennemin ehli, yani cehennemin kendilerine mesken edinen ve ondan ayrılmayan kimseler anlamına gelir. Bu, onların cehennemdeki durumlarının kalıcı ve değişmez olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلْجَحِيمِ","root":"ج ح م","rootLatin":"c-h-m","meaning":"Şiddetli ateşi olan, derin ve yakıcı bir cehennem tabakasıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cahîm (جحيم), şiddetli ateşi olan, derin bir çukur veya ateşin en şiddetli yandığı yer demektir. Kur'an'da cehennemin isimlerinden biridir ve özellikle yakıcılığı ve derinliği ile öne çıkar. Ayetteki kullanımı, inkar eden ve yalanlayanların karşılaşacağı azabın şiddetini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cahîm (جحيم), ateşin en şiddetli yandığı, alevlerin yükseldiği yerdir. Arapçada 'cahîm' kelimesi, gözün şiddetli bakışından da gelir ki bu da ateşin yakıcılığını ve dehşetini çağrıştırır. Ayetteki 'el-Cahîm' ifadesi, bu kişilerin şiddetli ve yakıcı bir azaba maruz kalacaklarını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"آيَاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Haber olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"أَصْحَـٰبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sahipleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"ٱلْجَحِيمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ح-م","rootLatin":"j-h-m","lemma":"جَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cehennemin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velleżîne"},{"position":2,"translit":"keferû"},{"position":3,"translit":"vekeżżebû"},{"position":4,"translit":"bi-âyâtinâ"},{"position":5,"translit":"ulâ-ike"},{"position":6,"translit":"ashâbu"},{"position":7,"translit":"lcahîm(i)"}]