# Mâide Sûresi, 95. Âyet (5:95)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَقْتُلُوا۟ ٱلصَّيْدَ وَأَنتُمْ حُرُمٌ ۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدًا فَجَزَآءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدْلٍ مِّنكُمْ هَدْيًۢا بَـٰلِغَ ٱلْكَعْبَةِ أَوْ كَفَّـٰرَةٌ طَعَامُ مَسَـٰكِينَ أَوْ عَدْلُ ذَٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمْرِهِۦ ۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَ ۚ وَمَنْ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنْهُ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ ذُو ٱنتِقَامٍ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû lâ tektulû-ssayde veentum hurum(un)(c) vemen katelehu minkum mute'ammiden fecezâun miślu mâ katele mine-nne'ami yahkumu bihi żevâ ‘adlin minkum hedyen bâliġa-lka'beti ev keffâratun ta'âmu mesâkîne ev ‘adlu żâlike siyâmen liyeżûka vebâle emrih(i)(k) ‘afa(A)llâhu ‘ammâ selef(e)(c) vemen ‘âde feyentekimu(A)llâhu minh(u)(c) va(A)llâhu ‘azîzun żû-ntikâm(in)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! İhramlı iken (karada) av hayvanı öldürmeyin. Kim (ihramlı iken) onu kasten öldürürse (kendisine) bir ceza vardır. (Bu ceza), Ka'be'ye ulaştırılmak üzere, öldürdüğünün dengi olup, içinizden iki adil kimsenin takdir edeceği bir kurbanlık hayvan; veya yoksulları yedirmek suretiyle keffaret; yahut onun dengi oruç tutmaktır. (Bu) yaptığı işin kötü sonucunu tatması içindir. Allah, geçmiştekileri affetmiştir. Fakat kim bir daha böyle yaparsa, Allah ondan intikam alır. Allah, mutlak güç sahibidir, intikam sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/95

---

## Tefsir

{"topics":["hac","hukuk-ceza","helal-haram","adalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Maide Suresi 95. ayet, ihramlıyken avlanma yasağını ve bu yasağın çiğnenmesi durumunda uygulanacak cezaları ele almaktadır. Ayet, hem fıkhi hükümleri hem de bu hükümlerin ardındaki ilahi adaleti ve cezanın hikmetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَقْتُلُوا۟","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"İhramlıyken av hayvanını kasten öldürme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Katl (قتل), bir şeyi ortadan kaldırmak, yok etmektir. Ayetteki 'lâ taktulû' (لا تقتلوا) ifadesi, ihramlı kimselere av hayvanlarını öldürme yasağını kesin bir dille bildirmektedir. Bu, sadece cana kıymak değil, aynı zamanda avı yaralayarak veya yakalayarak ona zarar vermeyi de kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'katl' (قتل) mecazi bir anlam taşımaz, doğrudan av hayvanının canına kastetmeyi ifade eder. İhramlı için bu fiil, hac veya umre ibadetinin kutsiyetine aykırı bir davranış olarak değerlendirilir ve belirli bir kefareti gerektirir."}]},{"word":"ٱلصَّيْدَ","root":"ص ي د","rootLatin":"s-y-d","meaning":"İhramlıyken avlanması yasak olan, karada yaşayan ve eti yenen vahşi hayvanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sayd (صيد), avlanılan hayvan demektir. Ayetteki 'es-sayd' (الصيد) kelimesi, ihramlı kimsenin avlaması veya avlanmasına yardım etmesi yasak olan, karada yaşayan ve helal olan hayvanları ifade eder. Deniz avı bu yasağın dışındadır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sayd (صيد), hem avlanma eylemini hem de avlanan hayvanı ifade edebilir. Bu ayette ise 'el-sayd' (الصيد) kelimesi, ihramlı kimsenin öldürdüğü veya zarar verdiği av hayvanını kastetmektedir. Bu, genellikle eti yenen ve vahşi olan hayvanlardır."}]},{"word":"حُرُمٌ","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Hac veya umre ibadeti için ihramlı durumda olmayı, yani belirli yasaklara tabi olmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haram (حرم), yasaklanmış şey demektir. 'Hurum' (حرم) ise ihramlı olan kimseler için kullanılır. İhram, belirli fiillerin yasaklandığı, saygı ve kutsiyet gerektiren bir haldir. Bu ayette 've entüm hurum' (وأنتم حرم) ifadesi, avlanma yasağının ihramlı olma durumuyla doğrudan ilişkili olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haram (حرم) kavramı, Kur'an'da sadece yasaklanmış bir fiili değil, aynı zamanda kutsal bir alanı veya durumu da ifade eder. 'Hurum' (حرم) olmak, kişinin kendisini belirli dünyevi zevklerden ve fiillerden arındırarak ilahi olana yöneldiği, özel bir kutsiyet halidir. Bu haldeki av yasağı, ibadetin ruhuna uygun bir sınırlamadır."}]},{"word":"فَجَزَآءٌ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"İhramlıyken av öldürme fiilinin karşılığı olarak ödenmesi gereken bedeli veya cezayı ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cezâ (جزاء), bir fiilin karşılığı olarak verilen ödül veya cezadır. Bu ayette 'fecezâun' (فجزاء) kelimesi, ihramlıyken av öldürme suçunun karşılığı olarak belirlenen kefaret ve bedeli ifade eder. Bu, hem dünyevi bir karşılık hem de ilahi adaletin bir tecellisidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cezâ (جزاء), bir amelin neticesi olarak ortaya çıkan sonuçtur. Ayetteki 'cezâun' (جزاء) kelimesi, ihramlıyken av öldürmenin bir karşılığı olarak, öldürülen avın misli bir kurban kesme, fakirleri doyurma veya oruç tutma gibi seçenekleri içeren bir kefaret sistemini belirtir."}]},{"word":"كَفَّـٰرَةٌ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İşlenen bir günahın veya hatanın üzerini örtmek, onu silmek için yapılan ibadet veya ödeme şeklindeki telafiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kefâret (كفارة), bir günahın üzerini örten, onu silen şey demektir. Ayetteki 'ev keffâretun' (أو كفارة) ifadesi, ihramlıyken av öldürme hatasının telafisi için sunulan alternatiflerden biridir. Bu, fakirleri doyurma veya oruç tutma şeklinde olabilir ve günahın affına vesile olması amaçlanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kefâret (كفارة) kavramı, Kur'an'da genellikle bir hatanın veya yemin bozmanın sonucunda ortaya çıkan manevi borcu ödeme ve günahı örtme anlamında kullanılır. Bu ayetteki kefaret, ihram yasağını çiğnemenin bir telafisi olarak, kişinin Allah katındaki durumunu düzeltme çabasıdır."}]},{"word":"وَبَالَ","root":"و ب ل","rootLatin":"v-b-l","meaning":"İşlenen bir fiilin kötü, ağır ve zararlı sonucunu, cezasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vebâl (وبال), bir şeyin kötü ve ağır sonucu demektir. Ayetteki 'liyazûka vebâle emrihî' (ليذوق وبال أمره) ifadesi, ihramlıyken av öldüren kişinin bu fiilinin kötü ve ağır sonuçlarını tatması gerektiğini belirtir. Bu, hem dünyevi ceza hem de ahiretteki sorumluluğa işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Vebâl (وبال), bir şeyin sonunun kötü ve zararlı olmasıdır. Bu ayette 'vebâle emrihî' (وبال أمره) ifadesi, ihram yasağını çiğnemenin getireceği ağır sonuçları, yani kefaretin ödenmesi veya oruç tutulması gibi zorlukları ve bu fiilin manevi yükünü vurgular. Bu, caydırıcı bir unsurdur."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen merfû (eyyuhâ'nın sıfatı)","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Bedel"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":5,"surface":"تَقْتُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm","gloss":"öldürmeyin","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلصَّيْدَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ي-د","rootLatin":"s-y-d","lemma":"صَيْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"avı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"وَأَنتُمْ","pos":"harf","posDetail":"Vav-ı Hâliye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"iken","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"حُرُمٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حُرُم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ihramlısınız","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":9,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":10,"surface":"قَتَلَهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onu öldürürse","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"مِنكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"مُّتَعَمِّدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-م-د","rootLatin":"'-m-d","lemma":"مُتَعَمِّد","form":"Tefa''ul","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kasten","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":13,"surface":"فَجَزَآءٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Cezâiye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"جَزَآءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (haberi mahzuf)","gloss":"bir ceza vardır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"مِّثْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Cezâun'un sıfatı olduğu için merfû","gloss":"benzeri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":16,"surface":"قَتَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürdü","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":17,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":18,"surface":"ٱلنَّعَمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نَعَم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ehli hayvanlardan","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":19,"surface":"يَحْكُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكَمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hükmeder","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":20,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":20,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":21,"surface":"ذَوَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"iki sahip","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":22,"surface":"عَدْلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-ل","rootLatin":"'-d-l","lemma":"عَدْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"adalet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":23,"surface":"مِّنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":23,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":24,"surface":"هَدْيًۢا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدْي","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdir edilen fiilin mef'ûlü)","gloss":"kurbanlık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":25,"surface":"بَـٰلِغَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَالِغ","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hedyen'in sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ulaşan","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":26,"surface":"ٱلْكَعْبَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ع-ب","rootLatin":"k-'-b","lemma":"كَعْبَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kâbe'ye","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":27,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":28,"surface":"كَفَّـٰرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَّارَة","form":"Fa''âle","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Cezâun'a matuf olduğu için merfû","gloss":"bir keffaret","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":29,"surface":"طَعَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ع-م","rootLatin":"t-'-m","lemma":"طَعَام","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Keffâratun'un bedeli olduğu için merfû","gloss":"yemeği","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel","izafet":"Muzâf"},{"position":30,"surface":"مَسَـٰكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"مِسْكِين","form":"Mefâ'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"yoksulların","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":31,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":32,"surface":"عَدْلُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-د-ل","rootLatin":"'-d-l","lemma":"عَدْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Keffâratun'a matuf olduğu için merfû","gloss":"denk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":33,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":34,"surface":"صِيَامًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"صِيَام","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"oruç","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":35,"surface":"لِّيَذُوقَ","pos":"harf","posDetail":"Lâm-ı Ta'lîl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":35,"surface":"يَذُوقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"ذَاقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâm-ı ta'lîl ile mansûb","gloss":"tatsın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":36,"surface":"وَبَالَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَبَال","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ağırlığını","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":37,"surface":"أَمْرِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"işinin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":37,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":38,"surface":"عَفَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ف-و","rootLatin":"'-f-w","lemma":"عَفَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"affetti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":39,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":40,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hakkında","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":40,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":41,"surface":"سَلَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-ف","rootLatin":"s-l-f","lemma":"سَلَفَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":42,"surface":"وَمَنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":42,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":43,"surface":"عَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عَادَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dönerse","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":44,"surface":"فَيَنتَقِمُ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Cezâiye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":44,"surface":"يَنتَقِمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ق-م","rootLatin":"n-q-m","lemma":"اِنْتَقَمَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"intikam alır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":45,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":46,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":46,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ondan","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":47,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":47,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":48,"surface":"عَزِيزٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstündür","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":49,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Azîzun'un sıfatı olduğu için merfû","gloss":"sahibi","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":50,"surface":"ٱنتِقَامٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ق-م","rootLatin":"n-q-m","lemma":"اِنْتِقَام","form":"İfti'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"intikam","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yâ eyyuhâ"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"lâ"},{"position":5,"translit":"tektulû"},{"position":6,"translit":"ssayde"},{"position":7,"translit":"veentum"},{"position":8,"translit":"hurum(un)(c)"},{"position":9,"translit":"vemen"},{"position":10,"translit":"katelehu"},{"position":11,"translit":"minkum"},{"position":12,"translit":"mute'ammiden"},{"position":13,"translit":"fecezâun"},{"position":14,"translit":"miślu"},{"position":15,"translit":"mâ"},{"position":16,"translit":"katele"},{"position":17,"translit":"mine"},{"position":18,"translit":"nne'ami"},{"position":19,"translit":"yahkumu"},{"position":20,"translit":"bihi"},{"position":21,"translit":"żevâ"},{"position":22,"translit":"‘adlin"},{"position":23,"translit":"minkum"},{"position":24,"translit":"hedyen"},{"position":25,"translit":"bâliġa"},{"position":26,"translit":"lka'beti"},{"position":27,"translit":"ev"},{"position":28,"translit":"keffâratun"},{"position":29,"translit":"ta'âmu"},{"position":30,"translit":"mesâkîne"},{"position":31,"translit":"ev"},{"position":32,"translit":"‘adlu"},{"position":33,"translit":"żâlike"},{"position":34,"translit":"siyâmen"},{"position":35,"translit":"liyeżûka"},{"position":36,"translit":"vebâle"},{"position":37,"translit":"emrih(i)(k)"},{"position":38,"translit":"‘afa"},{"position":39,"translit":"(A)llâhu"},{"position":40,"translit":"‘ammâ"},{"position":41,"translit":"selef(e)(c)"},{"position":42,"translit":"vemen"},{"position":43,"translit":"‘âde"},{"position":44,"translit":"feyentekimu"},{"position":45,"translit":"(A)llâhu"},{"position":46,"translit":"minh(u)(c)"},{"position":47,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":48,"translit":"‘azîzun"},{"position":49,"translit":"żû"},{"position":50,"translit":"ntikâm(in)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/95*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/95*