# Mâide Sûresi, 96. Âyet (5:96)

> أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ ٱلْبَحْرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَـٰعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ ٱلْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ٱلَّذِىٓ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

*Uhille lekum saydu-lbahri veta'âmuhu metâ'en lekum velisseyyâra(ti)(s) vehurrime ‘aleykum saydu-lberri mâ dumtum hurumâ(en)(k) vettekû(A)llâhe-lleżî ileyhi tuhşerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Sizin için de yolcular için de bir geçimlik olmak üzere deniz avı yapmak ve deniz ürünlerini yemek sizlere helal kılındı. Kara avı ise ihramlı olduğunuz sürece size haram kılındı. Huzurunda toplanacağınız Allah'a karşı gelmekten sakının.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/96

---

## Tefsir

{"topics":["helal-haram","hac","takva"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâide Suresi'nin 96. ayeti, ihramlıyken deniz ve kara avının hükümlerini açıklayarak helal ve haram kavramlarını vurgular. Ayet, 'sayd' (av), 'bahr' (deniz), 'berr' (kara) ve 'hurum' (ihramlı) gibi temel kavramlar üzerinden hukuki bir çerçeve sunar ve Allah'a dönüş vurgusuyla takva çağrısı yapar.","keyConcepts":[{"word":"صَيْدُ","root":"ص ي د","rootLatin":"s-y-d","meaning":"Avlanılan şey veya avlanma eylemi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sayd' kelimesini hem avlanma eylemi hem de avlanan hayvan için kullanır. Ayetteki 'saydü'l-bahr' ve 'saydü'l-berr' ifadeleri, denizden ve karadan elde edilen av hayvanlarını ifade eder ve helal/haram kılınan nesneler olarak geçer."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sayd' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinmekle birlikte, bu ayetteki kullanımının doğrudan avlanan hayvan anlamında olduğunu belirtir. Deniz avının helal, kara avının ise ihramlıyken haram kılınması, kelimenin somut bir nesneye işaret ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sayd' gibi kelimelerin Kur'an'daki hukuki ve ahlaki bağlamlarını inceler. Bu ayette 'sayd', helal ve haram kategorileri altında değerlendirilen bir eylem ve nesne olarak, Müslümanların ihram halindeki davranışlarını düzenleyen bir kavramdır."}]},{"word":"ٱلْبَحْرِ","root":"ب ح ر","rootLatin":"b-h-r","meaning":"Geniş su kütlesi, deniz anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bahr' kelimesini geniş su kütlesi olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle bu anlamda kullanıldığını belirtir. Ayette 'saydü'l-bahr' ifadesiyle denizden elde edilen av hayvanları kastedilir ve bu avın helal olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'bahr' kelimesinin Arap dilindeki temel anlamını 'geniş su' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, kara avından ayrılarak, ihramlıyken dahi helal olan bir avlanma alanını işaret eder."}]},{"word":"ٱلْبَرِّ","root":"ب ر ر","rootLatin":"b-r-r","meaning":"Kara, toprak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'berr' kelimesini 'kara' veya 'toprak' olarak tanımlar ve genellikle 'bahr' (deniz) kelimesinin zıddı olarak kullanıldığını belirtir. Ayette 'saydü'l-berr' ifadesiyle kara hayvanlarının avı kastedilir ve ihramlıyken haram olduğu hükmü getirilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'berr' kelimesinin 'geniş kara parçası' anlamını vurgular. Ayetteki kullanımı, deniz avından farklı olarak, ihramlı kişilere yasaklanan avlanma alanını ve türünü belirler."}]},{"word":"حُرُمًا","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"İhramlı, hac veya umre niyetiyle belirli yasaklara girmiş kişi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hurum' kelimesinin 'ihramlı' anlamına geldiğini ve bu durumdaki kişilere belirli şeylerin yasaklandığını belirtir. Ayette 'mâ dumtum hurumâ' ifadesi, ihramlı olunduğu sürece kara avının haram olduğunu açıkça ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hurum' kelimesinin ihramlı olma halini ifade ettiğini ve bu halin belirli yasakları beraberinde getirdiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, ihramlıyken kara avının yasaklanması, bu özel durumun getirdiği dini bir hükümdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hurum' kelimesinin 'haram kılınmış' veya 'yasaklanmış' anlamından türediğini ve ihramlı kişinin de belirli şeylerden men edildiği için bu isimle anıldığını belirtir. Ayette, ihramlı olmanın getirdiği özel bir hukuki durumu ifade eder."}]},{"word":"تُحْشَرُونَ","root":"ح ش ر","rootLatin":"h-ş-r","meaning":"Toplanmak, bir araya getirilmek anlamına gelir, özellikle kıyamet günü dirilip toplanmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşr' kelimesini 'bir topluluğu bir yerden başka bir yere sevk etmek' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle kıyamet günü insanların Allah'ın huzurunda toplanması anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ileyhi tuhşerûn' ifadesi, Allah'a dönüleceği ve O'nun huzurunda toplanılacağı uyarısını içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'haşr' kelimesinin 'toplamak, bir araya getirmek' anlamını vurgular ve bu ayetteki kullanımının ahiret gününde insanların hesap vermek üzere Allah'ın huzurunda toplanmasını ifade ettiğini belirtir. Bu ifade, ayetin hukuki hükümlerine riayet etmenin önemini pekiştiren bir uyarıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'haşr' kavramının Kur'an'daki semantik alanını incelerken, bu kelimenin genellikle ahiret ve hesap günüyle ilişkilendirildiğini belirtir. Ayetteki 'tuhşerûn' ifadesi, dünyadaki eylemlerin ahiretteki karşılığını hatırlatarak takva bilincini artırmayı hedefler."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أُحِلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"أَحَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"helal kılındı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"صَيْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ي-د","rootLatin":"s-y-d","lemma":"صَيْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"avı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَحْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"denizin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"طَعَامُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ع-م","rootLatin":"t-'-m","lemma":"طَعَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"yemeği","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"مَتَـٰعًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-'","lemma":"مَتَاع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"geçimlik olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün leh"},{"position":7,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ٱلسَّيَّارَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ي-ر","rootLatin":"s-y-r","lemma":"سَيَّارَة","form":"Feyyâle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yolculara","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"حُرِّمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haram kılındı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"صَيْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ي-د","rootLatin":"s-y-d","lemma":"صَيْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"avı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"ٱلْبَرِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ر-ر","rootLatin":"b-r-r","lemma":"بَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"karanın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sürece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tetimme"},{"position":14,"surface":"دُمْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-و-م","rootLatin":"d-w-m","lemma":"دَامَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduğunuz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":15,"surface":"حُرُمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حُرُم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"ihramlı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ٱتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakının","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'tan","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":18,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ki o"},{"position":19,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":19,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":20,"surface":"تُحْشَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"h-ş-r","lemma":"حَشَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"toplanacaksınız"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Uhille"},{"position":2,"translit":"lekum"},{"position":3,"translit":"saydu"},{"position":4,"translit":"l-bahri"},{"position":5,"translit":"veta'âmuhu"},{"position":6,"translit":"metâ'en"},{"position":7,"translit":"lekum"},{"position":8,"translit":"velisseyyâra(ti)(s)"},{"position":9,"translit":"vehurrime"},{"position":10,"translit":"‘aleykum"},{"position":11,"translit":"saydu"},{"position":12,"translit":"lberri"},{"position":13,"translit":"mâ"},{"position":14,"translit":"dumtum"},{"position":15,"translit":"hurumâ(en)(k)"},{"position":16,"translit":"vettekû"},{"position":17,"translit":"(A)llâhe"},{"position":18,"translit":"lleżî"},{"position":19,"translit":"ileyhi"},{"position":20,"translit":"tuhşerûn(e)"}]