# Kâf Sûresi, 10. Âyet (50:10)

> وَٱلنَّخْلَ بَاسِقَـٰتٍ لَّهَا طَلْعٌ نَّضِيدٌ

*Ve-nnaḣle bâsikâtin lehâ tal'un nadîd(un)*

**Meal (Diyanet):** (9-11) Gökten de bereketli bir su indirip onunla kullar için rızık olarak bahçeler ve biçilecek taneler (ekinler), birbirine girmiş kat kat tomurcukları olan yüksek hurma ağaçları bitirdik ve böylece onunla ölü bir beldeye hayat verdik. İşte (dirilip kabirlerden) çıkış da böyledir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 10. ayet, Allah'ın kudretini ve yeniden dirilişin imkanını vurgulamak için tabiat örnekleri sunar. Özellikle hurma ağacının ve meyvesinin özelliklerini dilbilimsel bir derinlikle ele alarak, yaratılışın mükemmelliğini ve rızık döngüsünü gözler önüne serer.","keyConcepts":[{"word":"ٱلنَّخْلَ","root":"ن خ ل","rootLatin":"n-h-l","meaning":"Ayette, Allah'ın kudretiyle yetiştirilen, meyvesiyle insanlara rızık olan hurma ağacını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'نخل' kelimesinin hurma ağacını ifade ettiğini belirtir ve Kur'an'da genellikle bereket ve rızık kaynağı olarak zikredildiğini vurgular. Bu ayette de hurma ağacının özel bir bitki olarak Allah'ın kudretinin delili olarak sunulduğunu açıklar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'نخل' kelimesinin tekil ve çoğul olarak hurma ağacını ifade ettiğini ve Kur'an'da cennet tasvirlerinde de geçtiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, yeryüzünün diriltilmesi ve rızıklandırma bağlamında hurmanın önemini gösterir."}]},{"word":"بَاسِقَـٰتٍ","root":"ب س ق","rootLatin":"b-s-q","meaning":"Hurma ağaçlarının uzun, boylu ve yüksek oluşunu, göğe doğru yükselişini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'باسقات' kelimesinin 'طوال' (uzunlar) anlamına geldiğini ve hurma ağaçlarının boylu poslu, yüksekliğini tasvir ettiğini belirtir. Bu, ağacın heybetini ve meyvesine ulaşmanın zorluğunu ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'باسقات' kelimesinin mecazi olarak 'yüksek ve meyve yüklü' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, hurma ağaçlarının sadece uzunluğunu değil, aynı zamanda bereketli oluşunu da vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'باسقات' kelimesinin 'بَسَقَ' fiilinden türediğini ve 'yükselmek, boy atmak' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, hurma ağaçlarının göğe doğru uzanarak ihtişamlı bir görüntü sergilediğini ve bu durumun Allah'ın yaratma gücünü gösterdiğini belirtir."}]},{"word":"طَلْعٌ","root":"ط ل ع","rootLatin":"t-l-'-","meaning":"Hurma ağacının henüz olgunlaşmamış, tomurcuk halindeki meyvesini veya ilk çıkan salkımını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'طلع' kelimesinin hurma ağacının ilk çıkan meyvesi, yani tomurcuğu olduğunu ve daha sonra olgunlaşarak hurmaya dönüştüğünü belirtir. Ayetteki 'طلع نضيد' ifadesi, bu tomurcukların düzenli ve üst üste dizilişini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'طلع' kelimesinin hurma ağacının meyve vermeye başladığı ilk hali olduğunu ve 'نضيد' ile birlikte kullanıldığında, bu ilk meyvelerin sıkı ve düzenli bir şekilde dizildiğini ifade ettiğini açıklar. Bu, Allah'ın yaratmasındaki düzen ve estetiği gösterir."}]},{"word":"نَّضِيدٌ","root":"ن ض د","rootLatin":"n-d-d","meaning":"Hurma tomurcuklarının veya meyvelerinin üst üste, düzenli ve sıkı bir şekilde dizilmiş olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'نضيد' kelimesinin 'بعضه فوق بعض' (bir kısmı diğerinin üzerinde) anlamına geldiğini ve hurma tomurcuklarının veya meyvelerinin sıkıca, katman katman dizilişini tasvir ettiğini belirtir. Bu, bolluğu ve düzeni vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'نضيد' kelimesinin 'مرصوص' (birbirine kenetlenmiş, sıkıca dizilmiş) anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'طلع نضيد' ifadesi, hurma salkımlarındaki meyvelerin düzenli ve yoğun bir şekilde yerleştiğini, bu durumun da Allah'ın yaratmasındaki mükemmelliği gösterdiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'n-d-d' kökünün genellikle düzen, intizam ve bir araya getirme anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'naddid' kelimesi, hurma meyvelerinin rastgele değil, belirli bir düzen içinde, katman katman dizilişini ifade ederek, Allah'ın yaratılışındaki estetik ve planlamayı vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","dirilis","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلنَّخْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-خ-ل","rootLatin":"n-kh-l","lemma":"نَخْل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf bir fiilin mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (veya atıf yoluyla mansûb)","gloss":"hurma ağaçları"},{"position":2,"surface":"بَاسِقَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-س-ق","rootLatin":"b-s-q","lemma":"بَاسِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"boylu, yüksek"},{"position":3,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için, ait"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona, onun"},{"position":4,"surface":"طَلْعٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"ṭ-l-ʿ","lemma":"طَلْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"tomurcuk, meyve"},{"position":5,"surface":"نَّضِيدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ن-ض-د","rootLatin":"n-ḍ-d","lemma":"نَضِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"küme küme, istiflenmiş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** · *50/10*
- **Kâf Sûresi** · *50/10*
- **Kâf Sûresi** · *50/10*
- **Kâf Sûresi** · *50/10*