# Kâf Sûresi, 15. Âyet (50:15)

> أَفَعَيِينَا بِٱلْخَلْقِ ٱلْأَوَّلِ ۚ بَلْ هُمْ فِى لَبْسٍ مِّنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ

*Efe'ayînâ bilḣalki-l-evvel(i)(c) bel hum fî lebsin min ḣalkin cedîd(in)*

**Meal (Diyanet):** İlk yaratmada acizlik mi gösterdik ki (yeniden yaratamayalım)? Doğrusu onlar, yeniden yaratılış konusunda şüphe içindedirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma kudretini vurgulayarak, yeniden yaratılışı inkar edenlerin şüphelerini ele almaktadır. Anahtar kavramlar, yaratma eyleminin kolaylığını ve inkarcıların bu konudaki tereddütlerini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَفَعَيِينَا","root":"ع ي ي","rootLatin":"ayn-ya-ya","meaning":"Yorulmak, aciz kalmak, güç yetirememek anlamındadır ve Allah'ın yaratma kudretinin sınırsızlığını vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عَيِيَ' fiilinin 'işten aciz kalmak, yorulmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'أَفَعَيِينَا' ifadesi, Allah'ın ilk yaratılışta yorulmadığını, dolayısıyla yeniden yaratılışın da O'nun için bir zorluk teşkil etmediğini ifade eder. Bu, inkarcıların Allah'ın kudretine dair şüphelerini reddeder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'عَيِينَا' kelimesini 'aciz kaldık mı?' şeklinde açıklar. Ayetteki soru, aslında bir inkar sorusu olup, Allah'ın ilk yaratılışta hiçbir acizlik göstermediğini, dolayısıyla ikinci yaratılışın da O'nun için kolay olduğunu mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'عَيِيَ' fiilinin 'bir şeyi yapmaktan yorulmak veya aciz kalmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanım, Allah'ın yaratma eyleminin mutlak kudretini ve sınırsız gücünü vurgulayarak, O'nun için herhangi bir yorgunluk veya acizliğin söz konusu olmadığını ortaya koyar."}]},{"word":"بِٱلْخَلْقِ","root":"خ ل ق","rootLatin":"ha-lam-qaf","meaning":"Yaratma, yoktan var etme eylemini ifade eder ve Allah'ın benzersiz yaratma gücünü vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَلْق' kelimesinin 'bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'الْخَلْقِ الْأَوَّلِ' ifadesi, Allah'ın başlangıçtaki yaratma eylemini ifade eder ve bu eylemin O'nun için bir zorluk teşkil etmediğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da 'yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçüye göre biçimlendirme' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilk yaratış' ifadesi, Allah'ın mutlak yaratıcı gücünü ve bu gücün herhangi bir sınırlamaya tabi olmadığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'خَلْق' kelimesinin 'bir şeyi takdir etmek, sonra onu icat etmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, 'ilk yaratış'ın kolaylığı, yeniden yaratılışın da aynı derecede kolay olacağını ima eder."}]},{"word":"لَبْسٍ","root":"ل ب س","rootLatin":"lam-ba-sin","meaning":"Şüphe, karışıklık, belirsizlik anlamındadır ve inkarcıların yeniden diriliş konusundaki tereddütlerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'لَبْس' kelimesini 'şüphe, karışıklık' olarak açıklar. Ayetteki 'فِي لَبْسٍ' ifadesi, inkarcıların yeniden yaratılış konusunda bir şüphe ve belirsizlik içinde olduklarını, bu nedenle gerçeği kavrayamadıklarını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'لَبْس' kelimesinin 'bir şeyin diğerine karışması, belirsizlik' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanım, yeniden yaratılışın mümkün olup olmadığı konusunda inkarcıların zihinlerindeki karmaşayı ve şüpheyi vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'لَبْس' kelimesini 'şüphe ve tereddüt' olarak açıklar. Ayetteki 'لَبْسٍ مِّنْ خَلْقٍ جَدِيدٍ' ifadesi, inkarcıların yeni bir yaratılışın gerçekleşeceği konusunda derin bir şüphe ve tereddüt içinde olduklarını gösterir."}]},{"word":"جَدِيدٍ","root":"ج د د","rootLatin":"cim-dal-dal","meaning":"Yeni, yeniden anlamındadır ve ahiretteki dirilişin, yani ikinci yaratılışın tazeliğini ve yeniliğini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'جَدِيد' kelimesinin 'yeni, taze' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَلْقٍ جَدِيدٍ' ifadesi, ahiretteki yaratılışın, yani dirilişin, ilk yaratılıştan sonra gerçekleşecek olan yeni bir yaratma eylemi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'جَدِيد' kelimesinin 'eski olmayan, yeniden ortaya çıkan' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'yeni yaratılış' ifadesi, ölümden sonraki dirilişin, Allah'ın kudretiyle gerçekleşecek olan yepyeni bir varoluş biçimi olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cedîd' kelimesinin Kur'an'da 'yenilenme, tekrar var olma' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yeni yaratılış' ifadesi, Allah'ın ölüleri diriltme gücünü ve bu dirilişin, ilk yaratılış gibi kolayca gerçekleşeceğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","yaratilis","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Efe'ayînâ"},{"position":2,"translit":"bilḣalki"},{"position":3,"translit":"l-evvel(i)(c)"},{"position":4,"translit":"bel"},{"position":5,"translit":"hum"},{"position":6,"translit":"fî"},{"position":7,"translit":"lebsin"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"ḣalkin"},{"position":10,"translit":"cedîd(in)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"عَيِينَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"عَيِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yorulduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"ٱلْخَلْقِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaratılış","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَوَّلِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ا-و-ل","rootLatin":"ʾ-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"ilk","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"İdrap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilakis","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"لَبْسٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şüphe","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"خَلْقٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaratılış","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"جَدِيدٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ج-د-د","rootLatin":"j-d-d","lemma":"جَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yeni","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/15*
- **TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/15*