# Kâf Sûresi, 28. Âyet (50:28)

> قَالَ لَا تَخْتَصِمُوا۟ لَدَىَّ وَقَدْ قَدَّمْتُ إِلَيْكُم بِٱلْوَعِيدِ

*Kâle lâ taḣtasimû ledeyye ve kad kaddemtu ileykum bilva'îd(i)*

**Meal (Diyanet):** Allah, şöyle der: "Benim huzurumda çekişmeyin. Çünkü ben bu (konudaki) uyarıyı size önceden yaptım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/28

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 28. ayet, kıyamet gününde Allah ile kulları arasındaki diyalogu tasvir ederken, 'çekişme', 'vaat' ve 'sözün değişmezliği' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaleti ve uyarıların ciddiyetini vurgulamaktadır. Ayet, hesap gününün kaçınılmazlığını ve dünyadaki amellerin karşılığının adil bir şekilde verileceğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَخْتَصِمُوا۟","root":"خ ص م","rootLatin":"h-s-m","meaning":"Hesap gününde Allah'ın huzurunda birbirinizle veya Allah'a karşı çekişmeyin, tartışmayın.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasım (خصم), birine karşı sözlü veya fiili olarak muhalefet etmek, çekişmektir. 'İhtisâm' (اختصام) ise karşılıklı çekişmeyi ifade eder. Ayetteki 'lâ tahtasimû' (لا تختصموا) ifadesi, kıyamet gününde mazeret beyan etme veya suçu başkasına atma çabalarının faydasızlığını ve ilahi hükme karşı gelmenin anlamsızlığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Çekişme (خصومة), genellikle bir davada veya anlaşmazlıkta tarafların birbirine karşı delil getirmesi ve mücadele etmesidir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın huzurunda, O'nun hükmüne karşı çıkma veya birbirini suçlama girişimlerinin boşuna olduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'hasm' (خصم) kökünden türeyen kelimeler, genellikle hakikat karşısında direnmeyi, tartışmayı ve muhalefeti ifade eder. Bu ayetteki 'çekişmeyin' emri, ilahi adaletin kesinliği karşısında herhangi bir itirazın veya savunmanın geçersizliğini vurgulayarak, hesap gününün ciddiyetini ortaya koyar."}]},{"word":"قَدَّمْتُ","root":"ق د م","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Allah'ın, dünyadayken insanlara uyarılarını ve vaatlerini önceden ulaştırmış olması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kaddemtü (قدمت), 'önceden gönderdim, bildirdim' anlamına gelir. Bu ayette, Allah'ın peygamberler ve kitaplar aracılığıyla insanlara dünya hayatında ahiret azabı ve mükafatı hakkında bilgi verdiğini, böylece kimsenin mazeret ileri süremeyeceğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takdîm (تقديم), bir şeyi öne almak, önce yapmak veya göndermek demektir. Ayetteki 'kad kaddeymtü ileyküm' (وقد قدمت إليكم) ifadesi, Allah'ın va'îdini (tehdidini) insanlara dünya hayatında ulaştırdığını, böylece onların bu konuda bilgisiz olmadıklarını ve sorumluluklarının farkında olmaları gerektiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kadem (قدم) kökü, 'öncelik' ve 'ileriye sürme' anlamlarını taşır. 'Kaddemtü' fiili, Allah'ın uyarılarını ve vaatlerini insanlara zamanında ve yeterince ulaştırdığını, böylece hesap gününde 'bilmiyorduk' gibi bir mazeretin kabul edilmeyeceğini semantik olarak güçlendirir."}]},{"word":"بِٱلْوَعِيدِ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Allah'ın, inkarcılara ve günahkarlara yönelik azap ve ceza tehdidi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd (وعد) hem hayır hem şer için kullanılırken, 'va'îd' (وعيد) sadece şer için, yani tehdit ve azap vaadi için kullanılır. Ayetteki 'bi'l-va'îd' (بالوعيد) ifadesi, Allah'ın dünyadayken insanlara ahiret azabıyla ilgili kesin uyarılarını ve tehditlerini bildirdiğini, bu tehditlerin gerçekleşeceğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Va'îd (وعيد), Allah'ın günahkarlara ve kafirlere yönelik azap tehdididir. Bu tehditler, Kur'an'da ve peygamberlerin tebliğlerinde açıkça belirtilmiştir. Ayetteki kullanımı, bu tehditlerin ciddiyetini ve hesap gününde gerçekleşeceğini hatırlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Va'îd (وعيد), Allah'ın kullarına yönelik azap ve ceza tehdididir. Bu tehditler, ilahi adaletin bir gereği olarak, dünya hayatında yapılan kötülüklerin karşılığının ahirette verileceğini gösterir. Ayetteki 'bi'l-va'îd' ifadesi, bu tehditlerin önceden bildirilmiş olmasının, hesap gününde mazeret kapısını kapattığını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","ahiret-mukafat","adalet","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmayın"},{"position":3,"surface":"تَخْتَصِمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ص-م","rootLatin":"ḫ-ṣ-m","lemma":"اِخْتَصَمَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi olan 'lâ' ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"çekişmeyin"},{"position":4,"surface":"لَدَىَّ","pos":"zarf","posDetail":"Mekân Zarfı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَدَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"katımda"},{"position":4,"surface":"ي","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten"},{"position":6,"surface":"قَدَّمْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"önceden bildirmiştim"},{"position":7,"surface":"إِلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"size"},{"position":7,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":8,"surface":"بِٱلْوَعِيدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"ٱلْوَعِيدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعِيد","form":"Tef'îl","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tehdit"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** · *50/28*
- **Kâf Sûresi** · *50/28*
- **Kâf Sûresi** · *50/28*
- **Kâf Sûresi** · *50/28*