# Kâf Sûresi, 29. Âyet (50:29)

> مَا يُبَدَّلُ ٱلْقَوْلُ لَدَىَّ وَمَآ أَنَا۠ بِظَلَّـٰمٍ لِّلْعَبِيدِ

*Mâ yubeddelu-lkavlu ledeyye vemâ enâ bizallâmin lil'abîd(i)*

**Meal (Diyanet):** "Benim katımda söz değiştirilmez ve ben kullara zulmedici değilim."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 29. ayet, kıyamet gününde Allah'ın hükmünün kesinliğini ve adaletini vurgulamaktadır. Ayet, ilahi sözün değişmezliğini ve kullara zulmedilmeyeceğini anahtar kavramlar üzerinden ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"يُبَدَّلُ","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Değiştirilmek, dönüştürülmek anlamına gelir ve ayette Allah'ın sözünün değiştirilemezliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bedel (بدل) ve tebdîl (تبديل), bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, birinin yerine diğerini koymaktır. Ayetteki 'mâ yubeddelu' ifadesi, Allah'ın vaadinin ve tehdidinin kesin olduğunu, hükmünün asla değiştirilmeyeceğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yubeddelu (يبدل) fiili, burada 'değiştirilmez' anlamındadır. Yani Allah'ın takdir ettiği hüküm ve vaatler sabittir, geri alınmaz veya başka bir şeyle ikame edilmez. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tebdîl' kavramının Kur'an'daki kullanımının, genellikle ilahi hükümlerin veya ahitlerin değiştirilmesi bağlamında geçtiğini belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın sözünün ve kararının mutlak ve değişmez olduğu vurgulanarak, kıyamet günündeki yargının kesinliği pekiştirilir."}]},{"word":"ٱلْقَوْلُ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz, kelam anlamına gelir ve ayette Allah'ın hükmünü, vaadini veya tehdidini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya ifadenin dil ile ortaya konulmasıdır. Ayetteki 'el-kavl' ifadesi, Allah'ın kıyamet günü için belirlediği hükmü, vaadini veya tehdidini kapsar. Bu sözün değişmezliği, ilahi adaletin temelini oluşturur."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), burada Allah'ın kullarına yönelik hitabını ve hükmünü ifade eder. Kıyamet gününde bu sözün değiştirilmemesi, Allah'ın vaadinin veya tehdidinin kesinlikle gerçekleşeceği anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kavl' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayette 'Allah'ın kesinleşmiş hükmü ve kararı' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını ve geri dönülemezliğini vurgular."}]},{"word":"بِظَلَّـٰمٍ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmeden, haksızlık eden anlamına gelir ve ayette Allah'ın kullarına asla zulmetmeyeceğini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak veya hakkı sahibine vermemektir. 'Zallâm' (ظلام) ise mübalağa sigası olup, çokça zulmeden demektir. Ayetteki 'mâ ene bi-zallâmin' ifadesi, Allah'ın kullarına en ufak bir haksızlık dahi yapmayacağını, adaletinin mutlak olduğunu kesin bir dille ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zulm, bir şeyi yerinden saptırmak, haddi aşmaktır. Allah'ın 'zallâm' olmaması, O'nun adaletinin kemalini ve kullarına karşı asla haksızlık etmeyeceğini, herkesin amelinin karşılığını eksiksiz alacağını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da hem Allah'a karşı işlenen günahları hem de insanlar arasındaki haksızlıkları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın kendisinin 'zallâm' olmadığını beyan etmesi, ilahi adaletin temel bir prensibi olarak öne çıkar ve kıyamet günündeki yargının adil olacağının garantisidir."}]},{"word":"لِّلْعَبِيدِ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Kullar, köleler anlamına gelir ve ayette Allah'ın yaratmış olduğu tüm insanları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Abd (عبد), boyun eğme, itaat etme ve kulluk etme anlamlarını taşır. 'Abîd' (عبيد) ise 'abd' kelimesinin çoğuludur ve Allah'a kulluk eden tüm insanları kapsar. Ayetteki 'li'l-abîd' ifadesi, Allah'ın adaletinin ve zulmetmeme vasfının tüm kullarını kapsadığını, kimseye ayrım yapılmaksızın adil davranılacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Abd, hem hür hem de köle anlamında kullanılır, ancak Kur'an'da genellikle Allah'a kulluk eden insanları ifade eder. Bu ayette 'li'l-abîd' ifadesi, Allah'ın adaletinin ve merhametinin tüm insanlara şamil olduğunu, O'nun katında hiçbir kulun haksızlığa uğramayacağını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Abîd kelimesi, Allah'ın yaratılmışları olan insanları ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kullarına zulmetmeyeceği beyanı, ilahi adaletin evrenselliğini ve her bir bireyin kendi amelleriyle yargılanacağını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hesap-mizan","adalet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يُبَدَّلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"تَبْدِيل","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"değiştirilir"},{"position":3,"surface":"ٱلْقَوْلُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"söz"},{"position":4,"surface":"لَدَى","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَدَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"katında"},{"position":4,"surface":"ي","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":5,"surface":"وَمَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"أَنَا۠","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ben"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ظَلَّـٰمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Mübalağalı İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَّام","form":"Fa''âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zulmedici"},{"position":8,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَبِيدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبِيد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâf, 50/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâf, 50/29*
- **Kâf Sûresi** · *Kâf, 50/29*
- **Kâf Sûresi** · *Kâf, 50/29*
- **Kâf Sûresi** · *50/29*
- **Kâf Sûresi** · *50/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/29*
- **Kâf Sûresi** · *50/29*
- **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/29*
- **Kâf Sûresi** · *50/29*