# Kâf Sûresi, 33. Âyet (50:33)

> مَّنْ خَشِىَ ٱلرَّحْمَـٰنَ بِٱلْغَيْبِ وَجَآءَ بِقَلْبٍ مُّنِيبٍ

*Men ḣaşiye-rrahmâne bilġaybi ve câe bikalbin munîb(in)*

**Meal (Diyanet):** (32-33) (Onlara şöyle denir:) "İşte bu, size (dünyada) vaad edilmekte olan şeydir. O, her tövbe eden, O'nun emrini gözeten için, görmediği halde sırf saygıdan dolayı Rahman'dan korkan ve O'na yönelmiş bir kalp ile gelen kimseler içindir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 33. ayet, cennete layık görülen müminlerin temel niteliklerini, özellikle Allah'a karşı duyulan derin saygı ve yönelişi vurgulamaktadır. Ayet, 'gaybda Rahman'dan korkma' ve 'Allah'a yönelmiş bir kalp ile gelme' kavramları üzerinden imanın özünü ve ahiret hazırlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"خَشِىَ","root":"خ ش ي","rootLatin":"h-ş-y","meaning":"Allah'ın azametinden ve kudretinden kaynaklanan, saygı ve tazimle karışık derin bir korku duymak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haşyet'i, ilimle birlikte olan korku olarak tanımlar. Bu, korkulan şeyin azametini bilmekten kaynaklanan bir ürpermedir. Ayetteki 'Rahman'dan haşyet duymak', Allah'ın rahmetinin yanı sıra azametini ve kudretini idrak ederek duyulan saygılı korkuyu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, haşyeti, 'korkulan şeyin büyüklüğünü bilmekten kaynaklanan korku' olarak açıklar. Bu ayette, Rahman'ın yüceliğini ve kudretini idrak ederek, O'nun emirlerine karşı gelmekten sakınma anlamını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'havf' ve 'haşyet' kavramları arasındaki farka dikkat çeker. 'Haşyet', daha çok Allah'ın azametinden ve kudretinden kaynaklanan, bilgiye dayalı, saygıyla karışık bir korkudur. Bu ayette, müminin Allah'ın görünmez kudretine karşı duyduğu derin saygıyı ve sorumluluk bilincini vurgular."}]},{"word":"ٱلرَّحْمَـٰنَ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Yaratılmışlara karşı sonsuz merhamet ve şefkat sahibi olan Allah'ın özel bir ismi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Rahman' isminin Allah'a mahsus olduğunu ve O'nun geniş rahmetini ifade ettiğini belirtir. Ayette, müminin, bu sonsuz merhamet sahibi olan Allah'tan dahi, O'nun azametini idrak ederek korktuğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rahman'ı, 'rahmeti çok olan' ve 'rahmetiyle muamele eden' olarak açıklar. Bu isim, Allah'ın rahmetinin genişliğini ve kapsayıcılığını vurgular. Ayette, bu sonsuz rahmet sahibi olan Allah'a karşı duyulan haşyetin, O'nun azametinden kaynaklandığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Rahman isminin, Allah'ın rahmetinin tüm varlıkları kuşattığını ve bu rahmetin dünyada mümin-kafir ayrımı yapmaksızın tecelli ettiğini ifade eder. Ayette, bu geniş rahmetin sahibi olan Allah'tan, O'nun azametinden dolayı korkmanın, imanın bir göstergesi olduğunu vurgular."}]},{"word":"بِٱلْغَيْبِ","root":"غ ي ب","rootLatin":"ğ-y-b","meaning":"Görünmeyen, idrak edilemeyen, duyularla algılanamayan âlem veya durum.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'gayb'ı, 'gözden uzak olan, gizli olan' olarak açıklar. Ayetteki 'bil-gayb' ifadesi, Allah'ı görmeden, sadece O'nun varlığına ve sıfatlarına iman ederek O'ndan korkmayı ifade eder. Bu, imanın en önemli göstergelerinden biridir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gayb'ı, 'insan idrakinin ötesinde olan, gizli olan' şeklinde tanımlar. Bu ayette, müminin Allah'ı görmeden, sadece O'nun varlığına ve kudretine iman ederek O'ndan korktuğunu, yani imanın temel bir şartını yerine getirdiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'gayb' kavramının Kur'an'da imanın temelini oluşturduğunu belirtir. Allah'a ve ahirete 'gayben' iman etmek, duyusal algının ötesindeki gerçeklere inanmak demektir. Bu ayette, müminin Allah'ı görmeden O'ndan korkması, imanın derinliğini ve samimiyetini gösterir."}]},{"word":"قَلْبٍ","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"İnsanın idrak, duygu, irade ve manevi merkezini oluşturan iç organ.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kalb'i, 'aklın ve idrakin merkezi' olarak tanımlar. Ayetteki 'kalb-i münîb' ifadesi, Allah'a yönelen, O'nun emirlerine itaat eden ve O'nun rızasını arayan bir kalbi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalb'in, bir şeyin özü ve merkezi olduğunu belirtir. İnsanda ise idrak, duygu ve iradenin merkezi olarak işlev görür. Ayette, 'kalb-i münîb' ile kastedilen, Allah'a tam bir teslimiyetle yönelmiş, O'nun emirlerine açık bir gönüldür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, kalbi, 'insanın manevi özü ve idrak merkezi' olarak tanımlar. Ayetteki 'kalb-i münîb' ifadesi, Allah'a dönen, O'na yönelen ve O'nun emirlerine uyan bir kalbi ifade eder ki bu, cennete girmeye layık olanların temel özelliğidir."}]},{"word":"مُّنِيبٍ","root":"ن و ب","rootLatin":"n-v-b","meaning":"Allah'a yönelen, O'na dönen, tövbe eden ve O'nun emirlerine itaat eden.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'inâbe'yi, 'Allah'a dönmek, O'na yönelmek ve O'nun emirlerine itaat etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'kalb-i münîb', Allah'a tam bir teslimiyetle yönelmiş, O'nun rızasını arayan ve O'na itaat eden bir kalbi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inâbe'yi, 'tekrar tekrar Allah'a dönmek, O'na yönelmek ve O'nun emirlerine itaat etmek' olarak tanımlar. Bu ayette, müminin kalbinin sürekli olarak Allah'a yöneldiğini, O'nun rızasını aradığını ve O'na teslim olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'münîb' kelimesini, 'Allah'a yönelen, O'na dönen ve O'nun emirlerine itaat eden' olarak açıklar. Ayetteki 'kalb-i münîb', Allah'a karşı samimi bir yönelişi ve O'nun hükümlerine bağlılığı ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","gayb","cennet","iman","tovbe"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّنْ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"خَشِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ش-ي","rootLatin":"ḫ-ş-y","lemma":"خَشِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"korktu"},{"position":3,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"الرَّحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rahman'dan"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"ġ-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gaybda / görmediği halde"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"قَلْبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalp"},{"position":7,"surface":"مُّنِيبٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-و-ب","rootLatin":"n-w-b","lemma":"مُنِيب","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yönelen / Allah'a dönen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50. sure 33. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50. sure 33. ayette*
- **Kâf Sûresi** · *50/32-33*
- **Kâf Sûresi** · *50/32-33*
- **Kâf Sûresi** · *50/32-33*
- **Kâf Sûresi** · *50/32-33*
