# Kâf Sûresi, 37. Âyet (50:37)

> إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِمَن كَانَ لَهُۥ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى ٱلسَّمْعَ وَهُوَ شَهِيدٌ

*İnne fî żâlike leżikrâ limen kâne lehu kalbun ev elkâ-ssem'a ve huve şehîd(un)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz bunda, aklı olan yahut hazır bulunup kulak veren kimseler için bir öğüt vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 37. ayet, geçmiş kavimlerin helakinden ibret almanın önemini vurgular. Ayet, bu ibretin ancak 'kalbi olan' ve 'kulak veren' kişilerce anlaşılabileceğini belirterek, idrak ve şahitliğin değerine dikkat çeker.","keyConcepts":[{"word":"لَذِكْرَىٰ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, hatırlatma, öğüt, ibret ve ders anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem kalpteki bir şeyi muhafaza etme hem de unutulan bir şeyi hatırlama anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâzikrâ' ise, geçmiş kavimlerin akıbetinden alınacak bir ibret ve öğüt niteliğindedir; yani bu olaylar, düşünenler için bir hatırlatıcıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'zikr'in, bir şeyin zihinde hazır bulunması veya hazır hale getirilmesi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lâzikrâ', geçmiş olayların, kalbi olanlar için zihinlerinde canlanacak ve onlara yol gösterecek bir ders olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da genellikle 'hatırlama', 'öğüt alma' ve 'Allah'ı anma' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'lâzikrâ', geçmişin derslerinden hareketle geleceğe yönelik bir bilinç ve farkındalık oluşturma işlevine sahiptir."}]},{"word":"قَلْبٌ","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Bu kelime, idrak etme, anlama ve düşünme yeteneğine sahip olan gönül veya akıl anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kalb'in Kur'an'da bazen akıl ve idrak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kalbi olan', yani düşünen, anlayan ve ibret alabilen kişiyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kalb'in bir şeyin özü ve merkezi olduğunu, insan için ise idrak ve düşünme merkezi olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lehû kalb', hakikatleri idrak edebilecek, düşünebilecek ve öğüt alabilecek bir gönle sahip olmayı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kalb'in Kur'an'da sadece biyolojik bir organ değil, aynı zamanda idrak, irade ve duyguların merkezi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kalbi olan', geçmiş olaylardan ders çıkarabilecek, manevi bir uyanıklığa sahip kişiyi ifade eder."}]},{"word":"أَلْقَى","root":"ل ق ي","rootLatin":"l-k-y","meaning":"Bu kelime, bir şeyi bırakmak, atmak, yöneltmek ve burada 'kulak vermek', 'dikkatini yöneltmek' anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'elka' fiilinin mecazi olarak 'sözü ulaştırmak' veya 'kulak vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'elka's-sem'a', dikkatini tamamen vererek dinlemek ve söylenenleri anlamaya çalışmak demektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'elka' fiilinin 'bir şeyi bir yere bırakmak' temel anlamından hareketle, 'kulak vermek' ifadesinde işitme organını söze doğru yöneltmek anlamını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, pasif bir dinlemeden ziyade aktif bir dikkat ve yoğunlaşmayı ifade eder."}]},{"word":"ٱلسَّمْعَ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Bu kelime, işitme duyusu ve işitilen şey anlamındadır; burada 'kulak' veya 'işitme' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sem'' kelimesinin hem işitme duyusu hem de işitilen şey anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'elka's-sem'a' ifadesinde, işitme duyusunu kullanarak söylenenleri dikkatle dinlemeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sem''in hem duyma eylemi hem de duyma organı olan kulak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki bağlamda, geçmiş kavimlerin kıssalarını ve Allah'ın ayetlerini dikkatle dinleyip anlamaya çalışmayı vurgular."}]},{"word":"شَهِيدٌ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Bu kelime, hazır bulunan, şahit olan, tanık olan ve bilinçli bir şekilde idrak eden anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şehîd' kelimesinin 'hazır ve mevcut olan' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 've huve şehîd', dinleyenin sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda zihinsel ve kalben de hazır bulunarak, söylenenlere şahitlik edercesine dikkat kesilmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şehâdet'in hem hazır bulunmak hem de bir şeye tanıklık etmek anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'şehîd', dinleyenin sadece kulak vermekle kalmayıp, aynı zamanda söylenenleri idrak ederek, sanki olaya bizzat şahit oluyormuşçasına bir bilinçle dinlemesini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şehâdet' kavramının Kur'an'da 'tanıklık etme', 'hazır bulunma' ve 'gerçeği onaylama' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'şehîd', dinleyicinin pasif bir alıcı olmaktan ziyade, aktif bir katılımcı olarak, duyduklarını içselleştirerek ve onaylayarak bir şahitlik konumunda olmasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilim-hikmet","hidayet-dalalet","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"fî"},{"position":3,"translit":"żâlike"},{"position":4,"translit":"leżikrâ"},{"position":5,"translit":"limen"},{"position":6,"translit":"kâne"},{"position":7,"translit":"lehu"},{"position":8,"translit":"kalbun"},{"position":9,"translit":"ev"},{"position":10,"translit":"elkâ-ssem'a"},{"position":11,"translit":"ve"},{"position":12,"translit":"huve"},{"position":13,"translit":"şehîd(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"لَذِكْرَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْرَى","form":"Fı'lâ","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû (başındaki lâm te'kid lâmıdır) — diğer bir görüşe göre mansûb","gloss":"elbette bir öğüt","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":5,"surface":"لِمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"قَلْبٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"kalp","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":9,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"أَلْقَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"attı, kulak verdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمْعَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"işitme, kulak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"وَهُوَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":13,"surface":"شَهِيدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-ه-د","rootLatin":"sh-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"şahit, hazır bulunan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/37*
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/37*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/37*
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *50/37*