# Kâf Sûresi, 39. Âyet (50:39)

> فَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوعِ ٱلشَّمْسِ وَقَبْلَ ٱلْغُرُوبِ

*Fasbir ‘alâ mâ yekûlûne ve sebbih bihamdi rabbike kable tulû'i-şşemsi ve kable-lġurûb(i)*

**Meal (Diyanet):** O halde onların söylediklerine sabret ve güneşin doğuşundan önce de, batışından önce de Rabbini hamd ederek tespih et.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygambere hitaben sabır ve tesbih emrini içermektedir. Anahtar kavramlar, sabrın zorluklar karşısındaki duruşunu, tesbihin Allah'ı yüceltme eylemini ve zaman dilimlerinin bu ibadetlerle ilişkisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklar ve sıkıntılar karşısında metanetli olmak, dayanmak ve tahammül etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır, nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şeylere hapsetmek veya onlardan alıkoymaktır. Ayetteki 'fasbir' emri, peygamberin müşriklerin sözlerine karşı metanetini korumasını ve tahammül etmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sabır, nefsin hoşlanmadığı şeylere katlanmasıdır. Ayetteki bağlamda, 'söylediklerine sabret' ifadesi, inkarcıların olumsuz sözlerine karşı ruhsal dayanıklılığı ve sükuneti koruma emridir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sabır (sabr), Kur'an'da genellikle zorluklar, musibetler ve düşmanlıklar karşısında gösterilen sebat ve metanet anlamında kullanılır. Bu ayette, peygamberin tebliğ görevini yerine getirirken karşılaştığı muhalefete karşı gösterilmesi gereken ahlaki bir erdem olarak öne çıkar."}]},{"word":"وَسَبِّحْ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve şükretmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesbih, Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak ve O'nu yüceltmektir. Ayetteki 've sebbih' emri, Allah'ı hamd ile birlikte anarak O'nun kemal sıfatlarını ikrar etmeyi ve şükran duygusunu ifade etmeyi gerektirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesbih, Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek ve O'nu kemal sıfatlarla anmaktır. Ayetteki 'bi-hamdi Rabbike' ifadesiyle birlikte kullanılması, tesbihin şükür ve övgü ile birleştiğini, Allah'ın lütuflarına karşılık O'nu yüceltme anlamını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tesbih kelimesi, Allah'ı her türlü eksiklikten arındırma ve O'nun mutlak kemalini ikrar etme anlamını taşır. Bu ayette, belirli zaman dilimlerinde (güneşin doğuşu ve batışı öncesi) yapılması istenen bir ibadet olarak, Allah'a sürekli yönelişi ve O'nu anmayı ifade eder."}]},{"word":"بِحَمْدِ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'a şükretmek, O'nu övmek ve yüceltmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hamd, bir nimete karşılık övgü ve şükürdür. Ayetteki 'bi-hamdi Rabbike' ifadesi, tesbihin Allah'a şükür ve övgü ile birlikte yapılması gerektiğini, O'nun lütuflarına karşılık bir minnet ifadesi olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamd, birine yaptığı iyilikten dolayı övgüde bulunmaktır. Allah'a hamd ise, O'nun kemal sıfatlarını ve nimetlerini itiraf ederek O'nu yüceltmektir. Ayette, tesbihin hamd ile birlikte yapılması, Allah'ın hem noksanlıklardan münezzeh olduğunu hem de övgüye layık olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hamd (hamd), Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan şükran ve övgü anlamında kullanılır. Bu ayette, tesbih ile birlikte zikredilmesi, Allah'ı yüceltmenin aynı zamanda O'nun nimetlerine şükretmekle bir bütün olduğunu gösterir."}]},{"word":"طُلُوعِ","root":"ط ل ع","rootLatin":"t-l-'-","meaning":"Güneşin doğuşu, yükselmesi ve ortaya çıkması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tulu', bir şeyin görünmesi ve ortaya çıkmasıdır. Ayetteki 'tulû'i'ş-şems' ifadesi, güneşin ufuktan yükselerek görünür hale gelmesini, yani sabah vaktini işaret eder ve bu vaktin tesbih için belirlenmiş bir zaman dilimi olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tulu', bir şeyin görünür hale gelmesi ve yükselmesidir. Güneşin doğuşu, yeni bir günün başlangıcını ve Allah'ın kudretinin bir nişanesini temsil eder. Bu vakitte tesbih emri, günün başlangıcında Allah'ı anmanın önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلْغُرُوبِ","root":"غ ر ب","rootLatin":"ğ-r-b","meaning":"Güneşin batışı, gözden kaybolması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Gurûb, bir şeyin batması ve gözden kaybolmasıdır. Ayetteki 'el-gurûb' ifadesi, güneşin batışını, yani akşam vaktini belirtir ve bu vaktin de tesbih için belirlenmiş bir zaman dilimi olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Gurûb, bir şeyin batması ve gizlenmesidir. Güneşin batışı, günün sonunu ve Allah'ın kudretinin bir başka nişanesini temsil eder. Bu vakitte tesbih emri, günün sonunda Allah'ı anmanın ve O'na şükretmenin önemini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","zikir","dua","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabret"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"söylüyorlar"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"حَمْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hamdi"},{"position":7,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":8,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْلَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":9,"surface":"طُلُوعِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"ṭ-l-ʿ","lemma":"طُلُوع","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"doğuşu"},{"position":10,"surface":"ٱلشَّمْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-س","rootLatin":"ş-m-s","lemma":"شَمْس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"güneşin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْلَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"önce"},{"position":12,"surface":"ٱلْغُرُوبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ر-ب","rootLatin":"ğ-r-b","lemma":"غُرُوب","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"batışın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/39*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/39*
- **Kâf Sûresi** · *50/39*
- **Kâf Sûresi** · *50/39*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/39*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/39*
- **Kâf Sûresi** · *50/39*
- **Kâf Sûresi** · *50/39*