# Kâf Sûresi, 42. Âyet (50:42)

> يَوْمَ يَسْمَعُونَ ٱلصَّيْحَةَ بِٱلْحَقِّ ۚ ذَٰلِكَ يَوْمُ ٱلْخُرُوجِ

*Yevme yesme'ûne-ssayhate bilhakk(i)(c) żâlike yevmu-lḣurûc(i)*

**Meal (Diyanet):** O gün insanlar hakka çağıran o korkunç sesi işiteceklerdir. İşte bu, (kabirlerden) çıkış günüdür.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 42. ayet, kıyamet gününün dehşetini ve yeniden dirilişi tasvir ederken, 'çığlık' ve 'çıkış' gibi kavramlarla olayın kesinliğini ve evrenselliğini vurgulamaktadır. Ayet, işitsel bir uyarı ile fiziksel bir dönüşümü birleştirerek ahiret inancının temel unsurlarını dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمَ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimini, burada kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir, ancak Kur'an'da bazen mutlak zaman dilimleri için de kullanıldığını vurgular. Bu ayette ise 'yevm' kelimesi, kıyamet gününün belirli ve önemli bir zaman dilimi olduğunu, yani 'o gün' anlamında kullanıldığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yevm'in genellikle gündüzü ifade etmekle birlikte, mecazi olarak bir olayın vuku bulduğu zaman dilimini de kapsadığını belirtir. Ayetteki 'yevme yesme'ûne' ifadesi, çığlığın duyulacağı o özel ve dehşetli zaman dilimini işaret eder."}]},{"word":"يَسْمَعُونَ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"İşitme fiilini, burada çığlığın duyulmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'semâ'' fiilinin genel olarak kulakla algılama anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yesme'ûne' ifadesi, kıyamet çığlığının tüm insanlar tarafından net bir şekilde işitileceğini, bu işitmenin kaçınılmaz ve evrensel olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'semâ'' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel işitme değil, aynı zamanda anlama ve itaat etme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Bu ayetteki 'yesme'ûne' ise, kıyamet çığlığının sadece duyulmakla kalmayıp, aynı zamanda o günün gerçekliğinin idrak edileceği bir işitme olduğunu ima eder."}]},{"word":"ٱلصَّيْحَةَ","root":"ص ي ح","rootLatin":"s-y-h","meaning":"Yüksek sesli bir çığlığı, burada kıyamet gününün başlangıcını bildiren sesi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sayha' kelimesinin genellikle şiddetli ve yüksek bir sesi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'es-sayha' ise, kıyamet gününde gerçekleşecek olan ve tüm canlıları etkileyecek olan o dehşetli ve uyarıcı sesi mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sayha'nın yüksek sesle bağırmak anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle helak edici veya uyarıcı bir ses için kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'es-sayha', kıyametin başlangıcını ve dirilişi haber veren, tüm evreni sarsan o büyük sesi temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sayha' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi bir müdahale veya ceza ile ilişkilendirildiğini belirtir. Kâf 42'deki 'es-sayha', yeniden dirilişin ve hesap gününün başlangıcını işaret eden, ilahi kudretin bir tezahürü olan o büyük sesi ifade eder."}]},{"word":"ٱلْخُرُوجِ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Bir yerden dışarı çıkmayı, burada kabirlerden dirilerek çıkışı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hurûc' kelimesinin bir yerden ayrılıp dışarı çıkmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yevmu'l-hurûc' ifadesi, kıyamet gününde ölülerin kabirlerinden dirilerek dışarı çıkacakları, yani yeniden hayata dönecekleri günü açıkça ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hurûc'un zıddının 'duhûl' (girmek) olduğunu ve bir şeyin bulunduğu yerden ayrılmasını ifade ettiğini açıklar. Bu ayetteki 'el-hurûc', kabirlerdeki ölülerin yeniden dirilerek dünya hayatından ahiret hayatına geçişini, yani fiziksel olarak kabirlerinden çıkışını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hurûc' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir çıkış değil, aynı zamanda bir durumdan başka bir duruma geçişi de ifade ettiğini belirtir. Kâf 42'deki 'yevmu'l-hurûc', ölüm halinden diriliş haline, kabir hayatından ahiret hayatına geçişi simgeleyen temel bir kavramdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","olum"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"يَسْمَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"duyarlar"},{"position":3,"surface":"ٱلصَّيْحَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ي-ح","rootLatin":"ṣ-y-ḥ","lemma":"صَيْحَة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çığlığı"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gerçek"},{"position":5,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî (mahallen merfû)","gloss":"işte o"},{"position":6,"surface":"يَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"günüdür"},{"position":7,"surface":"ٱلْخُرُوجِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خُرُوج","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"çıkış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** · *50/42*
- **Kâf Sûresi** · *50/42*
- **Kâf Sûresi** · *50/42*
- **Kâf Sûresi** · *50/42*