# Kâf Sûresi, 44. Âyet (50:44)

> يَوْمَ تَشَقَّقُ ٱلْأَرْضُ عَنْهُمْ سِرَاعًا ۚ ذَٰلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنَا يَسِيرٌ

*Yevme teşakkaku-l-ardu ‘anhum sirâ'â(an)(c) żâlike haşrun ‘aleynâ yesîr(un)*

**Meal (Diyanet):** O gün yer, onların üzerinden süratle yarılıp açılır. Bu, (hesap için) bir toplamadır, bize göre kolaydır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/44

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 44. ayet, kıyamet gününde yerin yarılması ve ölülerin diriltilerek toplanması olayını tasvir eder. Ayet, bu olayın Allah için kolay olduğunu vurgulayarak, yeniden dirilişin kaçınılmazlığını ve ilahi kudreti dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَشَقَّقُ","root":"ش ق ق","rootLatin":"ş-k-k","meaning":"Yerin yarılması, parçalanması ve açılması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şakk (شق) kelimesi, bir şeyi ikiye ayırmak, yarmak anlamına gelir. 'Teşakkuk' (تَشَقَّقُ) ise, bu eylemin kendiliğinden veya bir dış etkiyle gerçekleştiğini, yerin yarılıp içindekileri dışarı çıkarmasını ifade eder ki bu ayette kıyamet günündeki diriliş bağlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ayetteki 'teşakkuk' (تَشَقَّقُ) ifadesi, yerin ölüleri dışarı çıkarmak üzere açılması mecazını taşır. Yerin yarılması, dirilişin başlangıcı ve ölülerin kabirlerinden çıkışının bir alametidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şakk' kökünün Kur'an'daki kullanımının, genellikle bir şeyin bütünlüğünün bozulması ve yeni bir durumun ortaya çıkmasıyla ilgili olduğunu belirtir. Burada yerin yarılması, eski düzenin bozulup ahiret hayatının başlamasına işaret eden kozmik bir olaydır."}]},{"word":"سِرَاعًا","root":"س ر ع","rootLatin":"s-r-a","meaning":"Hızla, çabucak ve aceleyle hareket etme halini belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Sira' (سراع) kelimesi, 'serî' (سريع) kelimesinin çoğulu olup, hızlı ve aceleci bir şekilde hareket edenleri ifade eder. Ayette, yerin yarılmasıyla birlikte ölülerin kabirlerinden hızla çıkışını tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Sür'at' (سرعة), bir işi kısa zamanda bitirmek anlamına gelir. 'Sira' (سراع) ise, diriliş gününde insanların kabirlerinden hızla ve aceleyle çıkışını, sanki bir çağrıya koşarcasına hareket etmelerini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 's-r-a' kökünün Kur'an'da genellikle ilahi emre veya çağrıya hızlıca icabet etme bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de diriliş çağrısına verilen hızlı tepkiyi vurgular."}]},{"word":"حَشْرٌ","root":"ح ش ر","rootLatin":"h-ş-r","meaning":"Toplama, bir araya getirme ve kalabalık etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"'Haşr' (حشر), dağınık halde bulunan şeyleri bir araya getirmek, toplamak demektir. Ayette, kıyamet gününde bütün insanların diriltilerek belirli bir yerde toplanmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Haşr' (حشر), bir topluluğu bir yerden başka bir yere sevk etmek veya bir araya getirmek anlamına gelir. Bu ayetteki 'haşr', ahiret gününde tüm insanların hesap vermek üzere toplanmasını ifade eden temel bir kavramdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'haşr' kavramının Kur'an'da ahiret inancının merkezi unsurlarından biri olduğunu belirtir. Bu, sadece fiziksel bir toplama değil, aynı zamanda ilahi adalet için bir araya getirme eylemidir ve Allah'ın mutlak kudretini gösterir."}]},{"word":"يَسِيرٌ","root":"ي س ر","rootLatin":"y-s-r","meaning":"Kolay, zahmetsiz ve güçlük çekmeden gerçekleşen bir durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"'Yüsr' (يسر) kelimesi, kolaylık ve rahatlık anlamına gelir. 'Yesîr' (يسير) ise, kolay olan, zorluk içermeyen demektir. Ayette, tüm insanlığı diriltip toplamanın Allah için son derece kolay olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"'Yüsr' (يسر), bir şeyin zorluğunun kalkması ve kolaylaşmasıdır. Allah için 'yesîr' (يسير) olması, O'nun kudretinin sınırsızlığını ve hiçbir şeyin O'na zor gelmediğini ifade eder. Bu, dirilişin kesinliğini pekiştirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Yüsr' (يسر), kolaylık ve rahatlık demektir. 'Yesîr' (يسير) ise, bu kolaylığın sıfatıdır. Ayette, Allah'ın kudreti karşısında diriliş ve haşr işleminin hiçbir zorluk taşımadığını, aksine O'nun için çok basit bir eylem olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yevme"},{"position":2,"translit":"teşakkaku"},{"position":3,"translit":"l-ardu"},{"position":4,"translit":"‘anhum"},{"position":5,"translit":"sirâ'â(an)(c)"},{"position":6,"translit":"żâlike"},{"position":7,"translit":"haşrun"},{"position":8,"translit":"‘aleynâ"},{"position":9,"translit":"yesîr(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"تَشَقَّقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ق-ق","rootLatin":"ş-q-q","lemma":"تَشَقَّقَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yarılır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"yer","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":4,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"سِرَاعًا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-ʿ","lemma":"سِرَاع","form":"Müfâale","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"çabucak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":6,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî ve mahallen merfû","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":7,"surface":"حَشْرٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"ḥ-ş-r","lemma":"حَشْر","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübtedanın haberi olduğu için merfû","gloss":"toplama","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":8,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"يَسِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"يَسِير","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (حَشْرٌ) sıfatı olduğu için merfû","gloss":"kolay","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/44*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/44*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/44*
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *50/44*
