# Kâf Sûresi, 45. Âyet (50:45) > نَّحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ ۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيْهِم بِجَبَّارٍ ۖ فَذَكِّرْ بِٱلْقُرْءَانِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ *Nahnu a'lemu bimâ yekûlûn(e)(s) vemâ ente ‘aleyhim bicebbâr(in)(s) feżekkir bilkur-âni men yeḣâfu va'îd(i)* **Meal (Diyanet):** Biz onların ne dediklerini çok iyi biliyoruz. Sen, onlara karşı bir zorba değilsin. O halde sen, benim uyarımdan korkan kimselere Kur'an ile öğüt ver. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/45 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Kâf Suresi 45. ayet, Allah'ın her şeyi bildiğini, Peygamber'in görevinin zorbalık değil, Kur'an ile öğüt vermek olduğunu ve bu öğüdün özellikle ahiret azabından korkanlara yönelik olduğunu vurgular. Ayet, ilahi bilgi, peygamberlik görevinin niteliği ve Kur'an'ın öğüt verici rolü etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"أَعْلَمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi en iyi bilen olduğunu ifade eden üstünlük sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmektir. 'A'lem' kelimesi, Allah Teâlâ'ya nispet edildiğinde, O'nun her şeyi kuşatan, mutlak ve nihai bilgisine işaret eder. Ayetteki 'Nahnü a'lemü' ifadesi, kulların söyledikleri her şeyi, gizli ve açık tüm hallerini Allah'ın eksiksiz bildiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İlim, bir şeyi olduğu gibi kavramaktır. 'A'lem' ise, ilimde en üstün olanı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarının sözlerini ve niyetlerini tam olarak bildiğini, dolayısıyla onların inkâr ve isyanlarının Allah'tan gizli kalmadığını belirtir."}]},{"word":"يَقُولُونَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Müşriklerin Peygamber'e karşı söyledikleri sözleri, iddiaları ve inkârları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (söz), dil ile ifade edilen her şeydir. Ayetteki 'mâ yekûlûne' ifadesi, müşriklerin Peygamber'e yönelik yalanlamalarını, iftiralarını ve Kur'an'ı reddetmelerini kapsar. Allah, onların bu sözlerini tam olarak bildiğini beyan etmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kavl' kelimesi sadece konuşmayı değil, aynı zamanda bir duruşu, inancı veya iddiayı da ifade edebilir. Bu ayetteki 'yekûlûne', müşriklerin Peygamber'e karşı takındıkları olumsuz tavrı, inkârcı söylemlerini ve itirazlarını dile getirir. Allah, bu söylemlerin tüm içeriğine vakıftır."}]},{"word":"بِجَبَّارٍ","root":"ج ب ر","rootLatin":"c-b-r","meaning":"Zorla iş yaptıran, baskıcı, cebir uygulayan kimse anlamında, Peygamber'in böyle bir vasfa sahip olmadığını belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cebbar, insanları zorla bir şeye sevk eden, onlara baskı uygulayan demektir. Ayetteki 'mâ ente aleyhim bi-cebbâr' ifadesi, Peygamber'in görevinin insanları zorla imana getirmek olmadığını, aksine tebliğ ve öğütle sınırlı olduğunu açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cebr, bir şeyi zorla düzeltmek veya zorla bir işi yaptırmaktır. 'Cebbar', bu fiili çokça yapan, zorba ve baskıcı kişidir. Ayet, Peygamber'in insanları imana zorlama yetkisinin olmadığını, görevinin sadece tebliğ olduğunu vurgulayarak, onun 'cebbar' olmadığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Cebbar kelimesi, Kur'an'da genellikle olumsuz bir anlamda, zorba, baskıcı ve kibirli kişiler için kullanılır. Bu ayetteki nefy (olumsuzlama) ile Peygamber'in bu tür bir sıfattan münezzeh olduğu, tebliğde zorlama ve baskı yoluna gitmediği açıkça ifade edilir."}]},{"word":"فَذَكِّرْ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Peygamber'e Kur'an ile öğüt verme, hatırlatma ve uyarı görevini emreder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Zikir, unutulan bir şeyi hatırlamak veya bir şeyi akılda tutmaktır. 'Zekkir' (tezkir), başkasına hatırlatmak, öğüt vermek ve uyarmaktır. Ayetteki emir, Peygamber'in insanlara Kur'an'ın mesajını, ahiret azabını ve Allah'ın vaadini hatırlatma görevini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tezkir, bir şeyi tekrar tekrar hatırlatarak zihinde canlı tutmaktır. Ayetteki 'fezekkir' emri, Peygamber'in Kur'an aracılığıyla insanlara Allah'ın ayetlerini, vaatlerini ve tehditlerini sürekli olarak hatırlatmasını, böylece gafletten uyanmalarını sağlamasını ifade eder."}]},{"word":"وَعِيدِ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Allah'ın ahiretteki azap ve ceza tehdidini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd, hayır veya şer ile ilgili bir söz vermektir. 'Va'îd' ise özellikle şer ile ilgili, yani tehdit ve azap vaadi için kullanılır. Ayetteki 've'îdî' (Benim tehdidim), Allah'ın inkârcılara ve günahkârlara yönelik ahiret azabı tehdidini ifade eder ve bu tehditten korkanların Kur'an'dan öğüt alacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Va'd, hem hayır hem şer için kullanılırken, 'va'îd' sadece şer için, yani azap ve ceza tehdidi için kullanılır. Ayetteki 'men yehâfü va'îdî' ifadesi, Allah'ın ahiret azabından korkanların, Kur'an'ın öğütlerinden istifade edeceğini gösterir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["vahiy-kuran","tebligh","musrikler","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"نَّحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Biz"},{"position":2,"surface":"أَعْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"أَعْلَم","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi bileniz"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"derler"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değilsin"},{"position":6,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":7,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Zâid Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-"},{"position":8,"surface":"جَبَّارٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ج-ب-ر","rootLatin":"j-b-r","lemma":"جَبَّار","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mā'nın haberi olduğu için mansûb (zâid bâ harfi ile mecrûr gibi görünse de mahallen mansûbtur)","gloss":"zorba"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Rabıta","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":9,"surface":"ذَكِّرْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"öğüt ver"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"ٱلْقُرْءَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-أ","rootLatin":"q-r-'","lemma":"قُرْآن","form":"Fu'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kur'an"},{"position":11,"surface":"مَن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimse"},{"position":12,"surface":"يَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkar"},{"position":13,"surface":"وَعِيدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعِيد","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (sonundaki 'yâ' hazfedilmiştir)","gloss":"tehdidimden"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Kâf Sûresi** · *50/45* - **Kâf Sûresi** · *50/45* - **Kâf Sûresi** · *50/45* - **Kâf Sûresi** · *50/45*