# Kâf Sûresi, 9. Âyet (50:9)

> وَنَزَّلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً مُّبَـٰرَكًا فَأَنۢبَتْنَا بِهِۦ جَنَّـٰتٍ وَحَبَّ ٱلْحَصِيدِ

*Ve nezzelnâ mine-ssemâ-i mâen mubâraken fe-enbetnâ bihi cennâtin ve habbe-lhasîd(i)*

**Meal (Diyanet):** (9-11) Gökten de bereketli bir su indirip onunla kullar için rızık olarak bahçeler ve biçilecek taneler (ekinler), birbirine girmiş kat kat tomurcukları olan yüksek hurma ağaçları bitirdik ve böylece onunla ölü bir beldeye hayat verdik. İşte (dirilip kabirlerden) çıkış da böyledir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/50/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kâf Suresi 9. ayet, Allah'ın gökten indirdiği bereketli suyun yeryüzündeki yaşamı nasıl canlandırdığını ve bunun ahiretteki dirilişle olan ilişkisini vurgular. Ayet, 'su', 'bereket', 'bitirme' ve 'ekin' gibi temel kavramlar üzerinden yaratılışın kudretini ve dirilişin kaçınılmazlığını dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"مَاءً","root":"م و ه","rootLatin":"m-v-h","meaning":"Gökten indirilen, hayat veren ve bereketin kaynağı olan su.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mâ'' kelimesinin genel olarak 'su' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mâen mübâraken' ifadesiyle bu suyun sadece fiziki bir sıvı olmaktan öte, ilahi bir lütuf ve hayatın temel unsuru olduğuna işaret eder. Bu bağlamda su, dirilişin ve canlanmanın sembolüdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki 'mâ'' kelimesinin bazen 'yağmur' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'mâen mübâraken' ifadesi, gökten inen yağmurun yeryüzünü canlandırması ve bitkileri yeşertmesiyle mecazi olarak 'bereket' ve 'hayat' anlamlarını taşır."}]},{"word":"مُّبَـٰرَكًا","root":"ب ر ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Allah tarafından lütfedilen, içinde hayır ve bereket barındıran, çoğalan ve devamlı olan su.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bereket' kelimesinin 'hayrın Allah tarafından bir şeyde sabit kılınması ve çoğalması' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mâen mübâraken' ifadesi, indirilen suyun sadece bir miktar su olmadığını, aksine içinde sürekli hayır ve fayda barındıran, bitkilerin büyümesini ve canlıların yaşamını sağlayan ilahi bir lütuf olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bereket'in 'Allah'tan gelen hayrın artması ve devam etmesi' olduğunu açıklar. Ayetteki suyun 'mübarek' olması, onunla yetişen bitkilerin bolluğunu, faydasını ve bu faydanın sürekliliğini ifade eder. Bu, aynı zamanda ahiretteki dirilişin de bir bereketi olacağına işaret eder."}]},{"word":"فَأَنۢبَتْنَا","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Allah'ın o su vasıtasıyla topraktan bitkileri, bahçeleri ve ekinleri çıkarması, yetiştirmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'enbete' fiilinin 'bitirmek, yeşertmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe-enbetnâ bihi' ifadesi, Allah'ın kudretini ve suyun bir vesile olduğunu gösterir. Su, cansız toprağa hayat vererek bitkilerin filizlenmesini ve büyümesini sağlar, bu da dirilişin bir öncüsü olarak sunulur."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'nebt' kelimesinin 'topraktan çıkan her şey' olduğunu ifade eder. 'Enbetnâ' fiili ise bu çıkışı gerçekleştiren failin Allah olduğunu vurgular. Ayetteki kullanımı, suyun yeryüzünü nasıl verimli hale getirdiğini ve çeşitli bitkilerin yetişmesine imkan tanıdığını açıklar."}]},{"word":"جَنَّـٰتٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Su ile yetiştirilen, ağaçlarla ve bitkilerle örtülü, gözden gizlenmiş bahçeler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cennet' kelimesinin kök anlamının 'örtmek, gizlemek' olduğunu ve bu nedenle ağaçlarla örtülü bahçelere 'cennet' denildiğini belirtir. Ayetteki 'cennâtin' ifadesi, suyun bereketiyle oluşan, göz alıcı ve verimli bahçeleri ifade eder. Bu bahçeler, dünya hayatındaki nimetlerin ve ahiretteki cennetin birer sembolüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'cennet'in 'ağaçları ve bitkileriyle yeri örten, gizleyen yer' olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'cennâtin' kelimesi, Allah'ın su ile yeryüzünü nasıl yeşerttiğini, gözlere hoş gelen ve faydalı ürünler veren bahçeler yarattığını gösterir. Bu, aynı zamanda Allah'ın kudretinin ve cömertliğinin bir delilidir."}]},{"word":"حَبَّ","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Biçilecek, taneli ekinler, tahıllar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'habb' kelimesinin 'taneli bitkilerin tohumu' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'habbe' ifadesi, su ile yetişen ve hasat edilmeye hazır olan tahılları, yani insanların rızkını oluşturan temel gıda maddelerini ifade eder. Bu, Allah'ın rızık verici sıfatının bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'habb' kelimesinin 'ekinlerin tanesi' olduğunu ve 'hasîd' kelimesiyle birlikte 'biçilecek ekin' anlamını kazandığını açıklar. Ayetteki bu kullanım, suyun sadece bahçeleri değil, aynı zamanda insanların temel besin kaynağı olan tahılları da yetiştirdiğini ve böylece yaşamın devamlılığını sağladığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","dirilis","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنَزَّلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve indirdik"},{"position":2,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök"},{"position":4,"surface":"مَآءًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"su"},{"position":5,"surface":"مُّبَـٰرَكًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"مُبَارَك","form":"Mufâ'ale","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bereketli"},{"position":6,"surface":"فَأَنۢبَتْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنْبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve bitirdik"},{"position":7,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"جَنَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bahçeler"},{"position":9,"surface":"وَحَبَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"حَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"حَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (önceki fiile atfedilmiş)","gloss":"tane"},{"position":10,"surface":"ٱلْحَصِيدِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ح-ص-د","rootLatin":"h-s-d","lemma":"حَصِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"biçilmiş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *50/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *50/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*
- **Kâf Sûresi** · *50/9*