# Zâriyât Sûresi, 1. Âyet (51:1)

>  وَٱلذَّٰرِيَـٰتِ ذَرْوًا

*Ve-żżâriyât iżervâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) Tozutup savuranlara, ağırlık taşıyanlara, kolaylıkla akanlara, iş bölüştürenlere andolsun ki, size vaad olunan şey elbette doğrudur. Hesap ve ceza mutlaka gerçekleşecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zâriyât Suresi'nin ilk ayeti, yemin formunda olup, 'esip savuranlar' kavramı üzerinden kıyametin ve hesap gününün kesinliğini vurgular. Ayet, rüzgarların gücü ve işlevselliği üzerinden ilahi kudretin bir tezahürünü sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلذَّٰرِيَـٰتِ","root":"ذ ر و","rootLatin":"z-r-v","meaning":"Esip savuranlar, rüzgarlar veya rüzgar gibi savuran varlıklar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ez-Zâriyât' kelimesini 'er-Riyâh' (rüzgarlar) olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, yemin edilen varlıkların, yani rüzgarların, tozu toprağı savurma eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu, kıyametin kopuşundaki şiddeti ve kaçınılmazlığı ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ez-Zâriyât'ı 'rüzgarlar' olarak tefsir eder ve bunun mecazi bir kullanım olduğunu belirtir. Rüzgarların savurma eylemi, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak sunulur ve kıyametin gerçekleşeceğine dair bir delil teşkil eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zerv' kökünün 'bir şeyi dağıtmak, saçmak' anlamına geldiğini belirtir. 'ez-Zâriyât' ise bu eylemi yapan varlıklar, yani rüzgarlar için kullanılır. Ayetteki yemin, rüzgarların bu güçlü ve dağıtıcı etkisi üzerinden, kıyametin de benzer bir kesinlik ve güçle geleceğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki doğa olaylarına yapılan yeminlerin, genellikle Allah'ın kudretini ve yaratıcılığını vurguladığını belirtir. 'ez-Zâriyât' kavramı da bu bağlamda, rüzgarların savurma gücü üzerinden ilahi kudretin bir tezahürü olarak kıyametin kaçınılmazlığını pekiştirir."}]},{"word":"ذَرْوًا","root":"ذ ر و","rootLatin":"z-r-v","meaning":"Savurma, saçma eylemi; mastar olarak 'savurarak' anlamında.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'zerv' kelimesinin 'bir şeyi dağıtmak, saçmak' anlamında bir mastar olduğunu ifade eder. Ayetteki 'zervâ' kelimesi, 'ez-Zâriyât'ın (rüzgarların) savurma eylemini pekiştiren bir vurgu olarak kullanılır, bu da eylemin şiddetini ve sürekliliğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zervâ' kelimesinin 'mef'ûl-i mutlak' (mutlak nesne) olarak geldiğini ve fiilin anlamını pekiştirdiğini açıklar. Bu kullanım, rüzgarların savurma eyleminin ne kadar güçlü ve etkili olduğunu vurgulayarak, kıyametin de aynı derecede kesin ve etkili olacağını ima eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zerv' kökünün 'bir şeyi havaya kaldırıp dağıtmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zervâ' kelimesi, rüzgarların bu dağıtma ve savurma eylemini vurgulayarak, yemin edilen varlıkların işlevini ve gücünü net bir şekilde ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","kiyamet","melekler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun"},{"position":1,"surface":"ٱلذَّٰرِيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ذ-ر-و","rootLatin":"dh-r-w","lemma":"ذَارِيَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Esip savuranlar (rüzgarlar)"},{"position":2,"surface":"ذَرْوًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ر-و","rootLatin":"dh-r-w","lemma":"ذَرْو","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"savurma, esme"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/1*