# Zâriyât Sûresi, 10. Âyet (51:10)

> قُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ

*Kutile-lḣarrâsûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (10-11) Cehalet içinde gaflete dalmış olan (ve "Muhammed şairdir, delidir" diyen) yalancılar kahrolsun!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zâriyât Suresi'nin 10. ayeti, 'kutila' fiili ve 'el-harrâsûn' ismi üzerinden, zan ve tahmine dayalı konuşan, gerçeği araştırmayan kişilere yönelik şiddetli bir kınama ve beddua içermektedir. Ayet, bu tür kişilerin akıbetine dikkat çekerek, kesin bilgiye dayanmayan iddiaların tehlikesini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"قُتِلَ","root":"ق ت ل","rootLatin":"k-t-l","meaning":"Bu kelime, ayette 'kahrolsunlar', 'lanet olsun', 'canları çıksın' gibi beddua ve kınama anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kutila' fiilinin bu bağlamda mecazi bir kullanım olduğunu ve 'lanetlendi', 'kahroldu' anlamlarına geldiğini belirtir. Gerçek bir öldürme eylemi değil, şiddetli bir kınama ve beddua ifadesidir. (s. 427)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kutila'nın Arap dilinde 'lanetlendi' ve 'helak edildi' anlamında kullanıldığını, bu ayette de 'el-harrâsûn' için bir beddua ve kınama olarak geldiğini ifade eder. (c. 2, s. 239)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'katl' kelimesinin asıl anlamının 'canı bedenden ayırmak' olduğunu, ancak mecazen 'lanetlemek' ve 'helak etmek' anlamlarında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kutila' ifadesi, 'Allah onları lanetlesin' anlamındadır. (s. 666)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'katl' kavramının sadece fiziksel öldürmeyi değil, aynı zamanda manevi bir yok etme, lanetleme ve ilahi gazabı ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, 'el-harrâsûn'un ilahi lanete uğramış kişiler olduğunu gösterir. (s. 187)"}]},{"word":"ٱلْخَرَّٰصُونَ","root":"خ ر ص","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Bu kelime, ayette 'zan ve tahmine dayalı konuşanlar', 'yalan söyleyenler', 'gerçeği araştırmadan hüküm verenler' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hars' kökünden türeyen 'harrâs' kelimesinin, 'zan ve tahmine dayanarak konuşan, kesin bilgiye sahip olmayan kişi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-harrâsûn', hakikatten uzak, sadece tahminlere dayalı iddialarda bulunanları ifade eder. (s. 160)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hars' kelimesinin 'tahmin etmek, zan ve kuruntuya dayanarak konuşmak' anlamlarına geldiğini açıklar. 'el-harrâsûn' ise, sürekli olarak zan ve tahmine dayalı konuşmayı alışkanlık haline getiren, gerçeği araştırmayan kişilerdir. (s. 268)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hars'ın 'yalan söylemek, tahmin etmek, zan ve şüpheye dayanmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'el-harrâsûn' ise, bu kötü vasfı kendilerine huy edinmiş, sürekli yalan ve tahminde bulunan kimselerdir. (c. 2, s. 490)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hars' kökünün Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, 'zan ve tahmine dayalı konuşma, yalan' anlamında kullanıldığını vurgular. 'el-harrâsûn' ifadesi, hakikati değil, kendi kuruntularını dile getirenleri kınamak için gelmiştir. (s. 215)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["soz-yalan","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُتِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öldürüldü/lanetlendi"},{"position":2,"surface":"ٱلْخَرَّٰصُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ر-ص","rootLatin":"ḫ-r-ṣ","lemma":"خَرْص","form":"Fa''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"yalancılar/tahminciler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/9-11*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/9-11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/9-11*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/10*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/10*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/10*
- **Zâriyât Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Zâriyât Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/10*