# Zâriyât Sûresi, 14. Âyet (51:14) > ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَـٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ *Żûkû fitnetekum hâżâ-lleżî kuntum bihi testa'cilûn(e)* **Meal (Diyanet):** (13-14) Ateş üzerinde azaba uğratılacakları gün (görevli melekler onlara şöyle der): "Azabınızı tadın! İşte acele isteyip durduğunuz şey budur." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/14 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Zâriyât Suresi'nin 14. ayeti, ahiret azabının gerçekliğini ve dünyadaki beklentilerin aksine tecelli edişini vurgular. Ayet, inkarcıların dünyada alay konusu ettikleri azabın kendilerine tattırılmasını ve bu durumun onların aceleyle istedikleri şey olduğunu ifade eder. Dilbilimsel olarak, 'tatma', 'fitne' ve 'acele etme' kavramları, bu ilahi yargının şiddetini ve kaçınılmazlığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ذُوقُوا۟","root":"ذ و ق","rootLatin":"z-v-q","meaning":"Azabı fiilen tecrübe etmek, acısını hissetmek anlamında 'tadın' emri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zevk' (ذوق) kelimesinin aslen bir şeyi dil ile tatmak olduğunu, ancak mecazi olarak bir şeyin sonucunu veya etkisini tecrübe etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ' ifadesi, inkarcıların dünyada alay ettikleri azabın acısını ve şiddetini bizzat yaşayacaklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tatma' fiilinin Kur'an'da genellikle acı ve elem verici şeyleri tecrübe etmek anlamında mecazi olarak kullanıldığını açıklar. Bu ayette de 'azabı tatmak', azabın şiddetini ve acısını doğrudan hissetmek anlamına gelir, sanki bir yiyecek gibi tadına bakmak gibidir."}]},{"word":"فِتْنَتَكُمْ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Burada 'azabınız' veya 'imtihanınızın sonucu olan cezanız' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fitne' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'azap' veya 'ceza' anlamına geldiğini belirtir. İnkarcıların dünyadaki fitneleri (sınavları) sonucunda hak ettikleri azabı tatmaları emredilmektedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin aslen altını ateşte eriterek saflığını test etmekten geldiğini, mecazi olarak ise insanı sınayan, imtihan eden her türlü durumu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise 'fitneteküm', onların dünyadaki inkarları ve isyanları sebebiyle hak ettikleri azabı, yani imtihanlarının olumsuz sonucunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. Bu ayetteki kullanımı, 'imtihan' ve 'deneme' anlamından ziyade, bu imtihanın olumsuz sonucu olan 'azap' ve 'ceza' anlamını taşır. İnkarcıların dünyadaki sapkınlıkları ve Allah'a karşı duruşları, ahiretteki azaplarının 'fitnesi' olarak karşılarına çıkmaktadır."}]},{"word":"تَسْتَعْجِلُونَ","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Dünyada alay ederek veya meydan okuyarak azabın gelmesini aceleyle istemek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'istia'cal' (استعجال) fiilinin bir şeyi vaktinden önce istemek veya çabuklaştırmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تَسْتَعْجِلُونَ' ifadesi, inkarcıların dünyada alaycı bir şekilde 'Eğer doğru söylüyorsanız, vaat ettiğiniz azap ne zaman gelecek?' diyerek azabı aceleyle talep etmelerine atıfta bulunur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'acele' (عجل) kökünün bir şeyin vaktinden önce gerçekleşmesini istemek veya bir işi hızlandırmak anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, inkarcıların dünyada alaycı bir tavırla istedikleri azabın, ahirette karşılarına çıktığı ve bu durumun onların 'acele ettikleri' şey olduğu vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istia'cal' fiilinin Kur'an'da genellikle inkarcıların peygamberlere karşı azabı talep etmeleri bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de, dünyada alay konusu ettikleri azabın, ahirette bizzat kendilerine tattırılmasıyla, onların 'acele ettikleri' şeyin gerçekleştiği ifade edilir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","musrikler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"ذُوقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"ذَاقَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tadın"},{"position":2,"surface":"فِتْنَتَكُمْ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فِتْنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabınızı"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bu"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ki o"},{"position":5,"surface":"كُنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz"},{"position":6,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":7,"surface":"تَسْتَعْجِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"'-j-l","lemma":"اِسْتَعْجَلَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"acele ediyordunuz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Zâriyât Sûresi** · *51/14* - **Zâriyât Sûresi** · *51/14* - **Zâriyât Sûresi** · *51/14* - **Zâriyât Sûresi** · *51/14*