# Zâriyât Sûresi, 15. Âyet (51:15)

> إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ

*İnne-lmuttekîne fî cennâtin ve 'uyûn(in)*

**Meal (Diyanet):** (15-16) Şüphesiz Allah'a karşı gelmekten sakınanlar, Rablerinin kendilerine verdiği şeyleri alarak cennetlerde ve pınar başlarında bulunurlar. Şüphesiz onlar bundan önce iyilik yapan kimselerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zâriyât Suresi'nin 15. ayeti, takva sahibi kimselerin ahiretteki mükafatını tasvir etmektedir. Ayet, 'müttakîn'in 'cennetler' ve 'pınarlar' içinde olacağını bildirerek, bu kavramlar üzerinden ilahi vaadi ve ödülü dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمُتَّقِينَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'a karşı gelmekten sakınan, O'nun emirlerine riayet eden ve azabından korunan kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"V-k-y kökünden türeyen 'takva', bir şeyi korkulan şeyden korumak anlamına gelir. Ayetteki 'el-müttakîn' ise, nefislerini Allah'ın azabından koruyan, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınan kimselerdir. Bu bağlamda, Allah'ın rızasını kazanmak için günahlardan sakınan ve sorumluluk bilinciyle hareket eden kişileri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva' kavramını Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biri olarak ele alır. Ona göre 'takva', sadece bir korku hali değil, aynı zamanda Allah'a karşı duyulan saygı ve O'nun emirlerine uymadaki titizliği ifade eder. 'Müttakîn', bu bilinçle hareket eden, Allah ile doğru bir ilişki kurmuş ve O'nun sınırlarını aşmaktan sakınan kişilerdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müttakîn' kelimesini 'Allah'ın azabından sakınanlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, bu sakınmanın bir sonucu olarak elde edilecek mükafatı vurgular. Onlar, Allah'ın vaat ettiği cennetlere layık görülenlerdir çünkü dünyadayken O'nun emirlerine riayet etmişlerdir."}]},{"word":"جَنَّـٰتٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gözden gizlenmiş, içinde çeşitli nimetlerin bulunduğu bahçelerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-n-n kökü, 'örtmek, gizlemek' anlamlarına gelir. 'Cennet', ağaçları ve bitkileriyle yeri örttüğü için bu ismi almıştır. Ayetteki 'cennât', ahirette müttakîlere vaat edilen, gözlerden gizlenmiş, içinde her türlü nimetin bulunduğu geniş bahçeleri ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'cennet' kelimesini 'ağaçları ve hurmalıklarıyla yeri örten bahçe' olarak açıklar. Zâriyât 15'teki çoğul kullanımı ('cennât'), bu bahçelerin çokluğunu ve çeşitliliğini vurgulayarak, müttakîlere sunulacak olan nimetlerin zenginliğini ve büyüklüğünü işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cennet'in 'gizli, örtülü yer' anlamından hareketle, ahiretteki cennetlerin de dünyevi gözlerden gizli, eşsiz güzelliklere sahip mekanlar olduğunu belirtir. Ayetteki 'fî cennâtin' ifadesi, müttakîlerin bu gizli ve nimet dolu bahçelerin içinde, huzur ve refah içinde olacaklarını anlatır."}]},{"word":"وَعُيُونٍ","root":"ع ي ن","rootLatin":"ayn","meaning":"Suyun aktığı pınarlar, kaynaklar ve gözelerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ayn kelimesi, hem 'göz' hem de 'pınar, kaynak' anlamlarına gelir. Pınar anlamında kullanıldığında, suyun aktığı yere işaret eder. Ayetteki 'uyûn' (çoğul), cennetlerde bolca bulunan, sürekli akan ve müttakîlere ferahlık veren pınarları ve su kaynaklarını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ayn' kelimesinin 'suyun çıktığı yer' anlamını vurgular. Zâriyât 15'teki 'uyûn' ifadesi, cennetlerin sadece bahçelerden ibaret olmadığını, aynı zamanda hayat veren, berrak ve sürekli akan pınarlarla donatıldığını gösterir. Bu, cennetin canlılığını ve nimetlerinin sürekliliğini pekiştirir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'ayn'ın 'bir şeyin özü ve kaynağı' anlamını da taşıdığını belirtir. Cennet bağlamında 'uyûn', cennet nimetlerinin temel kaynaklarından biri olan suyun bolluğunu ve saflığını temsil eder. Müttakîlerin bu pınarların başında olmaları, onların en güzel ve en saf nimetlere ulaşımının kolaylığını simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","takva","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz, muhakkak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلْمُتَّقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"مُتَّقٍ","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Sakınanlar, takva sahipleri","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"İçinde, de/da"},{"position":4,"surface":"جَنَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Bahçeler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"وَعُيُونٍ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"ʿ-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"Pınarlar, kaynaklar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne-lmuttekîne"},{"position":2,"translit":"fî"},{"position":3,"translit":"cennâtin"},{"position":4,"translit":"ve"},{"position":5,"translit":"'uyûn(in)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *51/15-18*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/15-18*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-18*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-18*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-16*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-16*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-16*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *51/15-18*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/15-16*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15. ÂYETLER*