# Zâriyât Sûresi, 21. Âyet (51:21)

> وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ

*Vefî enfusikum(c) efelâ tubsirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (20-21) Kesin olarak inananlar için yeryüzünde ve kendi nefislerinizde birçok alametler vardır. Hala görmüyor musunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın kendi varoluşunda ve iç dünyasında Allah'ın kudretine ve birliğine dair açık deliller bulunduğunu vurgulayarak, tefekkür ve idrak etmeye davet etmektedir. Ayet, 'nefs' kavramı üzerinden insanın içsel yapısına dikkat çekmekte ve 'basar' fiiliyle bu delilleri görme, idrak etme yeteneğine işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَنفُسِكُمْ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Ayette 'kendi varlığınız, benliğiniz, iç dünyanız' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs (نفس) kelimesi, bir şeyin zatı, hakikati ve mahiyeti anlamına gelir. İnsan için kullanıldığında, hem ruhu hem de bedeni kapsayan bütüncül varlığı ifade eder. Bu ayetteki 'enfüsiküm' ifadesi, insanın kendi yaratılışındaki mükemmelliği, organlarının işleyişini ve iç dünyasındaki mucizeleri düşünmesini teşvik eder. (s. 809)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nefs (نفس) Kur'an'da genellikle 'benlik', 'ruh', 'can' ve bazen de 'kişi' anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki 'enfüsiküm' ifadesi, Allah'ın varlığının ve kudretinin delillerini insanın kendi iç dünyasında, kendi varoluşsal yapısında araması gerektiğini vurgular. İnsanın kendi fizyolojik ve psikolojik yapısındaki düzen ve uyum, Allah'ın yaratıcılığının bir göstergesidir. (s. 165-167)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nefs (نفس) kelimesi, can, ruh ve bir şeyin kendisi demektir. 'Ve fî enfüsiküm' ifadesi, insanın kendi yaratılışındaki harikaları, organlarının düzenini, ruhunun sırlarını ve aklının işleyişini düşünmesi gerektiğini belirtir. Bu, Allah'ın varlığına ve birliğine dair en yakın ve en açık delillerden biridir. (s. 555)"}]},{"word":"تُبْصِرُونَ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Ayette 'görmek, idrak etmek, anlamak, basiret sahibi olmak' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Basar (بصر) kelimesi, hem gözle görmek (fiziksel görme) hem de kalp gözüyle görmek, idrak etmek (manevi görme) anlamlarına gelir. Bu ayetteki 'efelâ tübsirûn' ifadesi, sadece gözle bakmayı değil, aynı zamanda akıl ve kalp ile tefekkür ederek bu delilleri idrak etmeyi, anlamayı ve onlardan ders çıkarmayı ifade eder. (s. 119)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Basar (بصر) fiili, Kur'an'da çoğu zaman sadece fiziksel görmeyi değil, aynı zamanda bir şeyi anlamayı, kavramayı ve basiret sahibi olmayı da ifade eder. 'Efelâ tübsirûn' ifadesi, 'düşünmez misiniz, idrak etmez misiniz, bu delilleri görmezden mi gelirsiniz?' anlamında bir kınama ve teşvik içerir. (c. 2, s. 235)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Basar (بصر) kelimesi, gözün görme gücü ve kalbin idrak gücü için kullanılır. 'Efelâ tübsirûn' ifadesi, Allah'ın kudretine dair apaçık delillerin varlığına rağmen, insanların bu delilleri görmezden gelmesini, üzerinde düşünmemesini ve idrak etmemesini eleştiren bir sorudur. Bu, sadece gözle bakmak değil, aynı zamanda akılla tefekkür etmek ve kalple hissetmek gerektiğini vurgular. (c. 1, s. 250)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Basar (بصر) kavramı, Kur'an'da genellikle hakikati görme, doğruyu idrak etme ve basiret sahibi olma anlamında kullanılır. 'Efelâ tübsirûn' ifadesi, insanın kendi varlığındaki ve evrendeki ayetleri (delilleri) gözlemleyip, bunlar üzerinde derinlemesine düşünerek Allah'ın varlığını ve birliğini kavraması gerektiğini vurgular. Bu, sadece duyusal bir algı değil, aynı zamanda bilişsel ve manevi bir idrak sürecidir. (s. 187-189)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","tabiat-ayetleri","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"فِيٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefislerinizde"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı"},{"position":3,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil mi"},{"position":4,"surface":"تُبْصِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"أَبْصَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat bulunmadığı için merfû","gloss":"görmüyor musunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *51/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *51/20-21*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/20-21*