# Zâriyât Sûresi, 28. Âyet (51:28) > فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَـٰمٍ عَلِيمٍ *Fe-evcese minhum ḣîfetâ(en)(s) kâlû lâ teḣaf(s) ve beşşerûhu biġulâmin ‘alîm(in)* **Meal (Diyanet):** (Yemediklerini görünce) onlardan İbrahim'in içine bir korku düştü. Onlar, "korkma" dediler ve onu bilgin bir oğul ile müjdelediler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/28 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Zâriyât Suresi 28. ayet, Hz. İbrahim'in misafirlerinden duyduğu endişeyi ve ardından kendisine verilen müjdeyi anlatır. Ayet, korku, müjde ve ilim kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَأَوْجَسَ","root":"وجس","rootLatin":"v-c-s","meaning":"İçine bir korku, endişe düşmek, hissetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'evcese' fiilini 'içine bir şeyin düşmesi, gizlice hissetmek' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in misafirlerin yemediklerini görünce kalbine gizlice bir korku ve endişe düşmesini ifade eder. Bu, dışa vurulmayan, içsel bir korkudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'evcese' fiilini 'kalbinde bir şeyin gizlenmesi' olarak yorumlar. Ayetteki bağlamda, Hz. İbrahim'in misafirlerin insan suretinde olmalarına rağmen yemek yememeleri karşısında hissettiği, henüz açıkça dile getirmediği içsel bir korkuyu mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"خِيفَةً","root":"خوف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Korku, endişe, ürküntü.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hîfe' kelimesini 'korku' olarak açıklar. Ayette, Hz. İbrahim'in misafirlerin yemeğe el uzatmamasından dolayı duyduğu somut bir korkuyu, yani onların insan değil de başka bir varlık olabileceği endişesini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'havf' kökünden türeyen 'hîfe' kelimesinin, 'bir şeyden dolayı duyulan endişe ve korku' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hîfe' kelimesi, Hz. İbrahim'in misafirlerin durumundan kaynaklanan, geleceğe yönelik bir tedirginliği ifade eder."}]},{"word":"تَخَفْ","root":"خوف","rootLatin":"h-v-f","meaning":"Korkma, endişelenme.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'havf' kelimesini 'bir şeyin olumsuz sonucundan duyulan endişe' olarak tanımlar. Ayetteki 'lâ tehaf' ifadesi, meleklerin Hz. İbrahim'i, hissettiği bu olumsuz beklentiden ve endişeden arındırmak için kullandığı bir teselli ve güvence sözüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'havf' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı duyulan saygılı korku veya bir felaketten duyulan endişe bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, meleklerin 'korkma' demesi, Hz. İbrahim'in yaşadığı insani bir endişeyi gidermeye yönelik, ilahi bir güvenceyi temsil eder."}]},{"word":"وَبَشَّرُوهُ","root":"بشر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Müjdelemek, sevindirici haber vermek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'beşşera' fiilini 'birine sevindirici bir haber vermek' olarak açıklar. Ayetteki 've beşşerûhu' ifadesi, meleklerin Hz. İbrahim'e, kendisini korkudan kurtaracak ve sevindirecek olan, bir oğul sahibi olacağı haberini vermesini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beşşera' fiilinin 'insanın yüzünü güldürecek, sevindirecek bir haber vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Hz. İbrahim'in yaşlılığına rağmen bir oğul müjdelenmesi, onun için büyük bir sevinç ve umut kaynağıdır."}]},{"word":"بِغُلَـٰمٍ","root":"غلم","rootLatin":"ğ-l-m","meaning":"Erkek çocuk, genç delikanlı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğulâm' kelimesini 'ergenlik çağına yaklaşmış veya girmiş genç erkek çocuk' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'e müjdelenen çocuğun cinsiyetini ve gençlik dönemine ulaşacak bir evlat olacağını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ğulâm' kelimesinin 'henüz sakalı çıkmamış genç erkek' anlamına geldiğini belirtir. Bu bağlamda, müjdelenen çocuğun henüz küçük yaşta olacağı ve büyüyeceği ima edilir."}]},{"word":"عَلِيمٍ","root":"علم","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilgili, ilim sahibi.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'alîm' kelimesinin 'çok bilgili, ilim sahibi' anlamına geldiğini ve sıfat-ı müşebbehe olduğunu belirtir. Ayetteki 'ğulâmin alîm' ifadesi, müjdelenen çocuğun sadece bir evlat olmakla kalmayıp, aynı zamanda ilim ve hikmet sahibi bir şahsiyet olacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda hikmet ve derin anlayış anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'alîm' sıfatı, müjdelenen çocuğun (Hz. İshak'ın), sadece dünyevi bilgiye değil, aynı zamanda ilahi hikmete de sahip olacağını ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-ibrahim","gayb","peygamberlik"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, hemen"},{"position":1,"surface":"أَوْجَسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-س","rootLatin":"w-j-s","lemma":"إِيجَاس","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"endişeye düştü"},{"position":2,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"خِيفَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَوْف","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"korku, endişe"},{"position":4,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":5,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma, etme"},{"position":6,"surface":"تَخَفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَوْف","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"korkma"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"بَشَّرُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"تَبْشِير","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"müjdelediler"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile, -e"},{"position":8,"surface":"غُلَـٰمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ل-م","rootLatin":"gh-l-m","lemma":"غُلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oğlan, çocuk"},{"position":9,"surface":"عَلِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"bilgin"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Zâriyât Sûresi** · *51/28* - **Zâriyât Sûresi** · *51/28* - **Zâriyât Sûresi** · *51/28* - **Zâriyât Sûresi** · *51/28*