# Zâriyât Sûresi, 34. Âyet (51:34)

> مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ

*Musevvemeten ‘inde rabbike lilmusrifîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (32-34) Onlar şöyle dediler: "Biz suçlu bir kavme (Lut'un kavmine), üzerlerine çamurdan, pişirilmiş ve Rabbinin katında haddi aşanlar için belirlenmiş taşlar yağdırmak için gönderildik."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, helak edilecek bir kavme gönderilen taşların niteliğini ve kime yönelik olduğunu dilbilimsel olarak açıklamaktadır. 'Müsevveme' kelimesi taşların işaretli oluşunu, 'Rab' kelimesi ilahi otoriteyi, 'Müsrifîn' ise helakın sebebi olan aşırı gidenleri vurgular.","keyConcepts":[{"word":"مُّسَوَّمَةً","root":"س و م","rootLatin":"s-v-m","meaning":"Bu kelime, taşların belirli bir amaç için işaretlenmiş, damgalanmış veya belirlenmiş olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sevm' kökünü 'bir şeye alamet koymak, işaretlemek' olarak açıklar. Ayetteki 'müsevveme' ise, bu taşların Allah tarafından belirli bir kavme yönelik olarak özel bir işaretle damgalanmış olduğunu, sıradan taşlar olmadığını belirtir. Bu işaret, onların helak için tahsis edildiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müsevveme' kelimesini 'alametlendirilmiş, nişanlanmış' olarak tefsir eder. Ona göre bu, taşların her birinin kime isabet edeceğinin veya hangi amaçla gönderildiğinin belli olduğunu, yani ilahi bir takdirle belirlendiğini ifade eder. Bu, taşların rastgele değil, belirli bir hedefe yönelik olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'müsevveme' kelimesinin 'işaretlenmiş, nişanlanmış' anlamını pekiştirir ve bu işaretin, taşların kime atılacağının veya hangi amaçla kullanılacağının önceden belirlenmiş olduğunu gösterdiğini belirtir. Ayetteki bağlamda bu, taşların helak edilecek kavim için özel olarak tahsis edildiğini ve bu tahsisin ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini ifade eder."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, taşların gönderildiği ilahi otoriteyi, terbiye edici, sahip ve yönetici olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesini 'terbiye eden, sahip olan, işleri ıslah eden' olarak tanımlar. Ayette 'Rabbinin katından' ifadesi, bu taşların gönderilişinin ilahi bir emir ve kudretle gerçekleştiğini, Allah'ın mutlak egemenliğini ve cezalandırma yetkisini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker ve onu 'yaratıcı, besleyici, koruyucu ve hükmedici' olarak niteler. Ayetteki 'Rabbinin katından' ifadesi, bu helakın sıradan bir olay olmadığını, aksine evrenin ve insanlığın mutlak hakimi olan Allah'ın doğrudan müdahalesiyle gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'Rab' kelimesinin 'sahip, malik, terbiye edici' anlamlarını vurgular. Ayetteki kullanımı, taşların gönderilişinin Allah'ın mülkiyetinde ve tasarrufunda olduğunu, O'nun iradesi dışında hiçbir şeyin gerçekleşemeyeceğini ve bu cezanın O'nun adaletinin bir tezahürü olduğunu ifade eder."}]},{"word":"لِلْمُسْرِفِينَ","root":"س ر ف","rootLatin":"s-r-f","meaning":"Bu kelime, helakın hedefi olan, haddi aşan, israf eden ve günahlarda aşırıya giden kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'israf' kelimesini 'haddi aşmak, sınırı geçmek' olarak açıklar. Ayetteki 'müsrifîn' ifadesi, bu taşların, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, günahlarda ve zulümde aşırıya giden, ölçüsüz davranan kimselere yönelik bir ceza olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'israf'ı 'herhangi bir işte haddi aşmak' olarak tanımlar ve bunun hem malda hem de fiillerde olabileceğini belirtir. Ayetteki 'müsrifîn', özellikle ahlaki ve dini sınırı aşan, günah işlemekte aşırıya kaçan, Allah'ın emirlerine karşı gelen ve bu yüzden helakı hak eden topluluğu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'israf' kavramının Kur'an'da genellikle 'ölçüsüzlük, haddi aşma, aşırıya gitme' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Müsrifîn' ise bu ölçüsüzlüğü hayat tarzı haline getirmiş, Allah'ın koyduğu sınırları hiçe saymış ve bu nedenle ilahi cezayı hak etmiş kişileri ifade eder. Ayetteki bağlamda bu, Lut kavminin ahlaki sapkınlıkta aşırıya gitmesini işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مُّسَوَّمَةً","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"س-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"تَسْوِيم","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"işaretli olarak"},{"position":2,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ʿ-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"الْمُسْرِفِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"إِسْرَاف","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aşırı gidenlere"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/34*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/34*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/34*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/34*
