# Zâriyât Sûresi, 38. Âyet (51:38)

> وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ

*Vefî mûsâ iż erselnâhu ilâ fir'avne bisultânin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Musa kıssasında da ibret vardır. Hani biz onu açık bir delil ile Firavun'a göndermiştik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın Firavun'a gönderilişini ve bu gönderilişin 'apaçık bir delil' ile gerçekleştiğini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, peygamberlik görevinin mahiyetini ve bu görevin dayandığı gücü ve açıklığı dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَرْسَلْنَاهُ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'yı belirli bir görevle Firavun'a göndermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' kelimesinin bir şeyi bir yöne doğru salıvermek, göndermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'erselnâhu' ifadesi, Allah'ın Hz. Musa'yı Firavun'a, belirli bir mesaj ve görevle, yani peygamber olarak göndermesini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir gönderme değil, aynı zamanda ilahi bir yetkilendirmeyi de içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'irsâl'in, bir şeyi bir yere veya bir kimseye yönlendirmek olduğunu ve genellikle bir mesaj veya görevle birlikte kullanıldığını açıklar. Ayetteki kullanım, Hz. Musa'nın Firavun'a ilahi bir elçi olarak, belirli bir tebliğ ve uyarı göreviyle gönderildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'risâlet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. 'Erselnâhu' fiili, Allah'ın peygamberlerini insanlara doğru yolu göstermek ve onları uyarmak için görevlendirmesini ifade eder. Hz. Musa'nın Firavun'a gönderilmesi, ilahi iradenin bir tecellisi ve Firavun'un zulmüne karşı bir uyarıdır."}]},{"word":"فِرْعَوْنَ","root":"ف ر ع ن","rootLatin":"f-r-'-n","meaning":"Mısır'ın zalim hükümdarı ve Hz. Musa'nın muhatabı olan tarihi şahsiyeti ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, Firavun'un Kur'an'da genellikle kibir, zulüm ve ilahlık iddia eden bir yönetici figürü olarak geçtiğini belirtir. Bu ayette, Hz. Musa'nın gönderildiği, ilahi mesaja karşı direnen ve insanlara zulmeden otoriteyi temsil eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Firavun isminin Kur'an'da mecazi olarak da 'her azgın ve haddi aşan' anlamında kullanılabileceğini ima eder. Ancak bu ayette, doğrudan Hz. Musa'nın karşı karşıya geldiği Mısır hükümdarını ifade eder ve onun zulmüne karşı ilahi müdahaleyi vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Firavun isminin Kur'an'da genellikle 'zalim yönetici' ve 'Allah'a isyan eden' arketipini temsil ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Hz. Musa'nın mücadelesinin hedefi olan, ilahi emirlere karşı çıkan ve halkını köleleştiren bir figürdür."}]},{"word":"بِسُلْطَانٍ","root":"س ل ط","rootLatin":"s-l-t","meaning":"Hz. Musa'ya verilen ilahi güç, delil ve yetkiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sultân' kelimesinin 'hüccet, delil ve güç' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bisultânin' ifadesi, Hz. Musa'nın Firavun'a sadece bir elçi olarak değil, aynı zamanda ilahi mucizelerle, ikna edici delillerle ve Allah tarafından verilmiş bir yetkiyle gönderildiğini vurgular. Bu, onun sözlerinin sıradan bir iddia olmadığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sultân'ın hem 'güç ve otorite' hem de 'açık delil ve kanıt' anlamlarını taşıdığını açıklar. Hz. Musa'nın Firavun'a 'bisultânin' ile gönderilmesi, onun peygamberliğinin sadece sözden ibaret olmadığını, aynı zamanda ilahi destekli mucizeler ve ikna edici argümanlarla güçlendirilmiş olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sultân' kavramının Kur'an'da genellikle 'haklılığı ispat eden delil' ve 'ilahi otorite' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Hz. Musa'nın Firavun'a 'sultân' ile gönderilmesi, onun mesajının Allah katından geldiğine dair somut kanıtlarla desteklendiğini ve bu kanıtların Firavun'un inkarını geçersiz kıldığını ifade eder."}]},{"word":"مُّبِينٍ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Delilin açık, net ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde anlaşılır olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mübîn' kelimesinin 'açık, belli, açıklayıcı' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mübîn' sıfatı, Hz. Musa'ya verilen 'sultân'ın (delilin) herkes tarafından kolayca anlaşılabilecek, şüpheye mahal bırakmayacak kadar net ve açık olduğunu vurgular. Bu açıklık, Firavun'un inkarının mazeretini ortadan kaldırır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mübîn'in 'hakikati ortaya koyan, açıklayan' anlamında kullanıldığını ifade eder. Hz. Musa'nın 'apaçık bir delil' ile gelmesi, onun peygamberliğinin ve getirdiği mesajın doğruluğunun herkes için aşikar olduğunu, gizli veya karmaşık olmadığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mübîn' kelimesinin Kur'an'da sıkça 'açık, net, açıklayıcı' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Hz. Musa'nın getirdiği delillerin, Firavun'un ve halkının anlayabileceği, inkar edemeyeceği kadar belirgin ve ikna edici olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","peygamberlik","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (takdiren)","gloss":"Musa"},{"position":3,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki"},{"position":4,"surface":"أَرْسَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":5,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":6,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (fetha ile mecrûr, gayr-ı munsarıf olduğu için)","gloss":"Firavun'a"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"سُلْطَـٰنٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-ط","rootLatin":"s-l-ṭ","lemma":"سُلْطَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir delil"},{"position":8,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/38*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/38*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/38*