# Zâriyât Sûresi, 43. Âyet (51:43)

> وَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍ

*Vefî śemûde iż kîle lehum temette'û hattâ hîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Semud kavminde de ibretler vardır. Hani onlara, "Bir süreye kadar faydalanın bakalım" denmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zâriyât Suresi 43. ayet, Semud kavminin helakından önceki son uyarıyı ve onlara tanınan süreyi ifade eder. Ayet, 'temettu' fiili üzerinden geçici dünya nimetlerine aldanmanın ve ilahi uyarılara kulak asmamanın sonuçlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ثَمُودَ","root":"ث م د","rootLatin":"s-m-d","meaning":"Kur'an'da adı geçen, Salih peygamberin gönderildiği eski bir Arap kavmi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semud, Kur'an'da adı geçen, Salih peygamberin kavmi olup, helak edilmiş bir ümmettir. Ayetteki kullanımı, onların başına gelenlerin ibret alınması gereken bir olay olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da Semud gibi kavimlerin zikredilmesi, geçmiş ümmetlerin akıbetleri üzerinden peygamberlerin tebliğine karşı çıkanlara bir uyarı niteliği taşır. Bu kavimler, ilahi mesajı reddetmenin sonuçlarını somutlaştıran örneklerdir."}]},{"word":"قِيلَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Onlara söylendi, denildi anlamında pasif bir fiil olup, ilahi bir uyarıyı veya peygamberin tebliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kîle (قِيلَ) fiili, Kur'an'da genellikle faili belli olmayan, ancak ilahi bir iradeye veya peygamberin sözüne işaret eden bir ifade biçimidir. Burada Semud kavmine yapılan uyarının kaynağının ilahi olduğunu ima eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kîle (قِيلَ) fiilinin meçhul sigada gelmesi, sözün önemini ve kaynağının yüceliğini vurgular. Semud kavmine yapılan bu uyarı, onların son şanslarıydı ve ilahi bir emri içeriyordu."}]},{"word":"تَمَتَّعُوا۟","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Geçici olarak faydalanın, zevklenin, dünya nimetlerinden istifade edin anlamında bir emir fiilidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Temettu' (تَمَتَّعُوا۟) kelimesi, dünya nimetlerinden geçici olarak faydalanmayı ifade eder. Ayetteki bağlamda, Semud kavmine verilen bu emir, onların helakından önceki kısa bir mühleti ve bu mühlet içinde dünya zevklerine dalmalarının bir sonucu olarak anlaşılır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Metâ' (مَتَاع) kökünden türeyen temettu' (تَمَتَّعُوا۟), bir şeyden kısa bir süre istifade etmeyi, geçici bir fayda sağlamayı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Semud kavmine tanınan sürenin sınırlı olduğunu ve bu sürenin sonunda azabın geleceğini ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Temettu' kavramı, Kur'an'da genellikle dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret karşısındaki değersizliğini vurgulamak için kullanılır. Semud kavmine 'temettu' emri, onların dünya zevklerine olan düşkünlüklerinin ve bu düşkünlüğün getireceği sonun bir göstergesidir."}]},{"word":"حِينٍ","root":"ح ي ن","rootLatin":"h-y-n","meaning":"Belirli bir süre, zaman dilimi anlamına gelir ve burada Semud kavmine tanınan son mühleti ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hîn (حِينٍ), belirli bir zaman dilimini ifade eder. Ayetteki 'hattâ hînin' (حَتَّىٰ حِينٍ) ifadesi, Semud kavmine tanınan sürenin sınırlı olduğunu ve bu sürenin sonunda azabın geleceğini açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hîn (حِينٍ) kelimesi, bazen kısa, bazen uzun bir zaman dilimini ifade edebilir. Ancak ayetteki bağlamda, 'hattâ hînin' (حَتَّىٰ حِينٍ) ifadesi, Semud kavmine verilen mühletin sonlu ve belirli bir zamanla sınırlı olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":2,"surface":"ثَمُودَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"s-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr, gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr","gloss":"Semud"},{"position":3,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":4,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":6,"surface":"تَمَتَّعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"م-ت-ع","rootLatin":"m-t-ʿ","lemma":"تَمَتَّعَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"zevklenin"},{"position":7,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"kadar"},{"position":8,"surface":"حِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"ḥ-y-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir süre"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/43*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/43*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/43*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/43*