# Zâriyât Sûresi, 50. Âyet (51:50)

> فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ

*Fefirrû ila(A)llâh(i)(s) innî lekum minhu neżîrun mubîn(un)*

**Meal (Diyanet):** O halde Allah'a koşun. Şüphesiz ben, size O'nun katından gönderilmiş açık bir uyarıcıyım.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/50

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zâriyât Suresi 50. ayet, insanları Allah'a yönelmeye ve O'nun azabından sakınmaya çağıran güçlü bir uyarı içermektedir. Ayet, 'kaçmak/koşmak' ve 'uyarıcı' kavramları üzerinden ilahi çağrının aciliyetini ve netliğini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَفِرُّوا۟","root":"ف ر ر","rootLatin":"f-r-r","meaning":"Allah'a yönelmek, O'na sığınmak, O'nun azabından kaçmak anlamında bir koşuşturma ve yöneliş.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ferr (فرّ) kelimesi, bir şeyden kaçmak, uzaklaşmak anlamına gelir. Ancak bu ayette 'Allah'a firar etmek' (فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ) ifadesi, Allah'ın azabından veya gazabından kaçıp yine Allah'ın rahmetine ve himayesine sığınmak, O'na yönelmek anlamındadır. Bu, bir sığınma ve iltica halini ifade eder, O'ndan uzaklaşma değil, O'na yaklaşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ayetteki 'firar' (فِرُّوا) mecazi bir kullanımdır. İnsanların Allah'ın azabından kaçıp yine Allah'ın rahmetine sığınmaları, O'na yönelmeleri kastedilir. Sanki bir düşmandan kaçıp dostuna sığınmak gibidir. Burada Allah'a yönelmenin aciliyeti ve gerekliliği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'firar' (فِرَار) kavramı genellikle olumsuz bir bağlamda, yani Allah'tan veya O'nun emirlerinden kaçmak anlamında kullanılırken, bu ayetteki 'Allah'a firar etmek' (فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ) ifadesi, tam tersine, Allah'a doğru bir yönelişi, O'na sığınmayı ve O'nun rahmetine iltica etmeyi ifade eden özel ve olumlu bir kullanımdır. Bu, Allah'ın gazabından kurtulmanın tek yolunun yine O'na dönmek olduğunu gösterir."}]},{"word":"نَذِيرٌ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"İnsanları gelecekteki bir tehlikeye veya azaba karşı uyaran, ikaz eden kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nezîr (نذير), bir şeyi haber veren ve onun kötü sonuçlarına karşı uyaran kişidir. Özellikle korkutucu bir durumun vukuundan önce yapılan uyarıyı ifade eder. Bu ayette Peygamber'in (s.a.v.) insanları Allah'ın azabına karşı uyaran bir elçi olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nezîr (نذير), bir tehlikeye karşı önceden haber veren ve o tehlikeden sakınmaya çağıran kişidir. Bu kelime, uyarıcının sorumluluğunu ve uyarılanların dikkatini çekme amacını taşır. Ayetteki 'ben size O'ndan bir nezîrim' ifadesi, Peygamber'in (s.a.v.) Allah adına bu uyarıyı yaptığını ve uyarılarının ciddiyetini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nezîr' (نذير) kavramı, peygamberlerin temel görevlerinden biri olan 'uyarıcılık' fonksiyonunu ifade eder. Peygamberler, insanları Allah'ın gazabına ve ahiret azabına karşı uyararak, onları doğru yola sevk etmeye çalışırlar. Bu ayetteki 'nezîr' kelimesi, bu ilahi uyarı misyonunun netliğini ve önemini vurgular."}]},{"word":"مُّبِينٌ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Açık, net, anlaşılır bir şekilde uyarıda bulunan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mübîn (مبين), açıklayan, beyan eden demektir. Bu ayetteki 'nezîrun mübîn' (نذير مبين) ifadesi, uyarıcının (Peygamber'in) uyarılarını açık ve net bir şekilde, hiçbir kapalılık bırakmadan ilettiğini gösterir. Bu, mesajın anlaşılırlığını ve muhataplar için mazeret bırakmadığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mübîn (مبين), hem kendisi açık olan hem de başkalarını açıklayan anlamına gelir. 'Nezîrun mübîn' terkibi, uyarıcının sözlerinin ve delillerinin apaçık olduğunu, dolayısıyla uyarılanların bu uyarıyı anlamakta bir güçlük çekmeyeceğini belirtir. Bu, ilahi mesajın netliğini ve şeffaflığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Mübîn (مبين) kelimesi, bir şeyin açıklığa kavuşturulması, netleştirilmesi anlamını taşır. 'Nezîrun mübîn' ifadesi, Peygamber'in (s.a.v.) tebliğ ettiği uyarıların, muhatapların anlayabileceği en açık ve anlaşılır biçimde sunulduğunu, dolayısıyla herhangi bir yanlış anlamaya mahal bırakılmadığını gösterir. Bu, tebliğin etkinliğini ve bağlayıcılığını artırır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","tebligh","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"öyleyse"},{"position":1,"surface":"فِرُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ف-ر-ر","rootLatin":"f-r-r","lemma":"فَرَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"koşun"},{"position":2,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":4,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":4,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben"},{"position":5,"surface":"لَكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"siz"},{"position":6,"surface":"مِّنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"O'ndan"},{"position":7,"surface":"نَذِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"uyarıcı"},{"position":8,"surface":"مُّبِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"açıkça"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *51/50*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *51/50*