# Zâriyât Sûresi, 53. Âyet (51:53)

> أَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ

*Etevâsav bih(i)(c) bel hum kavmun tâġûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar bunu birbirlerine tavsiye mi ettiler (ki hep aynı şeyleri söylüyorlar)? Hayır, onlar azgın bir topluluktur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş ümmetlerin inkarcılıkta ve azgınlıkta birbirlerine benzemesini, sanki birbirlerine vasiyet etmişçesine aynı yolu takip etmelerini eleştirmektedir. Temel kavramlar, vasiyet etme ve azgınlık hallerini dilbilimsel olarak incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَتَوَاصَوْا۟","root":"و ص ي","rootLatin":"v-s-y","meaning":"Birbirlerine vasiyet etmek, tavsiyeleşmek, bir şeyi miras bırakmak veya öğütlemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vasiyet, bir şeyi başkasına emanet etmek, öğütlemek veya bir işi yapmasını emretmektir. Ayetteki 'tevâsav' formu, karşılıklı vasiyetleşme, yani önceki nesillerin sonraki nesillere inkarcılığı ve azgınlığı sanki miras bırakmışçasına aktarması anlamını taşır. Bu, onların aynı yolu takip etmelerindeki şaşırtıcı benzerliği ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'tevâsav' ifadesi, 'sanki birbirlerine vasiyet etmişler gibi' anlamındadır. Yani, inkarcılık ve peygamberleri yalanlama konusunda o kadar benzerler ki, sanki öncekiler sonrakilere bunu öğütlemiş, miras bırakmış gibi bir durum söz konusudur. Bu, onların ortak karakteristiğini mecazi bir anlatımla vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vasiyet kavramı, Kur'an'da genellikle bir miras bırakma, bir öğüt veya bir emir verme anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'tevâsav' formu, geçmiş ve gelecek nesiller arasındaki bir tür 'gelenekselleşmiş' inkarcılık ve isyan halini, sanki bir anlaşma veya öğütleşme sonucu ortaya çıkmış gibi sunar. Bu, onların ortak bir zihniyeti paylaştıklarını gösterir."}]},{"word":"قَوْمٌ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Bir topluluk, bir millet veya bir grup insan anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavm, bir araya gelmiş, belirli bir amaç veya özellik etrafında toplanmış insan topluluğudur. Ayetteki 'kavm' ifadesi, önceki nesillerden günümüze kadar gelen, inkarcılık ve azgınlıkta ortak bir tavır sergileyen geniş bir insan kitlesini işaret eder. Bu, onların bireysel değil, toplumsal bir sapma içinde olduklarını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavm, genellikle erkeklerden oluşan topluluk için kullanılır, ancak bazen kadınları da kapsayabilir. Kur'an'da 'kavm', peygamberlerin gönderildiği ve onlara karşı çıkan belirli bir topluluğu ifade etmek için sıkça kullanılır. Burada da 'tağut' sıfatıyla birlikte, Allah'ın emirlerine karşı çıkan, isyankar bir topluluğu tanımlar."}]},{"word":"طَاغُونَ","root":"ط غ ي","rootLatin":"t-ğ-y","meaning":"Azgın, haddi aşan, isyan eden, zulmeden kimseler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tuğyan, haddi aşmak, sınırı geçmek demektir. Bu, hem maddi hem de manevi anlamda olabilir. Ayetteki 'tağûn' kelimesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, O'na isyan eden, peygamberlerin getirdiği hakikatlere karşı çıkan ve bu konuda aşırıya giden bir topluluğu niteler. Onların inkarcılıkları sadece bir hata değil, bilinçli bir azgınlıktır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tuğyan, bir şeyin haddini aşmasıdır. Su taştığında 'tağa' denir. İnsan için kullanıldığında ise, Allah'ın emirlerine karşı gelmek, zulmetmek ve haddi aşmak anlamındadır. 'Tağûn' kelimesi, bu topluluğun sadece inkarcı olmakla kalmayıp, aynı zamanda bu inkarcılıkta ileri giderek zulüm ve isyan bataklığına saplandıklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tuğyan kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a karşı gelme, O'nun sınırlarını çiğneme ve haddi aşma anlamında kullanılır. 'Tağûn' sıfatı, bu topluluğun sadece bir hataya düşmekle kalmayıp, bilakis bile isteye ve ısrarla Allah'ın emirlerine karşı çıktıklarını, bu konuda aşırıya gittiklerini ve bu durumun onların temel karakteristiği haline geldiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","kufur-sirk","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"تَوَاصَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ص-ي","rootLatin":"w-s-y","lemma":"تَوَاصَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vasiyet ettiler"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile/hakkında"},{"position":2,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":3,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilakis/hayır"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":5,"surface":"قَوْمٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"bir kavim"},{"position":6,"surface":"طَاغُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ط-غ-ي","rootLatin":"ṭ-g-y","lemma":"طَاغٍ","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"azgınlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *53. Âyette*
- **Zâriyât Sûresi** · *53. Âyette*
- **Zâriyât Sûresi** · *53. Âyette*
- **Zâriyât Sûresi** · *53. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zariyât sûresi 53. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zariyât sûresi 53. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zariyât sûresi 53. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Zariyât sûresi 53. Âyette*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/53*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/53*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/53*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/53*