# Zâriyât Sûresi, 54. Âyet (51:54)

> فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍ

*Fetevelle ‘anhum femâ ente bimelûm(in)*

**Meal (Diyanet):** Onun için, onlardan yüz çevir. Artık kınanacak değilsin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, peygambere hitaben, inkarcılardan yüz çevirmesini ve bu tutumundan dolayı kınanmayacağını bildirmektedir. Anahtar kavramlar, 'yüz çevirme' eylemini ve bu eylemin 'kınanma' ile ilişkisini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"فَتَوَلَّ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Bir şeyden yüz çevirmek, sırt dönmek, uzaklaşmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vely kökünden türeyen 'tevellâ', bir şeyden yüz çevirmek, onu terk etmek anlamına gelir. Ayetteki 'fetevellâ anhum' ifadesi, peygamberin inkarcıların söz ve davranışlarına aldırış etmemesi, onlardan yüz çevirmesi emrini taşır. Bu, onlarla tartışmayı bırakıp kendi yoluna devam etmesi gerektiği anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevellâ fiili, 'yüz çevirmek' anlamında mecazi bir kullanımdır. Burada, peygamberin inkarcıların eziyet ve alaylarına karşı sabır göstermesi ve onlara karşılık vermekten vazgeçmesi kastedilmektedir. Bu, bir tür 'terk etme' ve 'bırakma' eylemidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"V-l-y kökü, 'yakınlık' ve 'velayet' gibi anlamlar taşısa da, 'tevellâ an' kalıbı 'bir şeyden uzaklaşmak, sırt çevirmek' anlamını kazanır. Ayetteki kullanımı, peygamberin inkarcılarla olan ilişkisini kesmesi, onların olumsuz etkilerinden kendini soyutlaması gerektiğini ifade eder."}]},{"word":"مَلُومٍ","root":"ل و م","rootLatin":"l-v-m","meaning":"Kınanmış, ayıplanmış, suçlanmış.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Levm kökünden türeyen 'melûm', kınanmış, ayıplanmış demektir. Ayetteki 'femâ ente bi-melûm' ifadesi, peygamberin inkarcılardan yüz çevirmesi durumunda herhangi bir kınama veya ayıplamaya maruz kalmayacağını, bu eyleminin doğru ve meşru olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Levm, bir fiilden dolayı kişiyi azarlamak, ayıplamak anlamına gelir. 'Melûm' ise bu azarlamaya maruz kalan kişidir. Ayette, peygamberin tebliğ görevini yerine getirmesine rağmen inkarcıların tepkileri karşısında yüz çevirmesinin, Allah katında kınanacak bir davranış olmadığı belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Levm kelimesi, Kur'an'da genellikle olumsuz bir eylemi veya durumu ifade etmek için kullanılır. 'Melûm' ise bu olumsuzluğun sonucunda ortaya çıkan 'kınanma' halidir. Ayetteki kullanımı, peygamberin inkarcılardan yüz çevirme eyleminin, ahlaki veya dini açıdan bir kusur teşkil etmediğini, dolayısıyla kınanmayı gerektirmediğini açıkça belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"تَوَلَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevir"},{"position":2,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değilsin"},{"position":4,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-ile"},{"position":5,"surface":"مَلُومٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ل-و-م","rootLatin":"l-w-m","lemma":"مَلُوم","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kınanmış"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/54*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/54*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/54*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/54*