# Zâriyât Sûresi, 57. Âyet (51:57)

> مَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ

*Mâ urîdu minhum min rizkin vemâ urîdu en yut'imûn(i)*

**Meal (Diyanet):** Ben, onlardan bir rızık istemiyorum. Bana yedirmelerini de istemiyorum.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/51/57

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kullarından rızık veya beslenme gibi maddi beklentileri olmadığını, aksine kulların kendi iyilikleri için yaratıldığını vurgular. Anahtar kavramlar, rızık ve doyurma eylemleri üzerinden Allah'ın müstağniliğini ve kulların O'na muhtaçlığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"أُرِيدُ","root":"رود","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Allah'ın kullarından herhangi bir talepte bulunmadığını ifade eden isteme fiili.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'râde' fiilinin bir şeyi arzu etmek, talep etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mâ urîdü' ifadesi, Allah'ın kullarından bir şey talep etme, isteme fiilini nefyederek, O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve kulların rızık vermesine ihtiyacı olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'irâde'nin bir şeyi gerçekleştirmeye yönelik kesin bir azim olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımda ise, Allah'ın kullarından rızık sağlama veya besleme gibi bir iradesinin olmadığını, dolayısıyla bu tür beklentilerden münezzeh olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'irâde' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak kudretini ve dilemesini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın 'istemem' demesi, O'nun mutlak müstağniliğini ve yaratılmışların O'na hiçbir katkıda bulunamayacağını açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"رِّزْقٍ","root":"رزق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah'ın canlılara bahşettiği her türlü geçim kaynağı ve faydalı şey.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rızk' kelimesinin genel olarak Allah'ın kullarına verdiği her türlü nimeti kapsadığını belirtir. Ayetteki 'min rızk' ifadesi, Allah'ın kullarından herhangi bir maddi karşılık veya geçim kaynağı beklemediğini, zira rızkın asıl kaynağının kendisi olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk'ın hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri ifade ettiğini, Allah'ın rızkının ise kesintisiz ve sonsuz olduğunu açıklar. Ayetteki 'onlardan bir rızık istemem' ifadesi, Allah'ın kendi rızkını kullarından değil, kendi hazinesinden verdiğini ve kulların O'na rızık veremeyeceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rızk'ın Kur'an'da genellikle Allah'ın lütfu ve ihsanı olarak geçtiğini, insanın çabasıyla elde ettiğinden öte, Allah'ın takdiriyle verildiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın kullarından rızık talep etmemesi, O'nun mutlak rızık verici olduğunu ve kulların O'na rızık sağlamasının imkansızlığını gösterir."}]},{"word":"يُطْعِمُونِ","root":"طعم","rootLatin":"t-'-m","meaning":"Beslemek, doyurmak, yiyecek vermek eylemi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'it'âm'ın yiyecek vermek, beslemek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'en yut'imûnî' ifadesi, Allah'ın kullarından kendisini beslemelerini, doyurmalarını istemediğini, zira O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve tüm canlıları besleyenin kendisi olduğunu mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'it'âm'ın birine yiyecek sunmak ve onu doyurmak olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, Allah'ın kullarından bu tür bir hizmete ihtiyacı olmadığını, aksine kulların O'nun lütfuyla beslendiğini ve doyurulduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ta'âm'ın yiyecek, 'it'âm'ın ise yedirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Beni doyurmalarını da istemem' ifadesi, Allah'ın maddi ihtiyaçlardan münezzeh olduğunu ve kulların O'na herhangi bir fayda sağlayamayacağını, aksine tüm faydaların O'ndan geldiğini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"istemem"},{"position":2,"surface":"أُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"isterim"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bir"},{"position":5,"surface":"رِّزْقٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Zâide harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızık"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"istemem"},{"position":7,"surface":"أُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"isterim"},{"position":8,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":9,"surface":"يُطْعِمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-ع-م","rootLatin":"ṭ-ʿ-m","lemma":"أَطْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"doyururlar"},{"position":9,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"beni"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zâriyât Sûresi** · *51/57*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/57*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/57*
- **Zâriyât Sûresi** · *51/57*