# Tûr Sûresi, 13. Âyet (52:13)

> يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا

*Yevme yuda''ûne ilâ nâri cehenneme da''â(n)*

**Meal (Diyanet):** (13-14) Cehennem ateşine itilip atılacakları gün onlara, "İşte bu yalanlamakta olduğunuz ateştir" denilir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde inkarcıların cehenneme şiddetli bir şekilde itilmesini tasvir etmektedir. Anahtar kavramlar, bu itilmenin zamanını, mekanını ve eylemin kendisini vurgulayarak, olayın dehşetini ve kesinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمَ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimini, burada kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ancak Kur'an'da bazen mutlak zamanı veya belirli bir olayın vuku bulduğu zamanı, özellikle de kıyamet gününü ifade etmek için kullanıldığını açıklar. Bu ayette 'yevme' kelimesi, inkarcıların cehenneme itileceği o dehşetli zamanı işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yevm'in genel olarak gündüz anlamında kullanıldığını, ancak mecazi olarak bir olayın gerçekleştiği zaman dilimini de ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, 'o gün' anlamında olup, cehenneme itilme eyleminin gerçekleşeceği belirli ve önemli bir zamanı vurgular."}]},{"word":"يُدَعُّونَ","root":"د ع ع","rootLatin":"d-'-'","meaning":"Şiddetle, zorla ve horlayarak itilmek, kakılmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'de'a' fiilinin 'şiddetle itmek, kakmak' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'yüde''ûne' ifadesi, inkarcıların cehenneme isteksizce, zorla ve aşağılayıcı bir şekilde sürükleneceklerini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'de'' kelimesinin 'şiddetli itme' anlamında kullanıldığını ve bu fiilin genellikle hoş olmayan bir şeyi zorla yapmaya zorlama bağlamında geçtiğini ifade eder. Ayetteki 'yüde''ûne' pasif formu, onların bu itilmeye maruz kalacaklarını ve buna karşı koyamayacaklarını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'de'' fiilinin 'şiddetle itmek, zorla uzaklaştırmak' anlamında kullanıldığını ve bu eylemin genellikle hor görme ve aşağılama ile birlikte gerçekleştiğini belirtir. Ayetteki 'yüde''ûne' ifadesi, cehenneme atılacakların sadece itilmekle kalmayıp, aynı zamanda horlanarak ve aşağılanarak bu akıbete uğrayacaklarını ifade eder."}]},{"word":"نَارِ","root":"ن و ر","rootLatin":"n-v-r","meaning":"Yakıcı ve azap verici bir ateş, burada cehennem ateşi kastedilmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nâr' kelimesinin 'ışık ve ısı yayan şey' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle azap ve yakıcılık anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'nâri cehennem' ifadesi, inkarcıların maruz kalacağı şiddetli ve yakıcı azabı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nâr' kavramının Kur'an'da genellikle 'cehennem' ile eşanlamlı olarak kullanıldığını ve ilahi gazabın, azabın ve cezalandırmanın temel sembollerinden biri olduğunu vurgular. Ayetteki 'nâr' kelimesi, inkarcıların karşılaşacağı nihai ve korkunç akıbeti temsil eder."}]},{"word":"جَهَنَّمَ","root":"ج ه ن م","rootLatin":"c-h-n-m","meaning":"İslam inancına göre ahirette inkarcıların ve günahkarların cezalandırılacağı yerdir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'cehennem' kelimesinin Arapça kökenli olmadığını, ancak Kur'an'da azap yurdu olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'cehennem' kelimesi, inkarcıların itileceği ve azap göreceği nihai mekanı açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cehennem'in Kur'an'da birçok yerde geçtiğini ve azap yurdu olarak bilindiğini ifade eder. Kelimenin derin ve karanlık bir çukur anlamına geldiği de belirtilir. Ayetteki kullanımı, bu azap yurdunun dehşetini ve inkarcıların oraya zorla sürükleneceklerini pekiştirir."}]},{"word":"دَعًّا","root":"د ع ع","rootLatin":"d-'-'","meaning":"Şiddetli ve tekrarlanan bir itme eylemini, fiilin masdar haliyle vurgular.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'da'' masdarının, fiilin anlamını pekiştiren ve eylemin şiddetini artıran bir te'kid (vurgu) olduğunu belirtir. Ayetteki 'da''an' kelimesi, inkarcıların cehenneme itilme eyleminin sadece bir kez değil, sürekli ve şiddetli bir şekilde gerçekleşeceğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, masdarların fiilin anlamını güçlendirme ve eylemin yoğunluğunu belirtme işlevine dikkat çeker. 'Da''an' kelimesi, 'yüde''ûne' fiilinin anlamını pekiştirerek, itilme eyleminin ne kadar şiddetli, zorlayıcı ve aşağılayıcı olduğunu vurgular, adeta 'itildikçe itildikleri' anlamını verir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","dirilis","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"يُدَعُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-ع","rootLatin":"d-'-'","lemma":"دَعَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"itilirler"},{"position":3,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"نَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ateş"},{"position":5,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Cehennem"},{"position":6,"surface":"دَعًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-ع","rootLatin":"d-'-'","lemma":"دَعّ","form":"Mücerred","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"itme, şiddetli itme"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13. Âyet*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13. Âyet*