# Tûr Sûresi, 33. Âyet (52:33)

> أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥ ۚ بَل لَّا يُؤْمِنُونَ

*Em yekûlûne tekavvelehu bel lâ yu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa "O Kur'an'ı kendisi uydurup söyledi" mi diyorlar? Hayır, (sırf inatlarından dolayı) iman etmiyorlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tûr Suresi 33. ayet, müşriklerin Kur'an'ın kaynağına dair iddialarını reddederken, onların asıl sorununun iman eksikliği olduğunu vurgular. Ayet, 'uydurma' ve 'iman etme' kavramları üzerinden bu temel çatışmayı dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَقُولُونَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Burada, Kur'an'ın Allah katından değil, Hz. Muhammed tarafından uydurulduğu yönündeki iddiaları dile getirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin dil ile ifade edilmesidir. Ayetteki 'yekûlûne' (يقولون) ifadesi, müşriklerin Kur'an hakkında sarf ettikleri, temelsiz ve inkâra dayalı sözlerini, yani 'uydurdu' şeklindeki iddialarını belirtir. Bu, sadece bir söz söyleme değil, aynı zamanda bir iddiada bulunma ve itham etme anlamı taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl (قول), bir düşüncenin veya inancın sözlü olarak dışa vurulmasıdır. Ayetteki kullanımı, müşriklerin Kur'an'ın ilahi menşeini reddederek, onu beşerî bir ürün olarak niteleme ve bu yönde bir kanaat beyan etme eylemlerini ifade eder. Bu, onların içsel inkârlarının dışa vurumudur."}]},{"word":"تَقَوَّلَهُۥ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Hz. Muhammed'in Kur'an'ı kendi nefsinden uydurduğu, icat ettiği veya başkasına isnat ettiği iddia edilen eylemi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tekavvele (تقوّل), bir şeyi kendi kendine söylemek, uydurmak veya bir başkasına isnat etmektir. Ayetteki 'tekavvelehû' (تقوّله) ifadesi, müşriklerin Hz. Muhammed'in Kur'an'ı Allah'tan almadığı, aksine onu kendi zihninden veya başkalarından öğrenerek uydurduğu şeklindeki iftiralarını dile getirir. Bu, Kur'an'ın ilahi kaynağını inkâr etme çabasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tekavvele (تقوّل), bir şeyi kendi kendine oluşturmak, icat etmek veya birine isnat etmektir. Ayetteki 'tekavvelehû' (تقوّله) ifadesi, Kur'an'ın Hz. Muhammed tarafından 'uydurulduğu' şeklindeki iddiayı mecazi olarak ifade eder. Bu, Kur'an'ın hakikatini çarpıtma ve onu beşerî bir eser gibi gösterme çabasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kavl' kökünden türeyen 'tekavvele' (تقوّل) gibi fiiller, genellikle bir şeyi kendi kendine oluşturma, uydurma veya başkasına atfetme anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'tekavvelehû' (تقوّله), Kur'an'ın ilahi vahiy değil, Hz. Muhammed'in kendi sözleri olduğu yönündeki inkârcı iddiayı yansıtır. Bu, vahyin otantikliğine yönelik bir meydan okumadır."}]},{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a, peygamberine ve Kur'an'ın ilahi kaynağına kalben tasdik edip güvenme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), kalben tasdik etmek, güvenmek ve emin olmaktır. Ayetteki 'lâ yu'minûne' (لا يؤمنون) ifadesi, müşriklerin Kur'an'ın ilahi menşeini ve Hz. Muhammed'in peygamberliğini kalben tasdik etmediklerini, aksine inkâr ettiklerini belirtir. Onların 'uydurdu' iddiaları, aslında iman eksikliklerinin bir sonucudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İman (إيمان) kavramı, Kur'an'da sadece sözlü bir ikrar değil, aynı zamanda kalbi bir tasdik ve teslimiyet anlamı taşır. 'Lâ yu'minûne' (لا يؤمنون) ifadesi, müşriklerin Kur'an'ın ilahi hakikatine karşı gösterdikleri direnci, kalplerindeki inkârı ve bu inkârın bir sonucu olarak Kur'an'ı beşerî bir uydurma olarak görme eğilimlerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (إيمان), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'a, O'nun vahyine ve peygamberlerine tam bir güven ve teslimiyet anlamına gelir. Bu ayetteki 'lâ yu'minûne' (لا يؤمنون) ifadesi, müşriklerin Kur'an'ın ilahi kaynağını reddetmelerinin altında yatan asıl nedenin, iman eksikliği olduğunu açıkça ortaya koyar. Onların 'uydurma' iddiaları, bu imansızlığın bir tezahürüdür."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":2,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diyorlar"},{"position":3,"surface":"تَقَوَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"تَقَوَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydurdu"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"hayır"},{"position":5,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanmıyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/31-35*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/31-35*