# Tûr Sûresi, 35. Âyet (52:35)

> أَمْ خُلِقُوا۟ مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ أَمْ هُمُ ٱلْخَـٰلِقُونَ

*Em ḣulikû min ġayri şey-in em humu-lḣâlikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Acaba onlar herhangi bir yaratıcı olmadan mı yaratıldılar? Yoksa kendileri mi yaratıcıdırlar?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/35

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tûr Suresi 35. ayet, yaratılışın kaynağına dair temel bir sorgulama yaparak, varoluşun kendiliğindenliğini veya yaratıcısızlığını reddeder. Ayet, insanın yaratılışındaki ilahi kudreti ve tevhid inancını vurgulamak için 'yaratılma' ve 'yaratıcı' kavramlarını karşılaştırmalı bir şekilde ele alır.","keyConcepts":[{"word":"خُلِقُوا۟","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Onların yaratılması, bir yaratıcı tarafından varlık alanına çıkarılmaları anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق) kelimesi, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek veya bir şeyi başka bir şeyden icat etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'huliku' (خُلِقُوا۟) ifadesi, onların bir yaratıcı tarafından, bir plan ve takdir dahilinde var edildiğini, kendiliğinden oluşmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk (خلق), bir şeyi örneksiz ve benzersiz bir şekilde icat etmek, yoktan var etmektir. Ayetteki 'huliku' (خُلِقُوا۟) pasif fiili, onların bir fail tarafından yaratıldığını, yani bir yaratıcıya muhtaç olduklarını ve kendi kendilerini yaratmadıklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' (خلق) kavramı, Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve evrendeki her şeyin O'nun iradesiyle var olduğunu ifade eder. 'Huliku' (خُلِقُوا۟) ifadesi, insanın da bu genel yaratılış yasasına tabi olduğunu ve kendi varoluşunun kaynağının kendisi olmadığını belirtir."}]},{"word":"غَيْرِ","root":"غ ي ر","rootLatin":"ğ-y-r","meaning":"Bir şeyin dışında, ondan farklı veya ondan bağımsız olarak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Gayr (غير), bir şeyin zıddı veya ondan farklı olanı ifade eder. Ayetteki 'min gayri şey' (مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ) ifadesi, onların hiçbir şeyden, yani bir yaratıcı olmaksızın, kendiliğinden var oldukları varsayımını dile getirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Gayr (غير), bir şeyin haricinde, ondan ayrı olarak anlamında kullanılır. 'Min gayri şey' (مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ) tabiri, mecazi olarak, bir yaratıcı olmaksızın, yoktan veya bir sebep olmaksızın yaratılma ihtimalini sorgular."}]},{"word":"شَىْءٍ","root":"ش ي ء","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Var olan veya var olabilecek herhangi bir nesne, varlık veya durum anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şey (شيء), var olan veya var olabilecek her türlü mevcudu ifade eden genel bir isimdir. Ayetteki 'min gayri şey' (مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ) ifadesinde 'şey', burada 'yaratıcı' veya 'yaratılış sebebi' anlamında kullanılarak, onların bir yaratıcı olmaksızın var olamayacakları gerçeğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şey (شيء), Allah'ın kudretinin tecellisi olan her şeyi kapsar. 'Min gayri şey' (مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ) ifadesi, onların hiçbir yaratıcı kudretin etkisi olmadan, kendiliğinden var olmalarının imkansızlığını dile getirir."}]},{"word":"ٱلْخَـٰلِقُونَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Yaratanlar, varlıkları yoktan var edenler veya bir şeyden başka bir şey oluşturanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hâlik (خالق) ismi, yaratma fiilini gerçekleştiren faili ifade eder. Ayetteki 'el-hâlikûn' (ٱلْخَـٰلِقُونَ) çoğul formu, onların kendilerinin yaratıcı olup olmadığını sorgulayarak, bu sıfatın ancak Allah'a ait olduğunu ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'Hâlik' (خالق) kavramı, Allah'ın eşsiz ve mutlak yaratma gücünü ifade eden temel bir sıfattır. 'El-hâlikûn' (ٱلْخَـٰلِقُونَ) ifadesi, insanların kendi kendilerini veya başkalarını yaratma gücüne sahip olmadıklarını, dolayısıyla yaratıcının sadece Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hâlik (خالق), bir şeyi takdir edip onu yoktan var eden veya bir şeyi başka bir şeyden icat eden demektir. Ayetteki 'el-hâlikûn' (ٱلْخَـٰلِقُونَ) ifadesi, insanların bu yaratma gücüne sahip olup olmadığını sorgulayarak, bu gücün yalnızca Allah'a ait olduğunu ve insanların yaratılmış varlıklar olduğunu ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tevhid","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Em"},{"position":2,"translit":"ḣulikû"},{"position":3,"translit":"min"},{"position":4,"translit":"ġayri"},{"position":5,"translit":"şey-in"},{"position":6,"translit":"em"},{"position":7,"translit":"humu"},{"position":8,"translit":"lḣâlikûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"خُلِقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaratıldılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"ġ-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bir şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"ٱلْخَـٰلِقُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَالِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yaratanlar","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/31-35*