# Tûr Sûresi, 4. Âyet (52:4)

> وَٱلْبَيْتِ ٱلْمَعْمُورِ

*Velbeyti-lma'mûr(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-7) Tur'a, yayılmış ince deri sayfalara düzenle yazılmış kitaba, "Beyt-i Ma'mur"a, yükseltilmiş tavana (göğe), kabaran denize andolsun ki, şüphesiz Rabbinin azabı mutlaka gerçekleşecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tûr Suresi'nin 4. ayeti, 'Beyt-i Ma'mur' kavramı üzerinden ilahi bir yeminle, Kâbe'nin sembolik ve manevi önemine vurgu yapmaktadır. Bu kavram, hem maddi bir yapıya hem de manevi bir doluluğa işaret ederek, ayetin genel mesajına derinlik katmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْبَيْتِ","root":"ب ي ت","rootLatin":"b-y-t","meaning":"Bu ayette 'ev' anlamında kullanılmış olup, özelde Kâbe'yi ifade etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyt' kelimesinin aslen 'gecelemek' anlamına gelen 'bâte' fiilinden türediğini belirtir ve insanların gecelediği, ikamet ettiği yer için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'el-Beyt' ise, özel olarak Kâbe'ye işaret eden, Allah'ın evi olarak bilinen mübarek yapıdır. Bu kullanım, Kâbe'nin sadece bir yapı değil, aynı zamanda manevi bir sığınak ve ibadet merkezi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyt' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak 'el-Beyt' şeklinde marife olarak geldiğinde genellikle Kâbe'yi kastettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Beyt' ifadesi, Arapların zihninde doğrudan Kâbe'yi çağrıştıran, bilinen ve saygı duyulan bir mekandır. Bu, ayetin yemin ettiği şeyin önemini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beyt' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının sadece fiziksel bir yapıya değil, aynı zamanda bir aidiyet ve kutsallık kavramına da işaret ettiğini vurgular. 'El-Beyt'in Kâbe olarak anlaşılması, onun İslam öncesi dönemden beri Araplar için taşıdığı merkezi ve kutsal konumuyla ilişkilidir. Ayetteki yemin, bu kutsal mekanın önemini ve Allah katındaki değerini teyit eder."}]},{"word":"ٱلْمَعْمُورِ","root":"ع م ر","rootLatin":"a-m-r","meaning":"Bu ayette 'imar edilmiş, şenlendirilmiş, mamur' anlamında kullanılmış olup, Kâbe'nin sürekli ziyaret edilen ve ibadetle dolu oluşunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'amr' kökünün 'bir yerde ikamet etmek, yaşamak, şenlendirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Ma'mur' ise, 'şenlendirilmiş, üzerinde yaşanılan, bakımlı' demektir. Ayetteki 'el-Beytü'l-Ma'mur', Kâbe'nin sürekli ziyaretçilerle dolu olduğunu, ibadetle şenlendiğini ve asla boş kalmadığını ifade eder. Bu, onun manevi canlılığını ve önemini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-Ma'mur' kelimesinin 'ziyaret edilen, üzerinde ibadet edilen' anlamında kullanıldığını açıklar. O, bu ifadenin Kâbe'nin sürekli tavaf edenler ve ibadet edenlerle dolu olduğunu, dolayısıyla 'şenlenmiş' bir yer olduğunu belirtir. Bu açıklama, ayetin Kâbe'nin canlı ve aktif bir ibadet merkezi oluşuna dikkat çektiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ma'mur' kelimesinin 'insanlarla dolu, şenlikli' anlamını taşıdığını ve Kur'an'da bu bağlamda kullanıldığını ifade eder. 'El-Beytü'l-Ma'mur' ifadesi, Kâbe'nin sadece yeryüzündeki değil, aynı zamanda göklerdeki melekler tarafından da ziyaret edildiği ve tavaf edildiği yönündeki rivayetlerle de ilişkilendirilir. Bu, kavramın hem dünyevi hem de uhrevi bir doluluğa işaret ettiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ma'mur' kelimesinin 'imar edilmiş, bakımlı, şenlikli' anlamlarının yanı sıra, 'uzun ömürlü, kalıcı' gibi çağrışımlar da taşıdığını belirtir. 'El-Beytü'l-Ma'mur'un Kâbe için kullanılması, onun sadece o an için değil, kıyamete kadar sürecek olan manevi canlılığını ve önemini vurgular. Bu, ayetin yemin ettiği şeyin ebedi değerine işaret eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/4*