# Tûr Sûresi, 48. Âyet (52:48)

> وَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا ۖ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ

*Vasbir lihukmi rabbike fe-inneke bi-a'yuninâ(s) ve sebbih bihamdi rabbike hîne tekûm(u)*

**Meal (Diyanet):** Rabbinin hükmüne sabret. Çünkü sen gözlerimizin önündesin, kalktığında Rabbini hamd ile tespih et.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/48

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, sabır, ilahi gözetim ve tesbih kavramları etrafında şekillenmektedir. Kelimelerin kök anlamları, ayetin temel mesajı olan Allah'a tevekkül ve O'nu anmanın derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Rabbinin hükmüne karşı direnç göstermeden, sıkıntılara dayanarak bekleme eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır (صبر), nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak ve tahammül etmektir. Ayetteki 'vasbir' emri, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) Rabbinin hükmüne rıza göstererek, zorluklara karşı metanetini korumasını ifade eder. Bu, sadece beklemek değil, aynı zamanda ilahi takdire teslimiyetle birlikte gelen bir dayanıklılıktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Sabır, nefsin arzu ve isteklerini kontrol altında tutarak, musibetlere karşı direnç göstermesidir. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in tebliğ sürecinde karşılaştığı zorluklara karşı Allah'ın emriyle sebat etmesini ve ilahi takdirin gerçekleşmesini beklemesini vurgular."}]},{"word":"لِحُكْمِ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Allah'ın takdir ettiği, belirlediği ve uyguladığı ilahi karar ve irade.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüküm (حكم), Allah'ın emri, kazası ve takdiridir. Ayetteki 'lihukmi Rabbike' ifadesi, Allah'ın peygamberine yönelik takdir ettiği her türlü durumu, özellikle de tebliğ sürecindeki zorlukları ve nihai zaferi kapsar. Peygamberin bu ilahi takdire sabretmesi emredilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hüküm, bir şeyi sağlamlaştırmak, kesinleştirmek ve onu uygulamaktır. Allah'ın hükmü, O'nun iradesinin tecellisi olup, ayetteki bağlamda, Hz. Peygamber'in tebliğ görevi ve bu görevin sonuçlarına dair ilahi planı ifade eder. Bu hükme sabırla teslimiyet istenir."}]},{"word":"بِأَعْيُنِنَا","root":"ع ي ن","rootLatin":"ayn","meaning":"Allah'ın özel gözetimi, koruması ve himayesi altında olma durumu.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Bi-a'yuninâ' (بأعيننا) ifadesi, mecazi olarak Allah'ın gözetimi ve koruması altında olmayı ifade eder. Göz (عين), Arapçada koruma ve dikkatle bakma anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımı, Hz. Peygamber'in Allah tarafından özel olarak korunduğunu ve O'nun himayesinde olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ayn' (göz) kelimesi, Allah'a atfedildiğinde, O'nun her şeyi kuşatan bilgisi ve koruyucu gözetimi anlamını taşır. 'Bi-a'yuninâ' ifadesi, Allah'ın Peygamber'e olan özel ilgisini, O'nu düşmanlarından ve zorluklardan koruduğunu sembolize eder, bu da Peygamber'e güven ve teselli verir."}]},{"word":"وَسَبِّحْ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve şükretmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tesbih (تسبيح), Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak, O'nu yüceltmek ve O'na hamd etmektir. Ayetteki 've sebbih' emri, Hz. Peygamber'in Allah'ın lütuf ve korumasına karşılık O'nu övgüyle anmasını, O'nun kudretini ve azametini dile getirmesini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tesbih kelimesi, Allah'ı kemal sıfatlarıyla anmak ve noksan sıfatlardan tenzih etmek anlamını taşır. Ayetteki 'kalkarken Rabbini överek tesbih et' ifadesi, günlük hayatın her anında, özellikle de önemli anlarda Allah'ı anmanın ve O'na şükretmenin önemini vurgular. Bu, aynı zamanda bir şükran ifadesidir."}]},{"word":"بِحَمْدِ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'ın tüm güzelliklerini, kemal sıfatlarını ve lütuflarını övgüyle anmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hamd (حمد), birinin güzel vasıflarını ve iyiliklerini övgüyle anmaktır. Ayetteki 'bihamdi Rabbike' ifadesi, tesbihin hamd ile birlikte yapılmasını emreder. Bu, Allah'ı sadece noksanlıklardan tenzih etmekle kalmayıp, aynı zamanda O'nun mükemmel sıfatlarını ve ihsanlarını da dile getirerek yüceltmek anlamına gelir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hamd, minnet ve şükran duygusuyla birlikte yapılan övgüdür. Ayetteki 'bihamdi Rabbike' ifadesi, Allah'a yapılan tesbihin, O'nun nimetlerine ve lütuflarına karşı duyulan şükranla birleşmesini ifade eder. Bu, kulluğun en yüce mertebelerinden biridir."}]},{"word":"تَقُومُ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Uykudan uyanmak, bir işe başlamak veya bir yerden kalkmak gibi eylemlerin başlangıcı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıyam (قيام), bir yerden kalkmak veya bir işe başlamak anlamlarına gelir. Ayetteki 'hîne tekûmu' ifadesi, uykudan kalkma anını veya herhangi bir işe başlama anını ifade eder. Bu, günün başlangıcında veya önemli bir eyleme girişirken Allah'ı anmanın önemini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kıyam, mecazi olarak bir duruma veya eyleme geçmeyi ifade eder. 'Hîne tekûmu' ifadesi, sadece fiziksel olarak kalkmayı değil, aynı zamanda bir göreve veya sorumluluğa başlarken de Allah'ı anmanın gerekliliğini işaret eder. Bu, her başlangıcın Allah'ın adıyla olması gerektiği mesajını taşır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sabir","zikir","tevekkul","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnî","gloss":"sabret"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"حُكْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حُكْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hükmü"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî, mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"çünkü"},{"position":4,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî, mahallen mansûb","gloss":"sen"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"أَعْيُنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gözetimimiz"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî, mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnî","gloss":"tesbih et"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"حَمْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hamdiyle"},{"position":8,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":8,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî, mahallen mecrûr","gloss":"senin"},{"position":9,"surface":"حِينَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-y-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"zaman"},{"position":10,"surface":"تَقُومُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَامَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kalkarsın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/46-49*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/46-49*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/48*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/48*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/48*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/48*