# Tûr Sûresi, 49. Âyet (52:49) > وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَـٰرَ ٱلنُّجُومِ *Vemine-lleyli fesebbihhu ve-idbâra-nnucûm(i)* **Meal (Diyanet):** Gecenin bir kısmında ve yıldızların batışı sırasında O'nu tespih et. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/49 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Tûr Suresi'nin 49. ayeti, Allah'ı tesbih etmenin zamanlarına vurgu yaparak, özellikle gecenin bir bölümünde ve yıldızların batış anında bu ibadetin önemini belirtir. Ayet, 'tesbih' ve 'yıldızların batışı' kavramları üzerinden ilahi kudretin ve düzenin tefekkürünü teşvik eder.","keyConcepts":[{"word":"فَسَبِّحْهُ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı noksan sıfatlardan tenzih etmek, O'nu yüceltmek ve anmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih' kelimesinin kök anlamının 'süratle hareket etmek' olduğunu belirtir. Allah'ı tesbih etmek ise, O'nu noksan sıfatlardan süratle uzaklaştırmak, kemal sıfatlarla anmak ve yüceltmektir. Ayetteki 'fesebbihhu' emri, bu tenzih ve yüceltme eylemini gece ve yıldızların batışı gibi belirli vakitlerde yapmaya teşvik eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tesbih' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'Allah'ı yüceltmek, O'nun kutsallığını ve aşkınlığını ilan etmek' olduğunu vurgular. Bu, sadece sözlü bir eylem değil, aynı zamanda Allah'ın mutlak kudretini ve kusursuzluğunu idrak etmeyi içeren bir zihin ve kalp eylemidir. Ayetteki bağlam, bu idrakin belirli zaman dilimlerinde yoğunlaşmasını önerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tesbih' kelimesini 'tenzih' ve 'tazim' olarak açıklar. Ona göre, 'fesebbihhu' ifadesi, Allah'ı her türlü eksiklikten arındırmak ve O'nun azametini dile getirmek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, bu tenzih ve tazimin gece vaktinin derinliklerinde ve yıldızların batış anında yapılmasının özel bir faziletine işaret eder."}]},{"word":"ٱلَّيْلِ","root":"ل ي ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Güneşin batışından doğuşuna kadar olan karanlık zaman dilimi, gece.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'leyl' kelimesini 'güneşin batışından şafağın sökmesine kadar olan zaman' olarak tanımlar. Ayetteki 've mine'l-leyli' ifadesi, gecenin tamamı değil, bir kısmında tesbih etmeye işaret eder. Bu, gecenin dinginliğinde ve insanların gaflet içinde olduğu bir vakitte ibadetin önemini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'leyl'i 'güneşin batışından şafağın doğuşuna kadar olan zaman' olarak açıklar ve bu zamanın genellikle dinlenme ve sükûnet vakti olduğunu belirtir. Ayetteki 'leyl'in tesbih ile ilişkilendirilmesi, bu sükûnetin Allah'ı anmak için uygun bir ortam sunduğunu gösterir."}]},{"word":"وَإِدْبَـٰرَ","root":"د ب ر","rootLatin":"d-b-r","meaning":"Bir şeyin arkası, sonu, bitimi veya bir şeyin geri dönmesi, batması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'edbâr' kelimesinin 'bir şeyin arkası, sonu' anlamına geldiğini ve 'idbâru'n-nücûm' ifadesinin 'yıldızların batışı, kayboluşu' olarak anlaşıldığını belirtir. Bu, gecenin sonuna doğru, şafak vaktine yakın bir zaman dilimine işaret eder ki bu vakit de tesbih için mübarek kabul edilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'edbâr' kelimesinin 'bir şeyin sonu, akıbeti' anlamını taşıdığını ve 'idbâru'n-nücûm'un 'yıldızların batmaya başlaması, gözden kaybolması' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, gecenin son demlerinde, yıldızların batışının gözlemlendiği anlarda Allah'ı tesbih etmenin önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلنُّجُومِ","root":"ن ج م","rootLatin":"n-j-m","meaning":"Gökyüzündeki ışık saçan cisimler, yıldızlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nücûm' kelimesini 'gökyüzünde parlayan cisimler' olarak açıklar. Ayette 'idbâru'n-nücûm' ifadesiyle birlikte kullanılması, yıldızların batış anının, yani gecenin son demlerinin ibadet için özel bir zaman dilimi olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nücûm'un Kur'an'da hem yol gösterici hem de ilahi kudretin birer nişanesi olarak zikredildiğini belirtir. 'İdbâru'n-nücûm' ifadesi, bu ilahi nişanelerin batış anında dahi Allah'ın azametini tefekkür etmeye ve O'nu tesbih etmeye davet eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["zikir","namaz"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Vemine"},{"position":2,"translit":"lleyli"},{"position":3,"translit":"fesebbihhu"},{"position":4,"translit":"ve-idbâra"},{"position":5,"translit":"nnucûm(i)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gece","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"سَبِّحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"tesbih et","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"O'nu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"إِدْبَـٰرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ب-ر","rootLatin":"d-b-r","lemma":"إِدْبَار","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı (mef'ûlün fîh) olduğu için mansûb","gloss":"kayboluşu, batışı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱلنُّجُومِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ج-م","rootLatin":"n-j-m","lemma":"نَجْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yıldızlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/46-49* - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/49* - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/49* - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/49*