# Tûr Sûresi, 9. Âyet (52:9)

> يَوْمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوْرًا

*Yevme temûru-ssemâu mevrâ(n)*

**Meal (Diyanet):** O gün gök şiddetle sallanıp çalkalanır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/52/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tûr Suresi'nin 9. ayeti, kıyamet gününün dehşetini ve göklerin sarsılmasını tasvir eder. Ayet, 'temûru' ve 'mevran' kelimeleriyle bu sarsıntının şiddetini ve sürekliliğini vurgulayarak, olayın büyüklüğünü ve kaçınılmazlığını dilbilimsel olarak pekiştirir.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمَ","root":"ي و م","rootLatin":"y-w-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimini, burada kıyamet gününü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin güneşin doğuşundan batışına kadar olan süreyi ifade ettiğini belirtir. Ancak Kur'an'da bazen mutlak zaman dilimleri için de kullanıldığını, bu ayette ise kıyamet gününün dehşet verici olaylarının yaşanacağı belirli bir zamanı işaret ettiğini açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yevm'in genel olarak gündüzü ifade etmekle birlikte, mecazi olarak bir olayın vuku bulduğu zaman dilimini de kapsadığını belirtir. Bu ayette 'yevme temûru' ifadesiyle, göğün sarsılma olayının gerçekleşeceği o özel ve büyük günü vurgular."}]},{"word":"تَمُورُ","root":"م و ر","rootLatin":"m-w-r","meaning":"Şiddetli bir şekilde hareket etmek, çalkalanmak, sarsılmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'temûru' kelimesini 'hareket eder, gider gelir' şeklinde açıklar. Ayetteki 'semâ' (gök) ile birlikte kullanıldığında, göğün şiddetli bir şekilde çalkalanmasını, yerinden oynamasını ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mâra yemûru' fiilinin 'hareket etmek, gidip gelmek' anlamında olduğunu ve bu ayette göğün kıyamet alameti olarak şiddetli bir şekilde sallanmasını, dalgalanmasını mecazi olarak tasvir ettiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mevr' kelimesini 'bir şeyin gidip gelmesi, hareket etmesi' olarak tanımlar. 'Temûru' fiiliyle göğün, kıyamet gününde düzenini kaybederek şiddetli bir şekilde çalkalanacağını, adeta bir değirmen gibi döneceğini anlatır."}]},{"word":"ٱلسَّمَآءُ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksekte olan, gökleri ifade eden genel bir terimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semâ' kelimesinin 'yüksek olmak' kökünden geldiğini ve her yüksek şey için kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette ise, bildiğimiz gök kubbeyi, yani yeryüzünün üzerindeki katmanları ifade ettiğini ve kıyamet gününde bu düzenin bozulacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'semâ' kavramının sadece fiziksel gökyüzünü değil, aynı zamanda ilahi kudretin ve düzenin bir sembolü olarak da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki sarsılma, sadece fiziksel bir olayın ötesinde, kozmik düzenin bozulmasını ve ilahi iradenin tecellisini gösterir."}]},{"word":"مَوْرًا","root":"م و ر","rootLatin":"m-w-r","meaning":"Fiilin mastarı olup, sarsılmanın şiddetini ve sürekliliğini pekiştirir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'mevr' kelimesinin 'hareket ve çalkalanma' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'temûru mevran' ifadesi, fiilin mastarıyla te'kid (pekiştirme) yapılarak, göğün sarsılmasının çok şiddetli ve sürekli olacağını, bu olayın büyüklüğünü vurguladığını açıklar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mevran' kelimesinin 'temûru' fiilinin mutlak mef'ulü (mastarı) olduğunu ve bu kullanımın Arap dilinde fiilin anlamını güçlendirmek için yapıldığını ifade eder. Böylece göğün sarsılmasının sadece bir hareket değil, aynı zamanda çok şiddetli ve sürekli bir çalkalanma olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da fiilin mastarıyla te'kid edilmesinin, o fiilin ifade ettiği eylemin yoğunluğunu, büyüklüğünü ve kesinliğini vurguladığını belirtir. 'Temûru mevran' ifadesiyle, kıyamet gününde göklerin yaşayacağı sarsıntının eşi benzeri görülmemiş bir şiddette olacağı anlamının pekiştirildiğini açıklar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":2,"surface":"تَمُورُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-و-ر","rootLatin":"m-w-r","lemma":"مَارَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"sarsılır"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"gök"},{"position":4,"surface":"مَوْرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ر","rootLatin":"m-w-r","lemma":"مَوْر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"sarsılma"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/5-10*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *52/5-10*