# Necm Sûresi, 1. Âyet (53:1)

>  وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ

*Ve-nnecmi iżâ hevâ*

**Meal (Diyanet):** (1-2) Battığı zaman yıldıza andolsun ki, arkadaşınız (Muhammed haktan) sapmadı ve azmadı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin ilk ayeti, 'yıldız' ve 'batma' kavramları üzerinden bir yemin formülüyle başlamaktadır. Bu yemin, Kur'an'ın nazil olduğu dönemin kozmolojik algısıyla da ilişkilidir ve ilahi mesajın doğruluğuna vurgu yapar.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلنَّجْمِ","root":"ن ج م","rootLatin":"n-j-m","meaning":"Yemin edilen 'yıldız' veya 'yıldız kümesi' anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'necm' kelimesinin esasen 'bitki' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da 'yıldız' için de kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'yıldız' anlamında olup, Allah'ın kudretine ve yaratılışındaki düzene işaret eden bir varlık olarak üzerine yemin edilmiştir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'necm' kelimesinin burada 'yıldız' anlamına geldiğini ve Arapların önemli gördükleri, yol bulmakta kullandıkları bu gök cismine yemin edildiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, yemin edilen varlığın büyüklüğünü ve önemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'necm' kelimesinin Kur'an'da kozmik bir varlık olarak geçtiğini ve genellikle Allah'ın kudretinin bir delili olarak sunulduğunu belirtir. Bu ayetteki yemin, yıldızın düzenli hareketleri ve batışı üzerinden ilahi iradeye dikkat çekmektedir."}]},{"word":"هَوَىٰ","root":"ه و ى","rootLatin":"h-v-y","meaning":"Yıldızın batması, düşmesi veya kaybolması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hevâ' fiilinin burada 'yıldızın batması' veya 'gözden kaybolması' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, yıldızın belirli bir düzen içinde doğup batmasına, yani Allah'ın koyduğu kozmik düzene işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hevâ' kelimesinin asıl anlamının 'yukarıdan aşağıya düşmek' olduğunu belirtir. Yıldızlar için kullanıldığında ise 'batmak', 'gözden kaybolmak' anlamını taşır. Bu ayetteki bağlamda, yıldızın ufukta kayboluşunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hevâ' fiilinin 'düşmek, batmak' anlamında kullanıldığını ve bu ayette 'yıldızın batışı'nı ifade ettiğini belirtir. Bu batış, bir sona erme ve ardından yeni bir başlangıç vaadini de içinde barındırır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-nnecmi"},{"position":2,"translit":"iżâ"},{"position":3,"translit":"hevâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"Andolsun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"ٱلنَّجْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ج-م","rootLatin":"n-j-m","lemma":"نَجْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yıldıza","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هَوَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-و-ي","rootLatin":"h-w-y","lemma":"هَوَىٰ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"battı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili · *53/1*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili · *53/1*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura · *53/1*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 21** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-4*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1*