# Necm Sûresi, 16. Âyet (53:16)

> إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ

*İż yaġşâ-ssidrate mâ yaġşâ*

**Meal (Diyanet):** O zaman Sidre'yi kaplayan kaplamıştı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi 16. ayet, Sidretü'l-Münteha'nın ilahi bir tecelli ile kuşatılmasını tasvir eder. Ayet, 'bürümek' fiilinin tekrarı ve 'Sidre' kelimesiyle, bu olayın büyüklüğünü ve insan idrakini aşan mahiyetini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَغْشَىٰ","root":"غ ش ي","rootLatin":"ğ-ş-y","meaning":"Bir şeyi tamamen kaplamak, örtmek, kuşatmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğ-ş-y' kökünün bir şeyi tamamen kaplama, örtme ve kuşatma anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yâğşâ' fiili, Sidre'yi saran ilahi tecellinin veya nurun, Sidre'yi bütünüyle kuşattığını, onu görünmez kıldığını veya mahiyetini değiştirdiğini ifade eder. Bu, sıradan bir örtme değil, ilahi bir ihata ve bürümeyi anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğ-ş-y' kelimesinin 'bir şeyi örterek gizlemek, kaplamak' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Sidre'yi saran şeyin, onun gerçek mahiyetini veya görünümünü insan idrakinden gizlediğini, onu ilahi bir sır perdesiyle örttüğünü ima eder. Bu, bir şeyin başka bir şey tarafından tamamen kuşatılması ve onun üzerinde egemen olması durumunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğ-ş-y' kökünün Kur'an'da genellikle bir şeyi tamamen kaplayan, örten ve bazen de boğan bir gücü ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'yâğşâ' fiili, Sidre'yi saran ilahi tecellinin, onun üzerine tam bir egemenlik kurduğunu, onu kendi nuruyla veya azametiyle doldurduğunu ve bu durumun insan algısının ötesinde bir büyüklüğe sahip olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلسِّدْرَةَ","root":"س د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Cennetin en yüksek noktasında bulunan, ilahi sınırları ve bilgiyi temsil eden bir ağaçtır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Sidre' kelimesinin 'sidr ağacı' anlamına geldiğini ve bu bağlamda mecazi bir kullanıma sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'Sidre', sıradan bir ağaçtan ziyade, ilahi âlemlerin sınırını, son noktayı ve ötesine geçilemeyen bir makamı temsil eder. Bu, miraç hadisesinde Hz. Peygamber'in ulaştığı en son noktayı işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Sidre'nin 'sidr ağacı' olduğunu ve Kur'an'da 'Sidretü'l-Münteha' olarak geçtiğini ifade eder. Bu ağaç, varlık âlemlerinin son sınırı, meleklerin dahi ötesine geçemediği bir makamdır. Ayetteki 'Sidre', ilahi bilginin ve kudretin son noktası olarak tasvir edilir ve buranın ilahi bir tecelli ile kuşatılması, bu makamın kutsiyetini ve erişilmezliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'Sidre'nin 'Sidretü'l-Münteha' olarak bilindiğini ve 'münteha' kelimesinin 'son nokta, nihayet' anlamına geldiğini açıklar. Bu, yaratılmışların bilgisinin ve amellerinin ulaştığı son sınırı ifade eder. Ayetteki 'Sidre', ilahi âlemlerin en üst noktasında bulunan, ilahi sırların ve tecellilerin merkezi olan bir makamı temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Sidre' kelimesinin Kur'an'da özel bir anlam kazandığını ve 'Sidretü'l-Münteha' olarak, yaratılmışların ulaşabileceği en son noktayı, ilahi âlemlerin sınırını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Sidre', Hz. Peygamber'in miraç esnasında ulaştığı, ilahi vahyin ve tecellinin en yoğun yaşandığı, insan idrakini aşan kutsal bir mekânı simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki"},{"position":2,"surface":"يَغْشَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ش-و","rootLatin":"gh-sh-w","lemma":"غَشِيَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bürüyordu"},{"position":3,"surface":"ٱلسِّدْرَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"سِدْرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Sidre'yi"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o şey ki"},{"position":5,"surface":"يَغْشَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ش-و","rootLatin":"gh-sh-w","lemma":"غَشِيَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bürüyordu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/16*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/1-18*