# Necm Sûresi, 20. Âyet (53:20)

> وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ

*Ve menâte-śśâliśete-l-uḣrâ*

**Meal (Diyanet):** (19-20) Lat ve Uzza'ya ve diğer üçüncüsü Menat'a ne dersiniz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/20

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 20. ayeti, müşriklerin taptığı putlardan Menat'ı zikrederek, onun ilahlık vasfından yoksunluğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'Menat' kelimesi üzerinden putperestliğin anlamsızlığını ve Allah'ın birliğini sorgulayan bir dilbilimsel derinlik sunar.","keyConcepts":[{"word":"وَمَنَوٰةَ","root":"م ن و","rootLatin":"m-n-w","meaning":"Ayette zikredilen, müşriklerin taptığı putlardan biridir ve kader, ölüm gibi anlamlarla ilişkilendirilir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Menat kelimesinin kökeni 'menâ' (ölüm, kader) ile ilişkilendirilir. Müşrikler, bu putu kader ve ölümle ilgili işlerde aracı kabul ettikleri için ona bu ismi vermişlerdir. Ayetteki kullanımı, bu putun ilahlık vasfından yoksunluğunu ve kaderi tayin edemeyeceğini ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Menat, Mekke ile Medine arasında Kudeyd denilen yerde bulunan bir puttur. Araplar, hac ibadetlerini tamamladıktan sonra onun yanında ihramdan çıkarlardı. Ayet, bu putun sadece bir taş parçası olduğunu ve ilahi bir gücü olmadığını vurgulayarak, müşriklerin ona atfettiği kutsallığı reddeder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslam öncesi Arap toplumunda Menat, genellikle kader ve ölüm tanrıçası olarak algılanmıştır. Kur'an, bu tür putları zikrederek, onların gerçekte hiçbir güce sahip olmadığını ve Allah'ın mutlak birliğini pekiştirmek amacıyla bu kavramları kullanır. Ayetteki 'Menat' zikri, tevhid inancının putperestliğe karşı üstünlüğünü gösterir."}]},{"word":"ٱلثَّالِثَةَ","root":"ث ل ث","rootLatin":"s-l-s","meaning":"Sayısal olarak 'üçüncü' anlamına gelir ve ayette zikredilen putlar arasında Menat'ın konumunu belirtir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Sayısal bir sıfat olan 'sâlis' (üçüncü), burada Menat'ın Lat ve Uzza'dan sonra zikredilen üçüncü put olduğunu ifade eder. Bu sıralama, putların önem derecesini veya zikredilme sırasını belirtmekle birlikte, Kur'an'ın asıl amacı onların ilahlık iddialarını çürütmektir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sayılar, Kur'an'da bazen bir şeyin miktarını belirtmekle kalmaz, aynı zamanda bir bağlam içinde belirli bir vurgu da taşır. 'Üçüncü' ifadesi, Menat'ın diğer iki putla birlikte anılarak, müşriklerin taptığı bu üç ana putun ortak bir yanılgı içinde olduğunu göstermeyi amaçlar."}]},{"word":"ٱلْأُخْرَىٰٓ","root":"أ خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Diğer, sonuncu veya daha sonra gelen anlamlarına gelir ve Menat'ın diğer putlardan sonra zikredildiğini vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"el-Uhrâ kelimesi, 'diğeri' veya 'sonuncusu' anlamında kullanılır. Ayetteki bağlamda, Lat ve Uzza'dan sonra gelen Menat'ı işaret eder. Bu ifade, putların sıralamasını belirtirken, aynı zamanda onların ilahlık iddialarının geçersizliğini de ima eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"el-Uhrâ, bir şeyin diğerinden sonra geldiğini veya farklı olduğunu belirtmek için kullanılır. Necm Suresi'ndeki bu kullanım, Menat'ın diğer putlarla birlikte anılmasına rağmen, onun da diğerleri gibi ilahlık vasfından yoksun olduğunu vurgular. Bu, müşriklerin putperestlikteki yanılgılarını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'âhir' kökünden türeyen kelimeler, genellikle bir şeyin sonunu, sonrasını veya diğerini ifade eder. 'el-Uhrâ' kelimesi, Menat'ın Lat ve Uzza'dan sonra zikredilmesiyle, bu putların hepsinin aynı kategoride, yani ilahlık vasfı taşımayan varlıklar kategorisinde olduğunu belirtir. Bu, Kur'an'ın tevhid mesajını güçlendirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَنَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ن-و","rootLatin":"m-n-w","lemma":"مَنَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i mahzufun mef'ûlün bihi olduğu için mansûb (takdiri: أَتُخْبِرُونَنِي عَنْ مَنَاةَ)","gloss":"ve Menat"},{"position":2,"surface":"ٱلثَّالِثَةَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ث-ل-ث","rootLatin":"th-l-th","lemma":"ثَالِث","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (مَنَاةَ) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"üçüncü"},{"position":3,"surface":"ٱلْأُخْرَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"أُخْرَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (مَنَاةَ) sıfatı olduğu için mansûb (takdiri irab ile)","gloss":"diğer"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/19-20*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/19-20*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *53/19-20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *53/19-20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *53/19-20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *53/19-20*