# Necm Sûresi, 22. Âyet (53:22)

> تِلْكَ إِذًا قِسْمَةٌ ضِيزَىٰٓ

*Tilke iżen kismetun dîzâ*

**Meal (Diyanet):** Öyle ise bu çok insafsızca bir paylaştırmadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/22

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi'nin 22. ayeti, müşriklerin Allah'a kız çocuklarını, kendilerine ise erkek çocuklarını isnat etmelerini eleştiren bir bağlamda, bu tür bir taksimatın adaletsizliğini ve çarpıklığını vurgulamaktadır. Ayet, 'kısmet' ve 'dîzâ' kelimeleriyle bu haksız paylaşımın mahiyetini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"قِسْمَةٌ","root":"ق س م","rootLatin":"k-s-m","meaning":"Ayette, bir şeyi pay etme, bölme veya taksim etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kısm' kelimesinin bir şeyi parçalara ayırmak ve her parçayı birine tahsis etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kısmet' ise, müşriklerin Allah'a kız çocuklarını, kendilerine ise erkek çocuklarını isnat etmeleri şeklindeki adaletsiz ve çarpık bir taksimatı ifade eder. Bu, onların kendi heva ve heveslerine göre yaptıkları bir paylaşımdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kısm'ın bir şeyi bölmek ve paylaştırmak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'kısmet', müşriklerin Allah ile kendileri arasında yaptıkları, kendi çıkarlarına uygun, ancak hakkaniyetten uzak olan bu bölüştürme eylemini vurgular. Bu, ilahi adalete aykırı bir taksimattır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'kısmet' kavramının sadece maddi paylaşımları değil, aynı zamanda ilahi takdir ve kaderle ilgili paylaşımları da kapsadığını belirtir. Ancak bu ayetteki 'kısmet', müşriklerin kendi elleriyle yaptıkları, tamamen sübjektif ve adaletsiz bir 'paylaşım' biçimini ifade eder. Bu, onların Allah'a karşı takındıkları yanlış tutumun bir göstergesidir."}]},{"word":"ضِيزَىٰٓ","root":"ض ي ز","rootLatin":"d-y-z","meaning":"Ayette, haksız, adaletsiz, çarpık veya eksik bir paylaşımı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'dîzâ' kelimesinin 'câire' (haksız, adaletsiz) anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kısmetün dîzâ' ifadesi, müşriklerin Allah'a kız çocuklarını, kendilerine ise erkek çocuklarını isnat etmelerinin ne kadar adaletsiz ve haksız bir taksimat olduğunu vurgular. Bu, onların kendi heva ve heveslerine göre yaptıkları çarpık bir paylaşımdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'dîzâ' kelimesinin 'nâkısa' (eksik, kusurlu) ve 'câire' (haksız) anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, müşriklerin bu paylaşımının hem eksik, yani kendi lehlerine olanı seçmeleri, hem de haksız, yani Allah'a layık olmayan bir şeyi isnat etmeleri yönüyle eleştirildiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dîzâ' kelimesinin 'zulm' ve 'cevr' (haksızlık, adaletsizlik) anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'kısmetün dîzâ', müşriklerin Allah'a karşı yaptıkları bu taksimatın, tamamen adaletsizlik üzerine kurulu olduğunu ve ilahi hikmet ve adalete aykırı olduğunu vurgular. Bu, onların kendi batıl inançlarının bir yansımasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'dîzâ' kelimesinin Kur'an'da sadece bu ayette geçtiğini ve 'haksız, adaletsiz, çarpık' anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu kelimenin seçimi, müşriklerin zihniyetindeki çarpıklığı ve ilahi adalete aykırı olan bu paylaşımın ne denli vahim olduğunu vurgulamak içindir. Kelime, bu adaletsizliğin şiddetini ve çirkinliğini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **2023 Umre Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53.sûre 19-26.âyetler*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/22*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/21-22*