# Necm Sûresi, 29. Âyet (53:29)

> فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا

*Fea'rid ‘an men tevellâ ‘an żikrinâ velem yurid illâ-lhayâte-ddunyâ*

**Meal (Diyanet):** Öyle ise bizim zikrimizden (Kur'an'dan) yüz çeviren ve dünya hayatından başka bir şey istemeyen kimselerden yüz çevir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/53/29

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Necm Suresi 29. ayet, Allah'ı anmaktan yüz çeviren ve sadece dünya hayatını arzulayan kişilere karşı takınılması gereken tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'yüz çevirme', 'zikir' ve 'dünya hayatı' gibi temel kavramlar üzerinden, manevi değerlerden uzaklaşmanın ve dünyevi arzulara yönelmenin sonuçlarına işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"فَأَعْرِضْ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yüz çevirmek, ilgilenmemek, aldırış etmemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'i'râd' kelimesini bir şeyden yüz çevirmek, ona iltifat etmemek olarak açıklar. Ayetteki 'fe-a'rid' emri, Allah'ı anmaktan yüz çeviren ve dünya hayatına dalan kimselere karşı müminlerin takınması gereken tavrı, yani onlara aldırış etmemeyi, onların durumuna takılmamayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'a'rada an' ifadesinin 'tereke' (terk etti) ve 'safaha an' (yüz çevirdi) anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın, dünya hayatına dalan ve zikirden uzaklaşan kimselerin durumuna karşı müminlere 'onları kendi hallerine bırakın, onlarla uğraşmayın' mesajını verdiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'i'râd'ın bazen 'terk' bazen de 'iltifat etmeme' manasına geldiğini vurgular. Ayetteki 'fe-a'rid' emri, Allah'ın zikrinden yüz çevirenlerin durumuna karşı bir tür kayıtsız kalma, onlarla tartışmaya girmeme ve onların hallerine üzülmeme tavsiyesidir."}]},{"word":"تَوَلَّىٰ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Yüz çevirmek, sırt dönmek, arkasını dönmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tevellâ' fiilinin 'yüz çevirmek, sırt dönmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'men tevellâ an zikrinâ' ifadesi, Allah'ın zikrinden, yani Kur'an'dan ve Allah'ı anmaktan yüz çeviren, ona sırtını dönen kimseleri tanımlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevellâ' fiilinin 'bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak' manasına geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın zikrinden yüz çevirme, manevi rehberlikten ve ilahi mesajdan uzaklaşma eylemini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tevellâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle hakikatten, imandan veya Allah'ın emirlerinden yüz çevirme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, 'zikir'den yüz çevirme, Allah'ın mesajına karşı bir tür kayıtsızlık ve inkâr tavrını ifade eder."}]},{"word":"ذِكْرِنَا","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Allah'ı anmak, hatırlamak, Kur'an ve ilahi mesaj anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikir' kelimesinin hem kalple hatırlama hem de dille anma anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zikrinâ' ifadesi, Allah'ın kendisini anmayı, O'nun ayetlerini ve Kur'an'ı hatırlamayı kapsar. Ondan yüz çevirmek, ilahi rehberlikten uzaklaşmaktır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'zikir'in Kur'an'da bazen 'Kur'an'ın kendisi' anlamına geldiğini ifade eder. Bu bağlamda 'zikrinâ', Allah'ın indirdiği Kur'an'dan ve onun içerdiği mesajlardan yüz çevirmeyi ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikir' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, Allah'ı anmaktan, O'nun ayetlerini okumaya, hatta Kur'an'ın kendisine kadar uzandığını belirtir. Ayetteki 'zikrinâ', Allah'ın varlığını, birliğini ve emirlerini hatırlatan her şeyi kapsar."}]},{"word":"ٱلْحَيَوٰةَ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Hayat, yaşam anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayat' kelimesini 'canlılık, varoluş' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-hayâte' kelimesi, 'ed-dünyâ' ile birlikte kullanılarak geçici dünya yaşamını, ahiret hayatına tercih edilen maddi varoluşu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'hayat'ın genel anlamda 'varoluş' olduğunu ve Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'el-hayâte' kelimesi, 'ed-dünyâ' ile birlikte, sadece bu geçici dünya yaşamına odaklanmayı ve onunla yetinmeyi vurgular."}]},{"word":"ٱلدُّنْيَا","root":"د ن و","rootLatin":"d-n-v","meaning":"En yakın, aşağı, dünya anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dünyâ' kelimesinin 'ednâ' (en yakın, en aşağı) kökünden geldiğini ve 'en yakın hayat' veya 'aşağı hayat' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-hayâte' ile birlikte kullanılması, ahirete nispetle geçici ve değersiz olan dünya hayatını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dünyâ' kelimesinin 'denâvet' (alçaklık, yakınlık) kökünden geldiğini ve ahirete göre daha aşağı ve geçici olan bu hayatı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ı anmaktan yüz çevirip sadece bu geçici dünya hayatının peşinde koşanların durumunu tasvir eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dünyâ' kavramının Kur'an'da genellikle 'ahiret' kavramının zıttı olarak kullanıldığını ve geçici, aldatıcı, maddi değerlere odaklı yaşamı temsil ettiğini belirtir. Bu ayette, 'dünya hayatından başka bir şey istememek', manevi değerleri göz ardı ederek sadece dünyevi hazlara yönelmeyi ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","dunya-ahiret-dengesi","zikir","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"أَعْرِضْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"ʿ-r-ḍ","lemma":"أَعْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"yüz çevir"},{"position":2,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"kimse"},{"position":4,"surface":"تَوَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî, takdiri fetha üzere mebnîdir.","gloss":"yüz çevirdi"},{"position":5,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"ذِكْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zikir, anma"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"يُرِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"istemedi"},{"position":9,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":10,"surface":"ٱلْحَيَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"ḥ-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hayat"},{"position":11,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"dünya"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *53/29*
- **Kelime-i Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *53/29-30*
- **Kelime-i Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *53/29-30*